Τα έχετε πάνω σας; ή τα σηκώνουν πάντα οι ίδιοι;

Όταν η δημοσιονομική αυστηρότητα μετατρέπεται σε πολιτική αποφυγή ευθυνών

 
Η φράση «τα έχετε πάνω σας;», όπως διατυπώθηκε από τον υπουργό Οικονομικών στη Βουλή, παρουσιάστηκε ως τεχνικό ερώτημα δημοσιονομικής σοβαρότητας. Στην πραγματικότητα, όμως, λειτουργεί ως πολιτικό φίλτρο: μεταφέρει τη συζήτηση από το ποιος πιέζεται στο ποιος κοστολογεί, από την κοινωνική ανάγκη στη λογιστική επάρκεια. Και κάπου εκεί χάνεται το ουσιώδες ερώτημα που δεν τέθηκε ποτέ: αν τα μέτρα «δεν τα έχει κανείς πάνω του», τότε ποιοι τα σηκώνουν σταθερά στην καθημερινότητά τους.

Ο Προϋπολογισμός 2026 προβάλλεται ως κείμενο σταθερότητας, ανάπτυξης και θεσμικής ωριμότητας. Όμως πίσω από τους θετικούς μακροοικονομικούς δείκτες, η πραγματική οικονομία δείχνει μια άλλη εικόνα: χαμηλούς μισθούς σε ευρωπαϊκή σύγκριση, υπερβολική εξάρτηση από έμμεσους φόρους, εξάντληση της φορολογικής αντοχής και ένα κόστος ζωής που διαβρώνει συστηματικά το διαθέσιμο εισόδημα. Σε αυτό το πλαίσιο, η επίκληση της δημοσιονομικής πειθαρχίας δεν απαντά στο πρόβλημα· το μεταθέτει.

Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν υπάρχουν χρήματα «στο συρτάρι», αλλά αν η οικονομική πολιτική αναγνωρίζει ότι τα βάρη δεν κατανέμονται ισότιμα. Όταν η υπεραπόδοση εσόδων προέρχεται κυρίως από ΦΠΑ, όταν οι μέσοι μισθοί παραμένουν στον ευρωπαϊκό πάτο και όταν ένα σημαντικό μέρος των πολιτών οδηγείται σε οικονομική ασφυξία ακόμη και για βασικές ανάγκες, τότε το «τα έχετε πάνω σας;» παύει να είναι τεχνοκρατική ερώτηση. Γίνεται πολιτική υπεκφυγή.

Σε μια δημοκρατία που έχει περάσει κρίση, η σοβαρότητα δεν μετριέται μόνο με πλεονάσματα και ποσοστά χρέους. Μετριέται με το αν η ανάπτυξη μοιράζεται, αν οι φόροι ανακουφίζουν ή εξαντλούν, και αν οι πολιτικές απαντήσεις αγγίζουν την κοινωνία ή απλώς προστατεύουν το αφήγημα. Γιατί αν τα μέτρα «δεν τα έχει κανείς πάνω του», τότε είναι σχεδόν βέβαιο ότι τα σηκώνουν –για ακόμη μια φορά– οι ίδιοι.

 
Τα έχετε πάνω σας; ή τα σηκώνουν πάντα οι ίδιοι;

Η αποστροφή “τα έχετε πάνω σας;” λειτουργεί ως θεσμικός φραγμός στη συζήτηση ανακατανομής, καθώς μετατρέπει κάθε κοινωνικό αίτημα σε άσκηση λογιστικής επάρκειας.

Η φράση «τα έχετε πάνω σας;» που χρησιμοποίησε ο υπουργός δεν είναι κυριολεκτική· είναι μια πολιτική–δημοσιονομική αιχμή με πολύ συγκεκριμένο νόημα και στόχο.

 
Τι εννοεί στην πράξη

Όταν λέει «τα έχετε πάνω σας;», εννοεί:

Έχετε εξασφαλισμένη, κοστολογημένη και συγκεκριμένη χρηματοδότηση για τα μέτρα που προτείνετε;

Δηλαδή:

• Από πού θα βρείτε τα χρήματα;
• Ποιον θα φορολογήσετε;
• Πότε και με ποιον μηχανισμό;
• Με τι δημοσιονομικό αντίκτυπο και ρίσκο;

Δεν ρωτά αν «υπάρχουν γενικά πόροι», αλλά αν υπάρχουν άμεσα διαθέσιμα, μόνιμα και θεσμικά “δεμένα” έσοδα που να καλύπτουν:

• τα ~4 δισ. που αποδίδει στο ΠΑΣΟΚ
• τα ~6 δισ. που αποδίδει στον ΣΥΡΙΖΑ

 
Γιατί χρησιμοποιείται αυτή η διατύπωση

Η συγκεκριμένη φράση έχει τριπλή λειτουργία:

1. Μετατοπίζει το βάρος της απόδειξης
   Αντί να απολογηθεί η κυβέρνηση για την επιλογή φόρων ή περικοπών, καλείται η αντιπολίτευση να αποδείξει δημοσιονομική επάρκεια.
2. Απονομιμοποιεί πολιτικά τις προτάσεις
   Υπονοεί ότι πρόκειται για εξαγγελίες χωρίς σχέδιο, άρα για δημοσιονομικό λαϊκισμό.
3. Συμπυκνώνει το δόγμα “δεν υπάρχουν λεφτά” σε θεσμική μορφή
   Μετά την κρίση, το επιχείρημα επανέρχεται όχι ως σύνθημα, αλλά ως απαίτηση κοστολόγησης υπό ευρωπαϊκή εποπτεία.

 
Τι ΔΕΝ λέει όμως η φράση (και αυτό είναι κρίσιμο)

Η φράση δεν απαντά:

• αν υπάρχει δημοσιονομικός χώρος με ανακατανομή φόρων
• αν η υπεραπόδοση ΦΠΑ θα μπορούσε να μειωθεί υπέρ των χαμηλών εισοδημάτων
• αν μέρος των πλεονασμάτων θα έπρεπε θεσμικά να κατευθυνθεί αλλιώς

Με άλλα λόγια: είναι αποτελεσματική ρητορικά, αλλά φτωχή αναλυτικά.

Με τη φράση “τα έχετε πάνω σας;”, ο υπουργός δεν αμφισβήτησε απλώς το πολιτικό περιεχόμενο των προτάσεων της αντιπολίτευσης, αλλά έθεσε ζήτημα άμεσης και πλήρους δημοσιονομικής κάλυψης, μεταφέροντας τη συζήτηση από την κοινωνική αναγκαιότητα στην αυστηρή λογική της κοστολόγησης.

 Η αποστροφή “τα έχετε πάνω σας;” λειτουργεί ως θεσμικός φραγμός στη συζήτηση ανακατανομής, καθώς μετατρέπει κάθε κοινωνικό αίτημα σε άσκηση λογιστικής επάρκειας.

 
mywaypress.gr –Περιεχόμενο αξίας με την υποστήριξη  υβριδικής νοημοσύνης.

Για  αναγνώστες με μεγάλο εύρος προσοχής.