Η ΕΛΛΑΔΑ ΤΟ 2026 -Οικονομία & Επιχειρήσεις: από την επιδότηση στη δημιουργία – γιατί το μοντέλο πρέπει να αλλάξει
Η ελληνική οικονομία μπαίνει στο 2026 με έναν παράδοξο απολογισμό. Από τη μία πλευρά, δείκτες σταθερότητας, βελτιωμένη διεθνής εικόνα, αυξημένη τουριστική δραστηριότητα, επενδύσεις που επιστρέφουν. Από την άλλη, μια διάχυτη αίσθηση ότι η πρόοδος δεν μεταφράζεται σε καθημερινή ασφάλεια και προοπτική για τη μεγάλη πλειονότητα.
Το πρόβλημα δεν είναι ότι «δεν πάμε καλά».
Το πρόβλημα είναι πώς πάμε καλά και για πόσους.
Το τέλος της οικονομίας της επιβίωσης
Για χρόνια, η οικονομική πολιτική είχε έναν βασικό στόχο: να κρατηθεί η χώρα όρθια. Επιδοτήσεις, προσωρινές ενισχύσεις, φορολογικές ανάσες, πακέτα στήριξης. Όλα απαραίτητα, όλα σωστά για την εποχή τους.
Το 2026, όμως, αυτή η λογική φτάνει στα όριά της. Δεν μπορεί να αποτελεί μόνιμο μοντέλο. Γιατί μια οικονομία που στηρίζεται διαρκώς, μαθαίνει να επιβιώνει – όχι να δημιουργεί.
Και εδώ εντοπίζεται το τρίτο μεγάλο ορόσημο της χρονιάς: το τέλος της οικονομίας “ευκαιρίας” και η ανάγκη για οικονομία αξίας.
Ανάπτυξη χωρίς βάθος δεν είναι ανάπτυξη
Η λέξη «ανάπτυξη» χρησιμοποιείται συχνά ως αυτονόητο καλό. Όμως το 2026 γίνεται όλο και πιο σαφές ότι δεν είναι όλες οι μορφές ανάπτυξης ίδιες. Μια οικονομία μπορεί να αναπτύσσεται αριθμητικά, αλλά να παραμένει εύθραυστη κοινωνικά και παραγωγικά.
Η Ελλάδα εξακολουθεί να εμφανίζει:
- χαμηλή παραγωγικότητα
- εξάρτηση από λίγους τομείς
- μικρή διασύνδεση έρευνας–αγοράς
- αδύναμη βιομηχανική βάση
Αυτό δεν είναι αποτυχία ενός έτους. Είναι αποτέλεσμα μοντέλου.
Οι επιχειρήσεις ανάμεσα σε δύο κόσμους
Οι ελληνικές επιχειρήσεις το 2026 βρίσκονται σε μεταίχμιο. Από τη μία, ένα πιο σταθερό περιβάλλον, ψηφιακά εργαλεία, πρόσβαση σε χρηματοδοτήσεις. Από την άλλη, γραφειοκρατία, αβεβαιότητα, έλλειψη εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού.
Η μικρομεσαία επιχείρηση, ραχοκοκαλιά της οικονομίας, συχνά αισθάνεται ότι:
- καλείται να προσαρμοστεί χωρίς στήριξη
- ανταγωνίζεται σε άνισο πεδίο
- επιβιώνει, αλλά δύσκολα εξελίσσεται
Το 2026 θέτει ένα καθαρό δίλημμα: Θέλουμε επιχειρήσεις που απλώς αντέχουν ή επιχειρήσεις που δημιουργούν;
Από τις επιδοτήσεις στις ικανότητες
Οι επιδοτήσεις δεν είναι κακό. Είναι εργαλείο. Όταν, όμως, υποκαθιστούν τη στρατηγική, γίνονται παγίδα. Δημιουργούν εξάρτηση, όχι ανταγωνιστικότητα.
Η πρόκληση του 2026 είναι να μετακινηθεί το βάρος:
- από την επιδότηση στην επένδυση
- από το προσωρινό στο διαρκές
- από την κατανάλωση στην παραγωγή
Αυτό σημαίνει:
- επένδυση σε δεξιότητες
- στήριξη καινοτομίας με εμπορικό αντίκρισμα
- σύνδεση πανεπιστημίων με επιχειρήσεις
- πραγματική περιφερειακή ανάπτυξη
Το ανθρώπινο κεφάλαιο ως χαμένη ευκαιρία
Ίσως το μεγαλύτερο οικονομικό παράδοξο της Ελλάδας είναι αυτό: διαθέτει υψηλής ποιότητας ανθρώπινο δυναμικό, αλλά αδυνατεί να το αξιοποιήσει. Το brain drain δεν είναι απλώς δημογραφικό πρόβλημα. Είναι οικονομική αιμορραγία.
