ΟΠΕΚΕΠΕ-Μια σύγχρονη εκδοχή της «Οιδιπόδειας παγίδας»

Χωρίς επιστροφή

 
Υπάρχουν στιγμές στην πολιτική όπου το πρόβλημα δεν είναι απλώς η εξουσία, αλλά η ψυχολογία της. Όταν ένα σύστημα φτάνει στο σημείο να μην μπορεί να αναγνωρίσει τα λάθη του, τότε παγιδεύεται σε αυτό που το ίδιο δημιούργησε. Μια σύγχρονη εκδοχή της «Οιδιπόδειας παγίδας»: η άρνηση της πραγματικότητας οδηγεί σε ακόμη βαθύτερη βύθιση σε αυτήν.

Στην ελληνική εκδοχή αυτής της δυναμικής, η σχέση μεταξύ πολιτών και εξουσίας αποκτά χαρακτηριστικά σχεδόν κακοποιητικά. Δεν πρόκειται μόνο για πολιτική διαφωνία· πρόκειται για έναν φαύλο κύκλο ανοχής, εξοικείωσης και τελικά εξάρτησης. Η φιγούρα του Άδωνι Γεωργιάδη λειτουργεί μέσα σε αυτό το πλαίσιο όχι απλώς ως πολιτικός, αλλά ως επιταχυντής της σύγκρουσης: ένας λόγος επιθετικός, υπερβολικός, συχνά προκλητικός, που ενώ φαίνεται να διαρρηγνύει τη σχέση με την κοινωνία, στην πράξη την παγιώνει μέσα από ένταση και πόλωση.

Την ίδια στιγμή, η διακυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη φαίνεται να ενσωματώνει μια διαφορετική αλλά εξίσου προβληματική διάσταση: τη μειοψηφική μονοκρατορία. Όχι απαραίτητα με την αριθμητική έννοια, αλλά με όρους πολιτικής κουλτούρας. Η εξουσία ασκείται σαν να μην υπάρχει εναλλακτική, σαν να έχει ήδη κριθεί η ιστορία. Αυτό δημιουργεί ένα κλειστό σύστημα, όπου κάθε κρίση δεν οδηγεί σε αναστοχασμό, αλλά σε περαιτέρω σκλήρυνση.

Εδώ ακριβώς έρχεται να κουμπώσει το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ. Όχι ως μεμονωμένο γεγονός, αλλά ως σύμπτωμα. Σε ένα υγιές πολιτικό περιβάλλον, μια τέτοια υπόθεση θα λειτουργούσε ως σημείο καμπής. Θα άνοιγε ρωγμές, θα προκαλούσε επαναξιολόγηση, ίσως και αναδιάταξη. Αντίθετα, αυτό που παρατηρείται είναι η γνωστή αντίδραση της «παγίδας»: υποβάθμιση, αναδίπλωση, μετατόπιση ευθυνών.

Όσο περισσότερα στοιχεία συσσωρεύονται, τόσο πιο δύσκολο γίνεται για το σύστημα να παραδεχτεί το πρόβλημα. Και όσο πιο δύσκολο γίνεται αυτό, τόσο πιο έντονη είναι η ανάγκη να συνεχίσει σαν να μην συμβαίνει τίποτα. Είναι η λογική του sunk cost: έχουν επενδυθεί τόσα – πολιτικά, επικοινωνιακά, προσωπικά – που η παραδοχή του λάθους μοιάζει καταστροφική. Άρα, το λάθος διογκώνεται.

Η σχέση αυτή δεν είναι μονόπλευρη. Οι πολίτες δεν είναι απλώς θύματα. Συμμετέχουν, άλλοτε ενεργά και άλλοτε παθητικά, σε αυτή τη δυναμική. Η ανοχή στην υπερβολή, η εξοικείωση με τον κυνισμό, η αποδοχή της «κανονικοποίησης» του σκανδάλου, δημιουργούν ένα περιβάλλον όπου το πολιτικό σύστημα δεν έχει κίνητρο να αλλάξει.

Κάπως έτσι, το ερώτημα δεν είναι αν υπάρχει κρίση. Το ερώτημα είναι αν υπάρχει επιστροφή.

Το δίλημμα τίθεται ωμά: υπάρχει σημείο χωρίς επιστροφή ή πάντα υπάρχει μια διέξοδος; Η απάντηση παραμένει ανοιχτή. Αλλά τα σημάδια είναι ανησυχητικά. Όταν η εξουσία δεν μπορεί να αυτοδιορθωθεί και η κοινωνία δεν απαιτεί ουσιαστικά τη διόρθωση, τότε η απομόνωση δεν είναι αποτέλεσμα· είναι προορισμός.

Και τότε, η «παγίδα» δεν είναι πια μεταφορά. Είναι πραγματικότητα.

mywaypress.gr –Περιεχόμενο αξίας με την υποστήριξη  υβριδικής νοημοσύνης.

Για  αναγνώστες με μεγάλο εύρος προσοχής.