Ελληνική οικονομία – Προσοχή εύθραυστον!

Η ελληνική οικονομία στο γ’ τρίμηνο 2025: Ανάπτυξη «δύο ταχυτήτων» και η παγίδα της κατανάλωσης

 
 Το πραγματικό ΑΕΠ (που καθορίζει την ουσιαστική αγοραστική δύναμη) παραμένει 14,8% χαμηλότερο από την κορυφή του 2007. Αυτό το στοιχείο αποδομεί εν μέρει το αφήγημα της πλήρους ανάκαμψης, καταδεικνύοντας ότι μεγάλο μέρος της «ανάπτυξης» των τελευταίων ετών είναι πληθωριστικό

 Η δομή του ελληνικού ΑΕΠ παραμένει προβληματική

Το παραγωγικό μοντέλο της χώρας συνεχίζει να «αιμορραγεί» εισόδημα προς το εξωτερικό

Με το επενδυτικό κενό να παραμένει και την παραγωγικότητα καθηλωμένη, ο κίνδυνος είναι η επιστροφή σε χαμηλές πτήσεις μόλις στερέψει η ρευστότητα του Ταμείου Ανάκαμψης

 
Η ελληνική οικονομία συνεχίζει να τρέχει με ρυθμούς ταχύτερους από την Ευρωζώνη, επιβεβαιώνοντας την ανθεκτικότητά της στο γ’ τρίμηνο του 2025. Ωστόσο, πίσω από τους θετικούς τίτλους της αύξησης του ΑΕΠ κατά 2,0%, κρύβεται μια πιο σύνθετη πραγματικότητα: μια ανάκαμψη που εξακολουθεί να τροφοδοτείται δυσανάλογα από την κατανάλωση, μια «ψευδαίσθηση» ονομαστικής ευημερίας λόγω πληθωρισμού και ένα επίμονο επενδυτικό κενό που απειλεί τη μελλοντική βιωσιμότητα.

 
Η μεγάλη εικόνα: Υπεραπόδοση μεν, επιβράδυνση δε

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ που αναλύει η Eurobank, το πραγματικό ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 0,6% σε τριμηνιαία βάση και κατά 2,0% σε ετήσια βάση. Παρότι η επίδοση αυτή είναι ικανοποιητική και υπερβαίνει σημαντικά τον μέσο όρο της Ευρωζώνης (1,5%) και της ΕΕ-27 (1,7%), σηματοδοτεί μια ήπια επιβράδυνση σε σχέση με προηγούμενα τρίμηνα.

Η Ελλάδα κατατάσσεται στη 10η θέση ανάπτυξης στην ΕΕ-27 για το ενιάμηνο, με την Κύπρο και την Πολωνία να ηγούνται. Ωστόσο, το στρατηγικό ζητούμενο δεν είναι απλώς η βραχυχρόνια υπεραπόδοση, αλλά η κάλυψη του χαμένου εδάφους.

Data Story: Η ψαλίδα ονομαστικού και πραγματικού ΑΕΠ

Ένα από τα πιο ανησυχητικά ευρήματα της ανάλυσης είναι η απόκλιση μεταξύ ονομαστικών και πραγματικών μεγεθών. Ενώ το ονομαστικό ΑΕΠ (σε τρέχουσες τιμές) έχει ξεπεράσει την κορυφή του 2008 κατά 3,5%, ωθούμενο από τον πληθωρισμό, το πραγματικό ΑΕΠ (που καθορίζει την ουσιαστική αγοραστική δύναμη) παραμένει 14,8% χαμηλότερο από την κορυφή του 2007. Αυτό το στοιχείο αποδομεί εν μέρει το αφήγημα της πλήρους ανάκαμψης, καταδεικνύοντας ότι μεγάλο μέρος της «ανάπτυξης» των τελευταίων ετών είναι πληθωριστικό.

 Οι μηχανές της ανάπτυξης: Κατασκευές και κατανάλωση

Η ανάλυση των συνιστωσών του ΑΕΠ αποκαλύπτει τους πραγματικούς οδηγούς της οικονομίας:

• Το «ράλι» των επενδύσεων: Η θετική έκπληξη ήρθε από τις επενδύσεις παγίων, οι οποίες κατέγραψαν άλμα 12,8% ετησίως. Κινητήριος δύναμη ήταν οι κατασκευές (+17,9%) και ο μεταφορικός εξοπλισμός, γεγονός που συνδέεται άμεσα με την επιτάχυνση των έργων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ). Από την πλευρά της παραγωγής, ο κλάδος των κατασκευών εκτινάχθηκε κατά 25,6%.
• Η «ατμομηχανή» της κατανάλωσης: Παρά την επενδυτική άνοδο, η ιδιωτική κατανάλωση παραμένει ο αδιαμφισβήτητος κυρίαρχος, αυξανόμενη κατά 2,4% και συνεισφέροντας 1,7 ποσοστιαίες μονάδες στην ανάπτυξη.