Το 2026 δεν αρκεί να λέμε «να επιστρέψουν οι νέοι». Πρέπει να υπάρχει λόγος να μείνουν ή να γυρίσουν:
- αξιοπρεπείς αμοιβές
- επαγγελματική εξέλιξη
- εργασιακό περιβάλλον εμπιστοσύνης
Χωρίς ανθρώπους, καμία οικονομία δεν μετασχηματίζεται.
Περιφέρεια: το μεγάλο στοίχημα που αναβάλλεται
Η οικονομική συγκέντρωση παραμένει δομικό πρόβλημα. Αθήνα και λίγα ακόμη αστικά κέντρα απορροφούν πόρους, ταλέντο, επενδύσεις. Η περιφέρεια συχνά αντιμετωπίζεται ως «δέκτης ενισχύσεων», όχι ως πεδίο δημιουργίας.
Το 2026 μπορεί να αποτελέσει σημείο καμπής:
- αγροδιατροφή με προστιθέμενη αξία
- τοπικές αλυσίδες παραγωγής
- ενέργεια, logistics, τεχνολογία
- βιώσιμος τουρισμός, όχι μονοκαλλιέργεια
Η περιφέρεια δεν χρειάζεται ελεημοσύνη. Χρειάζεται στρατηγική.
Το κράτος ως ρυθμιστής ή ως φρένο
Καμία οικονομική αλλαγή δεν γίνεται χωρίς κράτος. Το ερώτημα είναι τι ρόλο παίζει. Το 2026, οι επιχειρήσεις δεν ζητούν ασυδοσία. Ζητούν:
- σταθερούς κανόνες
- ταχύτητα
- προβλεψιμότητα
- ίση μεταχείριση
Όταν οι κανόνες αλλάζουν διαρκώς ή εφαρμόζονται επιλεκτικά, η δημιουργικότητα στραγγαλίζεται.
Η οικονομία ως συλλογικό στοίχημα
Η Ελλάδα το 2026 δεν είναι καταδικασμένη. Αλλά δεν είναι και εξασφαλισμένη. Η οικονομική πρόοδος δεν θα έρθει από ένα νέο πακέτο ή ένα μεγάλο έργο βιτρίνας. Θα έρθει από χιλιάδες μικρές και μεσαίες αποφάσεις που αλλάζουν κατεύθυνση.
Από το αν θα συνεχίσουμε να στηρίζουμε την επιβίωση ή αν θα επενδύσουμε στη δημιουργία.
Από το αν θα μετράμε μόνο αριθμούς ή και αντοχές.
Από το αν θα βλέπουμε την οικονομία ως τεχνικό θέμα ή ως κοινωνικό συμβόλαιο.
Γιατί, τελικά, οικονομία χωρίς νόημα δεν κρατά. Και ανάπτυξη χωρίς βάθος δεν αντέχει στον χρόνο.
Plus
Πλεονάσματα στους πίνακες, πίεση στην αγορά: το πραγματικό στοίχημα της ελληνικής οικονομίας
Το 2026 βρίσκει την ελληνική οικονομία σε μια ιδιότυπη ισορροπία. Οι μακροοικονομικοί δείκτες δείχνουν σταθερότητα, οι ρυθμοί ανάπτυξης παραμένουν θετικοί, τα δημοσιονομικά πλεονάσματα ενισχύουν την αξιοπιστία της χώρας στις αγορές. Στους πίνακες, η εικόνα είναι καλή. Στην πραγματική οικονομία όμως, η εικόνα είναι πιο σύνθετη – και πιο εύθραυστη.
Η Ελλάδα δεν κινδυνεύει από δημοσιονομική εκτροπή. Κινδυνεύει όμως από κάτι πιο ύπουλο: από το να μετατρέψει τη σταθερότητα σε αυτοσκοπό και όχι σε εργαλείο παραγωγικής επέκτασης.
Το παράδοξο των πλεονασμάτων
Το 2025 έκλεισε με υψηλές επιδόσεις στα φορολογικά έσοδα και σημαντικά πρωτογενή πλεονάσματα. Αυτή η εξέλιξη αποτέλεσε βασικό αφήγημα οικονομικής επιτυχίας. Ωστόσο, κάτω από την επιφάνεια των αριθμών, διαμορφώνεται ένα διαφορετικό τοπίο.
Τα στοιχεία της ΑΑΔΕ (ot.gr) για το δεκάμηνο Ιανουαρίου–Οκτωβρίου 2025 δείχνουν τη δημιουργία περίπου 7,8 δισ. ευρώ νέων ληξιπρόθεσμων οφειλών, εκ των οποίων τα 7,26 δισ. αφορούν καθαρά φορολογικές υποχρεώσεις. Μόνο τον Οκτώβριο, το νέο ληξιπρόθεσμο χρέος άγγιξε τα 829 εκατ. ευρώ
Αυτό δεν είναι λεπτομέρεια. Είναι ένδειξη δομικής πίεσης.
Όταν η εφορία γίνεται «πηγή ρευστότητας»
Η σύνθεση των νέων οφειλών αποκαλύπτει το πραγματικό πρόβλημα. Φόρος εισοδήματος και ΦΠΑ – οι φόροι που συνδέονται άμεσα με τη ρευστότητα της καθημερινής λειτουργίας – συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο βάρος.
