Βιολάντα: όταν το success story συναντά το όριο της ασφάλειας

Η τραγωδία στα Τρίκαλα, οι αόρατες βάρδιες και το στρατηγικό έλλειμμα πρόληψης στη βιομηχανική Ελλάδα

 
Η τραγωδία στο εργοστάσιο της Βιολάντα στα Τρίκαλα, με τον θάνατο πέντε εργαζόμενων γυναικών, δεν αποτελεί απλώς ένα ακόμη εργατικό δυστύχημα. Συνιστά ένα δομικό σοκ για την ελληνική επιχειρηματική και βιομηχανική κοινότητα, καθώς εκτυλίχθηκε στον πυρήνα ενός από τα πλέον προβεβλημένα success stories της σύγχρονης ελληνικής μεταποίησης.

Το γεγονός ξεπέρασε γρήγορα τα όρια της τοπικής και εθνικής επικαιρότητας, αποκτώντας και διεθνή θεσμική διάσταση. Η Πρεσβεία των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ελλάδα, με δημόσια ανακοίνωσή της, εξέφρασε τα συλλυπητήριά της προς τις οικογένειες των θυμάτων, υπογραμμίζοντας παράλληλα τη σημασία της ανθρώπινης αλληλεγγύης σε τέτοιες στιγμές:

«We extend our deepest condolences to the families and loved ones of the victims of this morning’s tragic factory fire in Trikala. Our thoughts are also with those who were injured. We recognize the dedication of the first responders and stand in solidarity with Greece at this difficult time.»

Η παρέμβαση αυτή, αν και τυπική στο διπλωματικό της ύφος, καταγράφει τη βαρύτητα του συμβάντος και αναδεικνύει ότι το ζήτημα της ασφάλειας στην εργασία δεν αποτελεί μόνο εσωτερική υπόθεση, αλλά μέρος μιας ευρύτερης συζήτησης για τα πρότυπα προστασίας της ανθρώπινης ζωής σε σύγχρονες βιομηχανικές κοινωνίες.

 
Θεσμικές αντιδράσεις και εταιρική ευθύνη

Η βαρύτητα της τραγωδίας αποτυπώθηκε όχι μόνο σε διεθνές διπλωματικό επίπεδο, με την ανακοίνωση της Πρεσβείας των Ηνωμένων Πολιτειών που εξέφρασε τη συμπαράστασή της στην Ελλάδα και αναγνώρισε την αυταπάρνηση των διασωστών, αλλά και στην άμεση δημόσια τοποθέτηση της ίδιας της εταιρείας.

Σε ανακοίνωσή της, η Βιολάντα έκανε λόγο για «πένθος» και για απώλεια «πέντε δικών μας ανθρώπων», αναγνωρίζοντας ρητά ότι επρόκειτο για μητέρες και εργαζόμενες. Παράλληλα, ανακοίνωσε ένα εκτεταμένο πλαίσιο έμπρακτης στήριξης των οικογενειών, που περιλαμβάνει σταθερή μηνιαία οικονομική ενίσχυση ισόποση με τον μισθό των εργαζομένων έως την ηλικία συνταξιοδότησης, πρόσθετη στήριξη για τα ανήλικα παιδιά έως την ενηλικίωσή τους, άμεση καταβολή έξι μηνιαίων μισθών, καθώς και τη δημιουργία γραμμής ψυχολογικής υποστήριξης για τις οικογένειες και το σύνολο των εργαζομένων.

Πρόκειται για πρωτοβουλίες που, με βάση τα ελληνικά δεδομένα, υπερβαίνουν το ελάχιστο νομικό πλαίσιο αποζημιώσεων και μεταφέρουν το βάρος της συζήτησης στο πεδίο της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης με ουσιαστικούς όρους.

Την ίδια στιγμή, η εταιρεία υπογραμμίζει ότι εφαρμόζει αυστηρά πρωτόκολλα ασφάλειας και συνεργάζεται πλήρως με την Πυροσβεστική και τις αρμόδιες αρχές για τη διερεύνηση των αιτίων του δυστυχήματος. Η αξιολόγηση αυτής της θέσης, ωστόσο, θα κριθεί αποκλειστικά από τα επίσημα πορίσματα, τα οποία αναμένονται και θα καθορίσουν όχι μόνο τις νομικές ευθύνες αλλά και το ευρύτερο θεσμικό αποτύπωμα της υπόθεσης.

