Η Ελλάδα των ληξιπρόθεσμων: Όταν οι φόροι γίνονται καθρέφτης αντοχής και αδιεξόδων

Ο ακριβός λογαριασμός μιας κουρασμένης κοινωνίας

 
Το οικονομικό θερμόμετρο της χώρας δεν μετριέται πλέον μόνο από τον πληθωρισμό ή την ανάπτυξη, αλλά από το ύψος των χρεών που οι πολίτες και οι επιχειρήσεις δεν μπορούν να εξυπηρετήσουν. Τα νέα στοιχεία της ΑΑΔΕ αποκαλύπτουν μια εκρηκτική πραγματικότητα: 5,7 δισ. ευρώ απλήρωτοι φόροι στο οκτάμηνο του 2025, με το συνολικό ληξιπρόθεσμο υπόλοιπο να αγγίζει τα 111,62 δισ. ευρώ. Πίσω από αυτά τα νούμερα κρύβονται πάνω από 4 εκατομμύρια ΑΦΜ, δηλαδή ουσιαστικά ένας στους δύο ενήλικες φορολογούμενους.

Η είδηση δεν είναι απλώς δημοσιονομική. Είναι βαθιά κοινωνική, πολιτική και ηθική. Δείχνει πού τελειώνει η φοροδοτική ικανότητα και πού αρχίζει η κρίση εμπιστοσύνης μεταξύ πολιτών και κράτους.

 
Η εικόνα πίσω από τους αριθμούς

Το ύψος των ληξιπρόθεσμων οφειλών στο Δημόσιο έχει μετατραπεί σε ένα διαρκές εθνικό «παγόβουνο». Κάθε χρόνο οι οφειλές αυξάνονται κατά αρκετά δισεκατομμύρια, ενώ η ικανότητα είσπραξης παραμένει περιορισμένη.

• Νέες οφειλές: 5,7 δισ. ευρώ από την αρχή του 2025 (έναντι 4,8 δισ. την ίδια περίοδο πέρυσι).
• Σύνολο ληξιπρόθεσμων: 111,62 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο 55% του ΑΕΠ.
• Οφειλέτες: 4 εκατομμύρια ΑΦΜ, εκ των οποίων περίπου 2,5 εκατ. είναι φυσικά πρόσωπα με μικρές ή μεσαίες οφειλές.

Αυτό που ανησυχεί περισσότερο είναι η ποιότητα του χρέους: μεγάλο μέρος είναι πρακτικά ανεπίδεκτο είσπραξης, καθώς αφορά επιχειρήσεις που έχουν κλείσει, πτωχεύσεις ή πολίτες που αδυνατούν πλήρως να πληρώσουν.

 
Η φορολογική κόπωση ως κοινωνικό φαινόμενο

Η εκτίναξη των οφειλών δεν είναι ένδειξη αδιαφορίας, αλλά σύμπτωμα κόπωσης. Μετά από χρόνια υπερφορολόγησης, ενεργειακών κρίσεων, πληθωρισμού και στεγαστικής πίεσης, η πραγματική δυνατότητα πληρωμής φόρων έχει εξαντληθεί.

Η Ελλάδα εξακολουθεί να διατηρεί υψηλούς έμμεσους φόρους, ενώ οι πραγματικοί μισθοί δεν έχουν επιστρέψει στα προ κρίσης επίπεδα. Το αποτέλεσμα είναι ένα δίχτυ χρέους που απλώνεται πάνω από νοικοκυριά και μικρομεσαίες επιχειρήσεις, εγκλωβίζοντάς τα σε έναν φαύλο κύκλο καθυστερήσεων και ρυθμίσεων.

Από την άλλη πλευρά, η φορολογική διοίκηση προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα σε πίεση για είσπραξη και σε πολιτική ευαισθησία. Οι συνεχείς ρυθμίσεις (120 ή 36 δόσεις) λειτουργούν ως «βαλβίδα εκτόνωσης», αλλά δεν αντιμετωπίζουν το δομικό πρόβλημα: το ελληνικό φορολογικό σύστημα ζητά περισσότερα απ’ όσα η οικονομία μπορεί να δώσει.

 
Δημοσιονομική ασφάλεια ή κοινωνική ασφυξία;

Η κυβέρνηση επιδιώκει να διατηρήσει τη δημοσιονομική πειθαρχία και το αξιόχρεο της χώρας σε ένα διεθνές περιβάλλον αβεβαιότητας. Ωστόσο, η συσσώρευση χρεών προς το Δημόσιο λειτουργεί σαν παράλληλος προϋπολογισμός απόγνωσης.

Όσο περισσότεροι πολίτες αδυνατούν να πληρώσουν, τόσο αυξάνεται η πίεση για νέες ρυθμίσεις και διαγραφές, ενώ η πραγματική φορολογική βάση συρρικνώνεται. Η δημοσιονομική σταθερότητα χτίζεται πάνω σε ένα κοινωνικά εύθραυστο υπόστρωμα.

 
Πέρα από τα νούμερα: Μια πολιτική αξιολόγηση

Το φαινόμενο των ληξιπρόθεσμων δεν είναι απλώς οικονομικό, αλλά πολιτικό μέτρο εμπιστοσύνης. Όταν 4 εκατομμύρια πολίτες χρωστούν στο κράτος, αυτό σημαίνει πως το κοινωνικό συμβόλαιο έχει ρωγμές.

• Οι πολίτες νιώθουν ότι το κράτος ζητά περισσότερα απ’ όσα προσφέρει.
• Οι επιχειρήσεις αισθάνονται ότι τιμωρούνται αντί να ενθαρρύνονται.
• Το κράτος βλέπει την ανυπακοή όχι ως διαμαρτυρία, αλλά ως «οφειλή».

Η εξίσωση δεν βγαίνει. Η Ελλάδα χρειάζεται μια νέα φορολογική ισορροπία – απλή, δίκαιη και συνδεδεμένη με την παραγωγή πλούτου, όχι απλώς με την κατανάλωση ή τη μισθωτή εργασία.

 
Το χρέος ως καθρέφτης της πραγματικής οικονομίας

Τα 111,6 δισ. ευρώ δεν είναι απλώς «φέσια». Είναι αντικατοπτρισμός μιας οικονομίας που ακόμη δεν έχει ανακτήσει την πλήρη της αντοχή. Αν δεν υπάρξει μεταρρύθμιση που να επαναπροσδιορίσει τη σχέση πολίτη – κράτους, το πρόβλημα θα μετατραπεί σε χρόνιο κοινωνικό ρήγμα.

Η Ελλάδα δεν χρειάζεται άλλη μια ρύθμιση δόσεων, αλλά μια νέα συμφωνία εμπιστοσύνης: όπου η συνέπεια ανταμείβεται, η αδυναμία στηρίζεται και η ασυδοσία τιμωρείται. Μόνο τότε τα νούμερα θα αρχίσουν να μειώνονται, όχι απλώς να ανακυκλώνονται.

 
mywaypress.gr –Περιεχόμενο αξίας με την υποστήριξη  υβριδικής νοημοσύνης.

Για  αναγνώστες με μεγάλο εύρος προσοχής.