Δημοσιονομική αρετή χωρίς αναπτυξιακό όραμα δεν αρκεί
Η δημοσιονομική πειθαρχία είναι μέσο, όχι αυτοσκοπός. Αν δεν αξιοποιηθεί για να χρηματοδοτήσει καινοτομία, ανθρώπινο κεφάλαιο και βιομηχανική αναβάθμιση, τότε θα μείνει ένα καλοδιατηρημένο κέλυφος.
Το στοίχημα δεν είναι να πηγαίνει «λίγο καλύτερα από την Ευρώπη».
Το στοίχημα είναι να κλείσει τη διαρθρωτική απόσταση: στην παραγωγικότητα, στο κατά κεφαλήν εισόδημα, στην ποιότητα εργασίας, στην τεχνολογική ένταση.
Αν αυτό δεν συμβεί τώρα –με πόρους, χρόνο και διεθνή συγκυρία υπέρ– τότε πότε;
Η Ελλάδα μπαίνει στο 2026 με αριθμούς που πριν από λίγα χρόνια θα θεωρούνταν σχεδόν αδιανόητοι. Ανάπτυξη πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, πρωτογενή πλεονάσματα-ρεκόρ, χρέος σε σταθερή αποκλιμάκωση, τουρισμό σε διαρκή υπεραπόδοση. Το αφήγημα είναι έτοιμο: η ελληνική οικονομία γύρισε σελίδα.
Το πρόβλημα είναι ότι οι αριθμοί λένε την αλήθεια, αλλά όχι όλη την αλήθεια.
Μακροοικονομική επιτυχία, μικροοικονομική αμφιβολία
Ναι, το ΑΕΠ αυξάνεται ταχύτερα από την Ευρώπη. Ναι, η ανάπτυξη στηρίζεται σε κατανάλωση, επενδύσεις και τουρισμό. Όμως το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι ο ρυθμός, αλλά η ποιότητα της μεγέθυνσης.
Όταν η ιδιωτική κατανάλωση παραμένει ο βασικός πυλώνας και οι επενδύσεις –παρά την άνοδο– εξακολουθούν να υπολείπονται ως ποσοστό του ΑΕΠ σε σχέση με την ΕΕ, τότε δεν μιλάμε για παραγωγική έκρηξη αλλά για ελεγχόμενη επιτάχυνση ενός γνώριμου μοντέλου.
Ακόμη πιο ανησυχητικό: η υστέρηση στις επενδύσεις τεχνολογικού εξοπλισμού. Χτίζουμε, μετακινούμαστε, ανακαινίζουμε – αλλά δεν ψηφιοποιούμε, δεν αυτοματοποιούμε, δεν ανεβάζουμε αποφασιστικά την παραγωγικότητα.
Δημοσιονομική αρετή χωρίς αναπτυξιακό όραμα δεν αρκεί
Η δημοσιονομική εικόνα είναι αναμφίβολα η μεγάλη επιτυχία της περιόδου. Το χρέος μειώνεται, τα πλεονάσματα επιστρέφουν, οι αγορές εμπιστεύονται ξανά τη χώρα. Η Ελλάδα από «παράδειγμα προς αποφυγή» έγινε παράδειγμα προσαρμογής.
Αλλά εδώ ακριβώς ελλοχεύει ο κίνδυνος: να εξαντληθεί η οικονομική πολιτική στη διαχείριση της αξιοπιστίας, χωρίς να μεταφραστεί σε ένα νέο παραγωγικό συμβόλαιο.
Η δημοσιονομική πειθαρχία είναι μέσο, όχι αυτοσκοπός. Αν δεν αξιοποιηθεί για να χρηματοδοτήσει καινοτομία, ανθρώπινο κεφάλαιο και βιομηχανική αναβάθμιση, τότε θα μείνει ένα καλοδιατηρημένο κέλυφος.
Αγορά εργασίας: λιγότερη ανεργία, ίδιες παθογένειες
Η ανεργία μειώνεται, αλλά παραμένει από τις υψηλότερες στην Ευρώπη. Η απασχόληση αυξάνεται, αλλά με χαμηλή συμμετοχή γυναικών και νέων. Οι μισθοί πιέζονται από τον πληθωρισμό, ενώ η παραγωγικότητα δεν ακολουθεί.
Με άλλα λόγια, η αγορά εργασίας βελτιώνεται ποσοτικά, όχι ποιοτικά. Και χωρίς ποιοτική αναβάθμιση, η ανάπτυξη θα συνεχίσει να στηρίζεται σε χαμηλή προστιθέμενη αξία και όχι σε ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.
Τουρισμός και γεωπολιτική: πλεονεκτήματα με ημερομηνία λήξης
Ο τουρισμός καλύπτει ελλείμματα, στηρίζει εισοδήματα και «γλυκαίνει» τις ανισορροπίες. Αλλά δεν μπορεί να αποτελέσει στρατηγική οικονομικής σύγκλισης. Το ίδιο ισχύει και για τον ρόλο της Ελλάδας ως ενεργειακού και διαμετακομιστικού κόμβου.
Πρόκειται για ευκαιρίες συγκυρίας, όχι για μόνιμο υπόδειγμα ανάπτυξης. Αν δεν κουμπώσουν με βιομηχανία, έρευνα, logistics υψηλής τεχνολογίας και εξαγωγές γνώσης, τότε θα μείνουν εξαρτημένες από γεωπολιτικές εξελίξεις που δεν ελέγχονται από την Αθήνα.
Το πραγματικό στοίχημα δεν είναι το 2026
Η ελληνική οικονομία δεν κινδυνεύει άμεσα. Κινδυνεύει μακροπρόθεσμα, αν η σημερινή θετική συγκυρία θεωρηθεί τελικός προορισμός και όχι μεταβατική φάση.
Το στοίχημα δεν είναι να πηγαίνει «λίγο καλύτερα από την Ευρώπη».
Το στοίχημα είναι να κλείσει τη διαρθρωτική απόσταση: στην παραγωγικότητα, στο κατά κεφαλήν εισόδημα, στην ποιότητα εργασίας, στην τεχνολογική ένταση.
Αν αυτό δεν συμβεί τώρα –με πόρους, χρόνο και διεθνή συγκυρία υπέρ– τότε πότε;
Η Ελλάδα έχει περάσει από τη φάση της επιβίωσης στη φάση της σταθερότητας.
Το ερώτημα είναι αν έχει το πολιτικό, θεσμικό και κοινωνικό θάρρος να περάσει στη φάση του μετασχηματισμού.
Στοιχεία από το Δελτίο Οικονομικών Εξελίξεων του Economic Research της Alpha Bank.
mywaypress.gr –Περιεχόμενο αξίας με την υποστήριξη υβριδικής νοημοσύνης.
Για αναγνώστες με μεγάλο εύρος προσοχής.
