Η αντικατάσταση του Ιράν με την Τουρκία είναι μια συνταγή για καταστροφή στη Συρία

Του Hussain Abdul-Hussain | Ερευνητικός Συνεργάτης, The Foundation for the Defense of Democracies (FDD)

 
Η Συρία βρίσκεται για άλλη μια φορά στο επίκεντρο γεωπολιτικών ανακατατάξεων, με την πρόσφατη επικράτηση των σουνιτών τζιχαντιστών να θέτει νέα ερωτήματα για το μέλλον της χώρας. Το αρχικό όραμα μιας επανάστασης για ελευθερία και δημοκρατία έχει δυστυχώς εκφυλιστεί σε έναν αγώνα εξουσίας μεταξύ ακραίων ισλαμιστικών φατριών. Η αντικατάσταση της ιρανικής επιρροής με αυτήν της Τουρκίας και του Κατάρ όχι μόνο δεν επιλύει την κρίση, αλλά, όπως υποστηρίζεται, ενδέχεται να οδηγήσει σε περαιτέρω αποσταθεροποίηση.

 
Από την ελπίδα στην ακραία σύγκρουση

Η συριακή επανάσταση, που ξεκίνησε ως επέκταση της Αραβικής Άνοιξης με αιτήματα για ελευθερία και δημοκρατία, σύντομα έχασε την αρχική της δυναμική. Οι διανοούμενοι που πρωτοστάτησαν αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τη χώρα, αφήνοντας το πεδίο ελεύθερο σε εξτρεμιστικές ομάδες. Μέσα σε μια δεκαετία, ο πόλεμος μετατράπηκε σε μια σκληρή αντιπαράθεση μεταξύ σουνιτικού τζιχαντισμού και σιιτικού μαρτυρίου.

Αρχικά, οι σιίτες ισλαμιστές, με την υποστήριξη της Ρωσίας, φάνηκαν να επικρατούν. Ωστόσο, η αποδυνάμωση του σιιτικού ισλαμισμού από το Ισραήλ στον Λίβανο και το Ιράν, σε συνδυασμό με την προσοχή της Ρωσίας στραμμένη στην ουκρανική σύγκρουση, άλλαξε το σκηνικό. Οι σουνίτες τζιχαντιστές ανέτρεψαν την κατάσταση, νικώντας τον Άσαντ και τους σιίτες συμμάχους του. Ο Αμπού-Μουχάμαντ Αλ-Τζολάνι της Αλ-Κάιντα, πλέον γνωστός ως Αχμάντ αλ-Σάραα, ανακηρύχθηκε πρόεδρος, ανταλλάσσοντας την τζιχαντιστική του ενδυμασία με ένα δυτικό κοστούμι.

 
Η Τουρκική επίδραση και οι εσωτερικές προκλήσεις

Παρόλο που ο Σάραα έχει αναλάβει την εξουσία, η πολιτική του θέση δεν του εξασφαλίζει απόλυτη εξουσία. Βασίζεται σε συμμαχίες με άλλες σουνιτικές τζιχαντιστικές ομάδες, λειτουργώντας ως «πρώτος μεταξύ ίσων». Ενώ δηλώνει πρόθεση να αποκαταστήσει την κρατική κυριαρχία αφοπλίζοντας τους Δρούζους και, σύντομα, τους Κούρδους, παραλείπει να αναφέρει την αδυναμία του να αφοπλίσει τις τουρκοκρατούμενες πολιτοφυλακές στη Συρία.

Η Τουρκία, σύμφωνα με την ανάλυση, αντιμετωπίζει τη Συρία σαν κράτος-μαριονέτα, παρόμοια με την προσέγγισή της στη Βόρεια Κύπρο. Οι τουρκικές απαιτήσεις, όπως ο αφοπλισμός των Κούρδων χωρίς προσφορά συμμετοχής στην εξουσία, έρχονται σε σύγκρουση με την ανοικοδόμηση ενός κυρίαρχου συριακού κράτους. Οι Κούρδοι της Συρίας, σκληραγωγημένοι από τη μάχη κατά του ISIS στο πλευρό των αμερικανικών στρατευμάτων, δεν πρόκειται να παραδοθούν χωρίς αντίσταση. Αυτό σημαίνει ότι το κράτος του Σάραα θα παραμείνει κατακερματισμένο και ατελές αν δεν επιλυθεί το κουρδικό ζήτημα. Η Άγκυρα ασκεί ισχυρή επιρροή στη Δαμασκό, και ο Σάραα, ακόμα κι αν ήθελε να απεμπλακεί από τους Τούρκους χορηγούς του, δεν έχει τη δύναμη να το κάνει.

