Η Ελλάδα έφαγε 180 δισ. και άφησε τη γη της να ερημώσει

8 Δεκεμβρίου, 2025 5:49 μμ

Κόστος αιτημάτων; 1,3–1,7 δισ. ευρώ ετησίως.
Αντιστρόφως: Κόστος κατάρρευσης; ανυπολόγιστο.

 
 Τώρα πληρώνει τον λογαριασμό — και δεν είναι μόνο των αγροτών

Αν αυτό δεν είναι εθνική αποτυχία, τότε τι είναι;

 
Τουλάχιστον 180 δισ. ευρώ επιδοτήσεων.
44 χρόνια ροής ευρωπαϊκού χρήματος.
Κι όμως: η αγροτική παραγωγή σήμερα βρίσκεται στα επίπεδα του 1996, η γη που καλλιεργείται έχει μειωθεί κατά 50% και το αγροτικό εισόδημα είναι ξανά σε ιστορική πίεση.

Δεν χρειάζεται κανείς να είναι ειδικός για να αντιληφθεί το παράδοξο:
Η Ελλάδα έλαβε μια περιουσία για να εκσυγχρονίσει τον αγροτικό της τομέα — και σήμερα οι αγρότες είναι στους δρόμους, χρεωμένοι, εξαντλημένοι και εγκλωβισμένοι σε ένα σύστημα που τους οδηγεί στο ξεκλήρισμα.

Η κυβέρνηση αντιμετωπίζει μια κρίση που οι αριθμοί της είναι χειρότεροι από τους τίτλους:

• μπλόκα σε Εθνική, Εγνατία και Ιόνια,
• χημικά και συγκρούσεις,
• κατηγορίες για «τυφλές διαμαρτυρίες»,
• και την ίδια στιγμή ωρολογιακή βόμβα 1 δισ. ευρώ χρεών προς εφοδίαστρες επιχειρήσεις που έχουν στεγνώσει από ρευστότητα λόγω καθυστερημένων πληρωμών επιδοτήσεων και αποζημιώσεων.

Και ο αγροτικός κόσμος, που υποτίθεται πως «χρηματοδοτήθηκε όσο κανείς άλλος», σήμερα δεν έχει ούτε ρεύμα να πληρώσει, ούτε πετρέλαιο να κάψει, ούτε μέλλον να προγραμματίσει.

Αν αυτό δεν είναι εθνική αποτυχία, τότε τι είναι;

 
Τα αιτήματα των αγροτών: το πραγματικό κόστος της επιβίωσης

Δεν είναι παράλογα, δεν είναι υπερβολικά, δεν είναι «μια λίστα ευχών».
Είναι το ελάχιστο για να μην καταρρεύσει ένας ολόκληρος παραγωγικός τομέας:

• κατώτατες εγγυημένες τιμές που να καλύπτουν το κόστος παραγωγής
• αφορολόγητο πετρέλαιο στην αντλία
• 7 λεπτά/Kwh στο αγροτικό ρεύμα
• πλήρης αναμόρφωση ΕΛΓΑ, αποζημιώσεις 100%
• πραγματικός έλεγχος αγοράς — από το χωράφι στο ράφι

Κόστος; 1,3–1,7 δισ. ευρώ ετησίως.
Αντιστρόφως:
Κόστος κατάρρευσης; ανυπολόγιστο.

Διότι για πρώτη φορά επισήμως οι φορείς εφοδίων προειδοποιούν ότι ολόκληρη η αλυσίδα του πρωτογενούς τομέα μπορεί να σπάσει. Και όταν οι προμηθευτές δεν μπορούν να δώσουν λιπάσματα, σπόρους, φάρμακα και ζωοτροφές… καμία χώρα δεν έχει αγροτική πολιτική. Έχει τρόφιμα–εισαγωγής.

 
Πού πήγαν τα 180 δισ. ευρώ; Σίγουρα όχι στις ρίζες του προβλήματος

Το συγκλονιστικό ρεπορτάζ της Καθημερινής φωτίζει, με δεδομένα 44 ετών, το μέγεθος της εθνικής τραγωδίας:

• η χρησιμοποιούμενη γη μειώθηκε κατά 50% από το 1981
• η αγροτική προστιθέμενη αξία υποχώρησε και σήμερα είναι στα επίπεδα του 1996
• 1 εκατομμύριο λιγότεροι άνθρωποι στη γεωργία
• επενδύσεις με ρυθμό –1,38% ετησίως (1981–1995)
• το 75% των εκμεταλλεύσεων κάτω από 50 στρέμματα — κατακερματισμός που δεν επιτρέπει καμία ανταγωνιστικότητα
• μόλις 0,7% των αγροτών έχει πραγματική αγροτική κατάρτιση
• η ΚΑΠ οδήγησε σε παραγωγικές στρεβλώσεις: βαμβάκι-τέρας, εγκατάλειψη μαλακού σίτου, απόσυρση προϊόντων στις χωματερές
• τα χρήματα δεν έγιναν υποδομές, δεν έγιναν αναδιάρθρωση, δεν έγιναν γνώση

Αν έπρεπε να το συνοψίσουμε σε μία φράση:
Η Ελλάδα έλαβε 180 δισ. για να αλλάξει την αγροτική της οικονομία — και δεν άλλαξε τίποτα.

Δεν χάθηκαν στα Cayenne.
Χάθηκαν σε μια ατελείωτη σειρά κομματικών αποφάσεων χωρίς στρατηγική.
Σε “επενδύσεις” που δεν αύξησαν την παραγωγικότητα.
Σε πολιτικές πελατειακής ανακύκλωσης.
Σε μικροκομματικά παιχνίδια που τώρα σκάζουν σαν σπασμένα αρδευτικά στις Κάτω Χώρες.