 
Αναμονή πορισμάτων, αλλά όχι αναστολή ευθύνης

Η επιχειρηματική κοινότητα αποφεύγει προς το παρόν βεβιασμένα συμπεράσματα, αναμένοντας τα πορίσματα της Πυροσβεστικής για τα ακριβή αίτια της πυρκαγιάς. Η στάση αυτή είναι θεσμικά ορθή, ωστόσο δεν αναιρεί την πολιτική, κοινωνική και στρατηγική διάσταση του γεγονότος.

Διότι, ανεξαρτήτως της τεχνικής αιτιότητας – αστοχίας, ανθρώπινου λάθους ή άλλων παραγόντων – το κρίσιμο ερώτημα παραμένει ανοιχτό:
πώς μια σύγχρονη, εξαγωγική και τεχνολογικά προηγμένη βιομηχανία βρέθηκε αντιμέτωπη με μια τόσο φονική κατάρρευση των μηχανισμών ασφάλειας;

 
Το «πράσινο» αφήγημα και η τυφλή γωνία της εργασίας

Η Βιολάντα έχει αναδειχθεί ως υπόδειγμα ελληνικής επιχειρηματικότητας: εντυπωσιακή αύξηση κύκλου εργασιών, ισχυρή κερδοφορία, χαμηλός δανεισμός, εξαγωγική παρουσία σε 30 χώρες και καινοτομίες όπως το εργοστάσιο «χωρίς καμινάδα».

Ωστόσο, η τραγωδία αποκαλύπτει μια χρόνια αδυναμία του ελληνικού παραγωγικού μοντέλου:
την έμφαση στην τεχνολογική και περιβαλλοντική υπεροχή, χωρίς ισόρροπη επένδυση στην καθημερινή, βιωματική ασφάλεια της εργασίας.

 
Οι γυναίκες των βαρδιών: εργασία με αξιοπρέπεια, χωρίς ορατότητα

Πίσω από τα οικονομικά μεγέθη και τα εταιρικά success stories βρίσκονται οι γυναίκες της γραμμής παραγωγής.
Γυναίκες που εργάζονται σε βάρδιες, συχνά νυχτερινές, σε απαιτητικά περιβάλλοντα, κρατώντας όρθια την παραγωγή χωρίς να συμμετέχουν ποτέ στο δημόσιο αφήγημα της επιτυχίας.

Ο θάνατός τους δεν είναι απλώς μια ανθρώπινη απώλεια. Είναι μια συστημική υπενθύμιση ότι η βιομηχανική εργασία στην Ελλάδα παραμένει σε μεγάλο βαθμό αόρατη, έμφυλα φορτισμένη και κοινωνικά υποτιμημένη – παρά το γεγονός ότι αποτελεί κρίσιμο πυλώνα της οικονομίας.

 
Ασφάλεια ως διακυβέρνηση, όχι ως τυπικό πρωτόκολλο

Μετά την πανδημία, πολλές βιομηχανίες αναθεώρησαν τα μέτρα υγιεινής και ασφάλειας, ιδίως λόγω της εργασίας σε βάρδιες. Η τραγωδία στα Τρίκαλα αναμένεται να λειτουργήσει ως δεύτερος, πιο επώδυνος καταλύτης.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν η επόμενη ημέρα θα οδηγήσει σε:

• ουσιαστική ενίσχυση της πρόληψης,
• ενσωμάτωση της ασφάλειας στον πυρήνα της εταιρικής διακυβέρνησης,
• και πραγματική προστασία των εργαζομένων,

ή αν θα εξαντληθεί σε εσωτερικούς ελέγχους και επικοινωνιακές διαβεβαιώσεις.

 
Πέρα από το σοκ

Η τραγωδία στη Βιολάντα δεν ακυρώνει την επιχειρηματική της πορεία. Την επαναπροσδιορίζει.
Και ταυτόχρονα θέτει ένα όριο στο συλλογικό αφήγημα της ανάπτυξης:

καμία βιομηχανική επιτυχία δεν μπορεί να θεωρηθεί βιώσιμη, αν δεν διασφαλίζει πρώτα την ανθρώπινη ζωή – ιδίως εκείνων που εργάζονται αθόρυβα, σε βάρδιες, με αξιοπρέπεια αλλά χωρίς προστασία.

mywaypress.gr –Περιεχόμενο αξίας με την υποστήριξη  υβριδικής νοημοσύνης.

Για  αναγνώστες με μεγάλο εύρος προσοχής.