Με απλά λόγια, ένα τμήμα της οικονομίας χρησιμοποιεί την εφορία ως άτυπη πηγή χρηματοδότησης, μεταθέτοντας πληρωμές για να καλύψει άμεσες ανάγκες. Αυτό δεν είναι στρατηγική φοροδιαφυγής· είναι ένδειξη ασφυξίας.
Η οικονομία αναπτύσσεται, αλλά η ανάπτυξη δεν κυκλοφορεί επαρκώς. Το διαθέσιμο εισόδημα και το κεφάλαιο κίνησης, ιδιαίτερα στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, παραμένουν υπό πίεση.
Η διεύρυνση του προβλήματος
Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το προφίλ των οφειλετών. Ο συνολικός αριθμός φορολογουμένων με ληξιπρόθεσμες οφειλές παραμένει κάτω από τα 3,9 εκατ., όμως μέσα στο 2025 προστίθενται δεκάδες χιλιάδες νέοι οφειλέτες.
Δεν πρόκειται μόνο για χρόνιες περιπτώσεις αδυναμίας πληρωμής. Πρόκειται για επιχειρήσεις και φυσικά πρόσωπα που μέχρι πρόσφατα εξυπηρετούσαν κανονικά τις υποχρεώσεις τους. Η πίεση επεκτείνεται σε τμήματα της οικονομίας που θεωρούνταν «ανθεκτικά»
Αυτό είναι το σημείο καμπής για το 2026.
Το κράτος ως οφειλέτης
Η πίεση δεν κινείται μονόπλευρα. Το Δημόσιο παραμένει σημαντικός οφειλέτης προς την αγορά. Τον Οκτώβριο του 2025, οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις της Γενικής Κυβέρνησης προς ιδιώτες ξεπερνούσαν τα 3 δισ. ευρώ, με βασικούς «θύλακες» τα νοσοκομεία, τους ΟΤΑ και τα ασφαλιστικά ταμεία
Για τις επιχειρήσεις, αυτό μεταφράζεται σε καθυστερήσεις πληρωμών, περιορισμό κεφαλαίου κίνησης, αναβολή επενδύσεων ή αυξημένη εξάρτηση από τραπεζικό δανεισμό. Η αλυσίδα είναι γνωστή – και επαναλαμβάνεται.
Οι επενδύσεις που δεν επιταχύνουν
Το αποτύπωμα αυτής της ισορροπίας φαίνεται καθαρά στις δημόσιες επενδύσεις. Τα στοιχεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού για το διάστημα Ιανουαρίου–Νοεμβρίου 2025 δείχνουν υστέρηση άνω του 1 δισ. ευρώ στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων σε σχέση με τον στόχο
Το κράτος καταγράφει πλεόνασμα χάρη στην υπεραπόδοση των εσόδων, αλλά δεν καταφέρνει να μετατρέψει αυτή την επίδοση σε ταχύτερη παραγωγική δυναμική. Το πλεόνασμα λειτουργεί ως ένδειξη σταθερότητας – όχι ως μοχλός ανάπτυξης.
Το μακροοικονομικό κόστος της μικροοικονομικής πίεσης
Σε μακροοικονομικούς όρους, η Ελλάδα είναι ασφαλής. Σε μικροοικονομικούς όρους, η πίεση συσσωρεύεται. Το διπλό χρέος – ιδιωτών προς το Δημόσιο και Δημοσίου προς ιδιώτες – δεν αποτυπώνεται στα πλεονάσματα. Αποτυπώνεται όμως στη ρευστότητα, στη συμπεριφορά των επιχειρήσεων, στην επιβράδυνση των επενδυτικών αποφάσεων.
Αν το 2026 δεν αλλάξει αυτή η ισορροπία, ο κίνδυνος δεν θα είναι η κρίση, αλλά η στασιμότητα με «καλά νούμερα».
Το πραγματικό στοίχημα του 2026
Για την οικονομία και τις επιχειρήσεις, το 2026 δεν είναι χρονιά νέων αριθμών. Είναι χρονιά νέας ερμηνείας των αριθμών.
- Πλεονάσματα που να επιστρέφουν στην αγορά ως επενδύσεις.
- Φορολογική συμμόρφωση που να στηρίζεται σε ρευστότητα, όχι σε αναβολή.
- Δημόσιο που να πληρώνει στον χρόνο του, για να λειτουργεί ως επιταχυντής και όχι ως φρένο.
Η πραγματική οικονομία δεν ζητά χαλάρωση. Ζητά κυκλοφορία.
Και αυτό είναι το κεντρικό μήνυμα για το 2026: η σταθερότητα έχει αξία μόνο όταν μετατρέπεται σε κίνηση.
mywaypress.gr –Περιεχόμενο αξίας με την υποστήριξη υβριδικής νοημοσύνης.
Για αναγνώστες με μεγάλο εύρος προσοχής.