Έλεγχος πραγματικότητας: Η δομή του ελληνικού ΑΕΠ παραμένει προβληματική. Η κατανάλωση αντιστοιχεί στο 69,2% του ΑΕΠ, το υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ-27. Αντίθετα, οι επενδύσεις, παρά την άνοδο, βρίσκονται στο 16,2% του ΑΕΠ, πολύ κάτω από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης (21,2%). Αυτή η ανισορροπία υπονομεύει τη μελλοντική παραγωγική βάση της χώρας.

Οι «σκιές» στα στοιχεία: Αποθέματα και εξωτερικό ισοζύγιο

Η ανάλυση αναδεικνύει δύο κρίσιμα σημεία που χρήζουν προσοχής:

1. Το μυστήριο των αποθεμάτων: Μια τεράστια αρνητική συμβολή (-3,7 π.μ.) προήλθε από τη μεταβολή των αποθεμάτων και τις στατιστικές αποκλίσεις. Το μέγεθος αυτό είναι δυσανάλογα μεγάλο και, όπως επισημαίνει η Eurobank, η πηγή του παραμένει «απροσδιόριστη», υποδηλώνοντας είτε μαζική ρευστοποίηση αποθεμάτων είτε δυσκολίες στην ακριβή μέτρηση του ΑΕΠ.
2. Η πλασματική βελτίωση των εισαγωγών: Οι καθαρές εξαγωγές συνέβαλαν θετικά, αλλά αυτό οφείλεται κυρίως στη μείωση της αξίας των εισαγωγών λόγω πτώσης των τιμών πετρελαίου. Οι εισαγωγές αγαθών πλην πετρελαίου συνέχισαν να αυξάνονται, διατηρώντας το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα (13,5% του ΑΕΠ στο 9μηνο). Αυτό επιβεβαιώνει ότι το παραγωγικό μοντέλο της χώρας συνεχίζει να «αιμορραγεί» εισόδημα προς το εξωτερικό.

 
Αγορά εργασίας: Βελτίωση με αστερίσκους

Η ανεργία υποχώρησε στο 8,2%, πλησιάζοντας τα προ κρίσης επίπεδα. Ωστόσο, η ποιότητα αυτής της βελτίωσης ελέγχεται:

• Περιφερειακές ανισότητες: Παρατηρείται χάσμα μεταξύ της Δυτικής Μακεδονίας (16,5% ανεργία) και του Νότιου Αιγαίου (1,9%), αναδεικνύοντας μια οικονομία δύο ταχυτήτων.
• Το πρόβλημα της παραγωγικότητας: Το πιο ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι η παραγωγικότητα της εργασίας (ΑΕΠ ανά απασχολούμενο) παραμένει 21,7% χαμηλότερη από την κορυφή του 2007. Χωρίς αύξηση της παραγωγικότητας, η βιώσιμη αύξηση των μισθών είναι αδύνατη.

 
 Ο χρόνος τελειώνει

Η έκθεση της Eurobank καταλήγει σε ένα σαφές στρατηγικό μήνυμα: Η τρέχουσα ανάπτυξη στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στους πόρους του ΤΑΑ, το οποίο ολοκληρώνεται το 2026.

Η ετυμηγορία: Η Ελλάδα βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Η «υπεραπόδοση» του 2% είναι καλοδεχούμενη, αλλά εύθραυστη όσο στηρίζεται στην κατανάλωση και σε προσωρινούς ευρωπαϊκούς πόρους. Η χώρα δεν έχει καταφέρει ακόμα να μετασχηματίσει το μοντέλο της σε ένα υπόδειγμα υψηλών επενδύσεων και εξωστρέφειας. Με το επενδυτικό κενό να παραμένει και την παραγωγικότητα καθηλωμένη, ο κίνδυνος είναι η επιστροφή σε χαμηλές πτήσεις μόλις στερέψει η ρευστότητα του Ταμείου Ανάκαμψης. Η ανάγκη για επιτάχυνση των μεταρρυθμίσεων και στροφή στις παραγωγικές επενδύσεις δεν είναι πλέον απλώς σύνθημα, αλλά όρος επιβίωσης.

 
Σύνθεση & Παρουσίαση δεδομένων: Artificial Intelligence

 Επιμέλεια & έλεγχος δεδομένων: Παναγιώτης Τσακιρίδης

 
mywaypress.gr –Περιεχόμενο αξίας με την υποστήριξη  υβριδικής νοημοσύνης.

Για  αναγνώστες με μεγάλο εύρος προσοχής.