Καρδιές Αγγιγμένες από Φωτιά – Μια σκέψη

Τα διδάγματα του Gergen μέσα από το πρίσμα της σύγχρονης ελληνικής πραγματικότητας

 
Υπάρχουν βιβλία που διαβάζεις και τα ξεχνάς, και άλλα που μένουν μαζί σου σαν φλόγα που λιώνει τον πάγο της βεβαιότητας. Το “Hearts Touched with Fire” του Gergen ανήκει σίγουρα στη δεύτερη κατηγορία. Διαβάζοντάς το, ένιωσα σαν να έχω απέναντί μου έναν σοφό μέντορα, που αντί να δίνει έτοιμες λύσεις, σε σπρώχνει να κοιτάξεις βαθιά μέσα σου και να ρωτήσεις: «Γιατί θέλω να ηγηθώ; Για ποιον, για τι;»

Με άγγιξε ιδιαίτερα το πώς ο Gergen “ξεγυμνώνει” το ταξίδι της ηγεσίας, χωρίς να ωραιοποιεί ούτε να απομυθοποιεί πλήρως τους ήρωές του. Η ζωή της Ruth Bader Ginsburg, του John Lewis, του John McCain – δεν είναι απλά παραδείγματα επιτυχίας, αλλά ιστορίες ανθρώπων που πόνεσαν, απέτυχαν, σηκώθηκαν και επέμειναν. Αυτή η επιμονή, το πείσμα να υπηρετείς κάτι μεγαλύτερο από σένα, είναι τελικά και το πιο συγκινητικό μήνυμα του βιβλίου.

Στον σημερινό κόσμο, όπου η λέξη “ηγέτης” συχνά ταυτίζεται με εικόνα, εξουσία ή επιρροή, το να διαβάζεις για τον χαρακτήρα, την αυτογνωσία, την ταπεινότητα και το θάρρος, είναι σαν να βρίσκεις μια όαση. Το βιβλίο δεν δίνει εύκολες απαντήσεις. Μάλον, σε προκαλεί να ξεκινήσεις το δικό σου ταξίδι — και, ποιος ξέρει, ίσως να βρεις και εσύ τον «αληθινό βορρά» σου.

Βλέποντας τα διδάγματα του Gergen μέσα από το πρίσμα της σύγχρονης ελληνικής πραγματικότητας, δεν γίνεται να μην παρατηρήσω πόσο επίκαιρα και ουσιαστικά παραμένουν. Η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια έχει περάσει – και συνεχίζει να περνά – από διαδοχικές κρίσεις: οικονομικές, κοινωνικές, υγειονομικές, κρίσεις εμπιστοσύνης, αξιών και πολιτικής σταθερότητας. Μέσα σε όλα αυτά, το ερώτημα «πώς διαμορφώνονται οι πραγματικοί ηγέτες;» παίρνει ακόμα μεγαλύτερη βαρύτητα.

 
Ηγεσία στην καθημερινότητα

Ο Gergen μας θυμίζει ότι η ηγεσία δεν είναι μόνο προνόμιο των πολιτικών ή των ισχυρών προσώπων. Η Ηγεσία είναι και η δασκάλα που εμπνέει τους μαθητές της, ο γιατρός που δεν συμβιβάζεται με τη μετριότητα, ο πολίτης που διεκδικεί το δίκαιο για το κοινό καλό. Η αυτογνωσία και η εσωτερική δουλειά, που τόσο τονίζει ο Gergen, είναι το πρώτο βήμα: να μπορείς να δεις τα όριά σου, να αναγνωρίσεις τα λάθη σου και να εξελίξεις διαρκώς, ακόμη και αν ο δρόμος είναι δύσβατος.

 
Ανάγκη για αξίες και όραμα

Στην Ελλάδα, συχνά απογοητευόμαστε από τους θεσμούς, την πολιτεία ή και τους ίδιους τους εαυτούς μας, νιώθοντας ότι «τίποτα δεν αλλάζει». Κι όμως, αν κάτι δείχνουν οι ζωές των ηγετών που περιγράφει ο Gergen, είναι πως η αλλαγή ξεκινά από τον καθένα μας – από την προσωπική ακεραιότητα, την επιμονή στις αξίες, το θάρρος να περάσει στο ρεύμα όταν χρειάζεται. Στη χώρα μας υπάρχει τεράστιο ταλέντο και δυναμικό, αλλά αυτό που χρειάζεται περισσότερη πίστη στο συλλογικό όραμα και τη συνειδητή επιλογή να υπηρετήσει κάτι που ξεπερνά το ατομικό συμφέρον.

 
Ο “Αληθινός Βορράς” και το παράδειγμα

Οι Έλληνες ιστορικά μαγνητίζονταν από ηγέτες με έντονη προσωπικότητα – συχνά, όμως, με έμφαση στη ρητορική και λιγότερο στην ουσία. Το μοντέλο που προτείνει ο Gergen, το να βρεις τον «αληθινό βορρά» σου, είναι πιο σιωπηλό και εσωτερικό: να μείνεις στις αρχές σου, να επιμένεις στη διαφάνεια και τη δικαιοσύνη ακόμα και όταν δεν φαίνεται να σε συμφέρει. Αυτή η επιμονή χτίζει σιγά-σιγά την εμπιστοσύνη – και η εμπιστοσύνη είναι το πιο σπάνιο και πολύτιμο «κεφάλαιο» στη σημερινή Ελλάδα.

 
Ηγεσία στο σήμερα: μικρές και μεγάλες πράξεις

Σε μια εποχή που όλοι περιμένουμε έναν “μεγάλο ηγέτη” να μας σώσει, ίσως το πιο ριζοσπαστικό μήνυμα του βιβλίου είναι ότι η ηγεσία είναι κτήμα όλων μας. Από τον εθελοντή που βοηθά τους πρόσφυγες, μέχρι τον νέο που τολμά να ανοίξει μια καινοτόμα επιχείρηση, ή τον γονιό που μεγαλώνει τα παιδιά του με αρχές και αγάπη. Ηγεσία είναι να μένεις όρθιος όταν οι άλλοι λυγίζουν· να χτίζεις γέφυρες αντί για τοίχους· να παραδέχεσαι τα λάθη σου και να προχωράς μπροστά με ακόμα μεγαλύτερη αποφασιστικότητα.

 
Η ηγεσία στην ουσία της είναι επιλογή ζωής

Το βιβλίο του Gergen δεν είναι απλός οδηγός για όσους θέλουν να “γίνουν ηγέτες”. Είναι μια υπενθύμιση ότι η ηγεσία, στην ουσία της, είναι επιλογή ζωής – μια καθημερινή πράξη ευθύνης και προσφοράς. Αν καταφέρουμε να υιοθετήσουμε έστω και λίγη από αυτή τη φιλοσοφία, τότε ίσως, σιγά-σιγά, να αλλάξουμε όχι μόνο την Ελλάδα αλλά και τον ίδιο μας τον εαυτό.

Αυτό, τουλάχιστον, κρατάω προσωπικά ως το πιο φωτεινό και αισιόδοξο μήνυμα του Gergen: Όπως ο καθένας μας μπορεί να γίνει ένα μικρό κομμάτι της αλλαγής που τόσο πολύ χρειάζεται

 
Π. Τσακιρίδης

mywaypress.gr –Περιεχόμενο αξίας με την υποστήριξη  υβριδικής νοημοσύνης.

Για  αναγνώστες με μεγάλο εύρος προσοχής.