 
Η σημερινή κυβέρνηση: ούτε θέλει ούτε μπορεί

Η διαχείριση της κρίσης δείχνει κάτι πολύ απλό:
Η κυβέρνηση δεν διαθέτει σχέδιο για τον πρωτογενή τομέα — ούτε μονοετές, ούτε πενταετές, ούτε δεκαετές.

• Επιμένει στη ρητορική του «κοινωνικού αυτοματισμού».
• Μιλά για «ασάφεια αιτημάτων», ενώ τα αιτήματα είναι τα πιο καθαρά της τελευταίας δεκαετίας.
• Απειλεί με καταστολή.
• Και, το χειρότερο: δεν αντιλαμβάνεται το δομικό βάθος της κρίσης.

Η σημερινή κυβέρνηση απέδειξε ότι ούτε μπορεί ούτε θέλει να ασχοληθεί σοβαρά με την αγροτική πολιτική. Προτιμά να διαχειρίζεται την επικαιρότητα αντί να σχεδιάζει την επόμενη δεκαετία.

Μα η γη δεν περιμένει.
Η αγορά δεν περιμένει.
Η κλιματική κρίση δεν περιμένει.

 
Εθνικό Σχέδιο Αγροτικής Ανάταξης: όχι άλλη επιδότηση — στρατηγική

Ένα σοβαρό σχέδιο πρέπει να είναι τριεπίπεδο:

1. Άμεση ανακούφιση — χωρίς πειραματισμούς

• Στήριξη κόστους παραγωγής
• Ενέργεια σε ειδικό τιμολόγιο
• ΕΛΓΑ νέας γενιάς
• Ρευστότητα και ρύθμιση χρεών 1 δισ. ευρώ

2. Μεσοπρόθεσμα: παραγωγική ανασυγκρότηση

• αναδιάρθρωση καλλιεργειών με βάση νερό / κλιματική προσαρμογή
• υποχρεωτική τυποποίηση οπωροκηπευτικών, τέλος στις “μαύρες” πρακτικές
• clusters παραγωγών και συνεταιριστικά σχήματα νέου τύπου
• ψηφιακή γεωργία, άρδευση, υποδομές

3. Μακροπρόθεσμα: αλλαγή θεσμικού μοντέλου

• σταθερότητα, συνέχεια, τεχνοκρατική στρατηγική
• αποπολιτικοποίηση του κλάδου από τις πελατειακές λογικές
• εθνική αρχιτεκτονική ανάπτυξης με 10ετές πλάνο

Και εδώ έρχεται η μεγάλη ανάγκη:

Μόνιμος, διακομματικός Υπουργός Αγροτικής Ανάταξης:

Η μόνη πραγματική τομή που μπορεί να σώσει τον πρωτογενή τομέα

Ο αγροτικός τομέας δεν μπορεί πια να είναι λάφυρο του εκάστοτε υπουργού, της εκάστοτε περιφέρειας, του εκάστοτε κομματικού συστήματος.

Η πρόταση είναι αναγκαία, τολμηρή και απολύτως ρεαλιστική:

Μόνιμος, διακομματικός Υπουργός Αγροτικής Ανάταξης, με:

• 8ετή θητεία,
• πλήρη στρατηγικό σχεδιασμό,
• ανεξαρτησία από κυβερνητικούς κύκλους,
• λογοδοσία σε ειδική επιτροπή της Βουλής,
• και ρητή αρμοδιότητα να εφαρμόζει τη δεκαετή εθνική πολιτική αγροτικής παραγωγής.

Δεν είναι «τεχνοκρατική φαντασίωση».
Είναι το αυτονόητο που κάνουν χώρες με σταθερές πολιτικές.

Αν δεν υπάρξει θεσμική συνέχεια, η Ελλάδα θα παραμένει σε έναν αέναο κύκλο: επιδοτήσεις → στρεβλώσεις → χρέη → κινητοποιήσεις → καταστολή → ξανά από την αρχή.

 
Τελικό συμπέρασμα:

Δεν είναι οι αγρότες το πρόβλημα.
Είναι το μοντέλο.
Και αυτό πρέπει να αλλάξει — τώρα.

Οι αγρότες δεν ζητούν προνόμια.
Ζητούν αυτό που κάθε χώρα οφείλει να προσφέρει στους παραγωγούς της: μια εφικτή, βιώσιμη, σταθερή στρατηγική επιβίωσης και ανάπτυξης.

Μετά από 180 δισ. ευρώ και 44 χρόνια πολιτικών-μπαλωμάτων, η Ελλάδα δεν έχει άλλη ευκαιρία για χάσιμο.

Ή αλλάζει μοντέλο — ή καταργεί στην πράξη τον πρωτογενή της τομέα.

Και τότε, το ερώτημα δεν θα είναι «πόσο κοστίζουν τα αιτήματα των αγροτών».
Θα είναι: πόσο κοστίζει μια χώρα χωρίς αγρότες.

 
Σύνθεση & Παρουσίαση δεδομένων: Artificial Intelligence

Επιμέλεια & έλεγχος δεδομένων: Παναγιώτης Τσακιρίδης

Photo: notebooklm.google.com

 
mywaypress.gr –Περιεχόμενο αξίας με την υποστήριξη  υβριδικής νοημοσύνης.

Για  αναγνώστες με μεγάλο εύρος προσοχής.