 
Η αποτυχία των μετριοπαθών Αραβικών κυβερνήσεων

Πώς έφτασε η Συρία σε αυτό το σημείο; Η απάντηση βρίσκεται στην αδυναμία των μετριοπαθών αραβικών κυβερνήσεων να ασκήσουν την επιρροή τους. Η Σαουδική Αραβία, μαζί με την Αίγυπτο, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και την Ιορδανία, θα έπρεπε να είχαν ηγηθεί ενός συνασπισμού για να οδηγήσουν τη Συρία προς μια μετριοπαθή διακυβέρνηση, αντί για τον μαχητικό ισλαμισμό της Τουρκίας και του Κατάρ. Ωστόσο, οι μετριοπαθείς αραβικές πρωτεύουσες έχουν υπάρξει μάλλον αντιδραστικές παρά προορατικές. Ελπίζουν να αποσπάσουν τον Σάραα από την επιρροή της Τουρκίας και του Κατάρ μέσω επενδύσεων.

Ωστόσο, η ιστορία δείχνει ότι το χρήμα και μόνο δεν μπορεί να τερματίσει τους εμφυλίους πολέμους. Το παράδειγμα του Λιβάνου, όπου παρά τις δισεκατομμύρια επενδύσεις από πλούσια αραβικά έθνη, η χώρα παραμένει σε κατάσταση αποτυχίας κράτους από την έναρξη του εμφυλίου πολέμου το 1975 (με εξαίρεση την περίοδο του Ραφίκ Χαρίρι), είναι ενδεικτικό.

 
Το δίλημμα της Αμερικανικής πολιτικής

Μετά την 11η Σεπτεμβρίου, οι ΗΠΑ υιοθέτησαν την άποψη ότι μπορούσαν να συνεργαστούν με τον σιιτικό ισλαμισμό εις βάρος των σουνιτών, οδηγώντας σε δύο δεκαετίες εμφυλίων πολέμων. Τώρα, με την αποδυνάμωση του σιιτικού ισλαμισμού από το Ισραήλ, οι ΗΠΑ φαίνονται πρόθυμες να ανεχθούν τον σουνιτικό ισλαμισμό – την ίδια δύναμη που πολέμησαν για δεκαετίες. Ο ίδιος ο Σάραα ενδέχεται να έχει αμερικανικό αίμα στα χέρια του, έχοντας πολεμήσει στο Ιράκ και φυλακιστεί από αμερικανικά στρατεύματα.

 
Ο δρόμος προς τα εμπρός

Η αντικατάσταση της ισλαμιστικής επιρροής του Ιράν με αυτήν της Τουρκίας και του Κατάρ δεν θα επιλύσει την κρίση της Συρίας. Αντίθετα, απαιτείται μια προσπάθεια υπό την ηγεσία των ΗΠΑ για να παραμεριστούν αυτές οι τρεις ισλαμιστικές κυβερνήσεις – Τουρκία, Κατάρ και Ιράν – υπέρ μετριοπαθών αραβικών κρατών όπως η Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ, καθώς και το Ισραήλ, γείτονα της Συρίας. Χωρίς μια τέτοια παρέμβαση, είναι πιθανό ο κόσμος να βρεθεί αντιμέτωπος με ένα αναζωπυρωμένο, ριζοσπαστικό σουνιτικό τζιχαντιστικό κίνημα που θα εξαπλώνεται σε όλη τη Συρία, αναγκάζοντας τη διεθνή κοινότητα να επανεξετάσει τις στρατηγικές της από την αρχή.

Εν κατακλείδι, η Συρία βρίσκεται σε μια πορεία προς ένα πλήρως ισλαμιστικό κράτος. Όταν ο ισλαμιστικός λαϊκισμός παραπαίει και η οικονομική ανάπτυξη σταματά, είναι πιθανό αυτοί οι ισλαμιστές να εξάγουν τρομοκρατία, ναρκωτικά και πρόσφυγες, αποσταθεροποιώντας την περιοχή και πέρα από αυτήν. Το μέλλον της Συρίας, και κατ’ επέκταση της ευρύτερης περιοχής, εξαρτάται από την ικανότητα των διεθνών παραγόντων να υιοθετήσουν μια συνεκτική και μακροπρόθεσμη στρατηγική που θα υπερβαίνει την απλή αντικατάσταση μιας ισλαμιστικής επιρροής με μια άλλη.

 
mywaypress.gr –Περιεχόμενο αξίας με την υποστήριξη  υβριδικής νοημοσύνης.

Για  αναγνώστες με μεγάλο εύρος προσοχής.

Με πληροφορίες από fdd.org