Η κρίση στην Ιταλία μπορεί να σηματοδοτήσει εξελίξεις βαρύνουσας σημασίας για το μέλλον της ΕΕ
Ο Πάολο Τζεντιλόνι έλαβε την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης
Ο ιταλός πρόεδρος Σέρτζιο Ματαρέλα έδωσε την εντολή σχηματισμού νέας κυβέρνησης στον μέχρι σήμερα υπουργό Εξωτερικών Πάολο Τζεντιλόνι, δήλωσε εκπρόσωπος της προεδρίας.
Η κρίση για την Ιταλία σχετίζεται με ένα κράτος-μέλος που συγκαταλέγεται στον αποκαλούμενο πυρήνα της ΕΕ. Η Ιταλία αποτελεί ιδρυτικό μέλος της ΕΕ, γεγονός που μπορεί να σηματοδοτήσει εξελίξεις βαρύνουσας σημασίας για το μέλλον της ΕΕ σε περίπτωση που οι Ιταλοί αποδεχθούν μια αντιευρωπαϊκή αντίληψη, σημειώνει ανάλυση του Εβδομαδιαίου Δελτίου Οικονομικών Εξελίξεων της Διευθύνσεως Οικονομικών Μελετών της Alpha Bank.
Το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος στην Ιταλία με την επικράτηση του «όχι» για την αναθεώρηση του Συντάγματος προοιωνίζεται πολιτικές εξελίξεις στη γείτονα χώρα, καθώς δεν ξεκαθαρίζει το πολιτικό σκηνικό ενώ παράλληλα εντείνει τη νευρικότητα των επενδυτών. Ωστόσο, ο μεγαλύτερος φόβος των επενδυτών προέρχεται από την πιθανότητα η πολιτική κρίση να διαχυθεί στην οικονομία και το τραπεζικό σύστημα, οδηγώντας σε όξυνση της οικονομικής κρίσης με τις συνέπειες που μπορεί να επιφέρει στο εσωτερικό της Ιταλίας και γενικότερα στην Ευρώπη.
Εντούτοις, μεγάλη ανησυχία προκαλεί η διάσωση της τρίτης μεγαλύτερης τραπέζης της Ιταλίας, της Monte dei Paschi di Siena, η οποία βρίσκεται σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης, καθώς απαιτείται η αύξηση του μετοχικού της κεφαλαίου κατά € 5 δισ. Η διάσωσή της από ξένους επενδυτές είχε συνδεθεί με την προϋπόθεση ότι ο σημερινός πρωθυπουργός θα κέρδιζε το δημοψήφισμα. Ενδεχομένως, οι ξένοι επενδυτές να μη θελήσουν να συμμετάσχουν σε μια αγορά η οποία δεν μπορεί να αποδεχθεί την ανάγκη μεταρρυθμίσεων.
Στην περίπτωση της Monte dei Paschi di Siena, το κλειδί των εξελίξεων κρύβεται στο κατά πόσο οι σύμβουλοι που έχουν επιλεγεί για την ανακεφαλαιοποίηση θα παραμείνουν ως ανάδοχοι ή θα προτιμήσουν να μην αναλάβουν το όλο εγχείρημα, εξαιτίας των δυσμενών συνθηκών που επικρατούν στην αγορά. Εάν αποφασίσουν τη μη εμπλοκή τους, τότε το ιταλικό Δημόσιο θα πρέπει να προβεί σε ανακεφαλαιοποίηση της Monte dei Paschi di Siena προκειμένου να αποφευχθεί μια κρίση στο τραπεζικό σύστημα της Ιταλίας. Στην περίπτωση αυτή η ανακεφαλαιοποίηση θα επιβαρύνει ομολογιούχους για ποσά άνω των € 100.000. Είναι σαφές, ότι η όλη διαδικασία απαιτεί ιδιαίτερους χειρισμούς προκειμένου να αποτραπεί μια μαζική απόσυρση καταθέσεων (bank run) και η μετάδοση της κρίσης στο ευρύτερο τραπεζικό σύστημα.
Η κρίση της Ιταλίας αν και εξαρχής διακρίνεται ως πολιτική, έχει μια ιδιαιτερότητα συγκριτικά με τις προηγούμενες κρίσεις που η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) κλήθηκε να αντιμετωπίσει. Όλες οι προηγούμενες, είχαν μια χρηματοπιστωτική διάσταση. Όμως, η κρίση για την Ιταλία σχετίζεται με ένα κράτος-μέλος που συγκαταλέγεται στον αποκαλούμενο πυρήνα της ΕΕ. Η Ιταλία αποτελεί ιδρυτικό μέλος της ΕΕ, γεγονός που μπορεί να σηματοδοτήσει εξελίξεις βαρύνουσας σημασίας για το μέλλον της ΕΕ σε περίπτωση που οι Ιταλοί αποδεχθούν μια αντιευρωπαϊκή αντίληψη.
Η αναμενόμενη παραίτηση του πρωθυπουργού της Ιταλίας σαφέστατα σχηματίζει μια περίοδο εντονότερης πολιτικής ρευστότητας, με αποτέλεσμα οι αναγκαίες μεταρρυθμίσεις που επιζητούσαν οι αξιωματούχοι της ΕΕ να επιβραδυνθούν. Η επικράτηση του «όχι» μπορεί να αποτελεί μια αντίδραση διαμαρτυρίας στην οικονομική ανέχεια, αλλά σίγουρα δεν αποτελεί αποτέλεσμα εθνικών εκλογών, ούτε δημοψηφίσματος για την παραμονή στο ευρώ. Το σενάριο των πρόωρων εκλογών στην Ιταλία που ορισμένοι επενδυτές διαβλέπουν ίσως αποδειχθεί πολύ πρόωρο. Το αναμενόμενο είναι ότι ο πρόεδρος της Ιταλίας θα ξεκινήσει διαβουλεύσεις με τα πολιτικά κόμματα, με σκοπό τον διορισμό μιας προσωρινής κυβέρνησης, η οποία θα κληθεί να λάβει ψήφο εμπιστοσύνης και από τα δύο σώματα της Βουλής. Όσο πιο ταχυτέρα πραγματοποιηθούν οι συγκεκριμένες κινήσεις, τόσο πιο γρήγορα θα αρχίσει να περιορίζεται η πολιτική αβεβαιότητα στη χώρα.
Οι επενδυτές, όπως καταδεικνύει η μέχρι τώρα συμπεριφορά τους, εμφανίζονται διατεθειμένοι να δώσουν ένα λογικό χρονικό πλαίσιο ανοχής στην Ιταλία, καθώς ήσαν προετοιμασμένοι για το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος. Άλλωστε η εμπειρία του Brexit και των προεδρικών εκλογών στις ΗΠΑ, συνέβαλαν σε αυτού του είδους την προετοιμασία.
Παράλληλα με τις πολιτικές εξελίξεις το ενδιαφέρον των επενδυτών είναι στραμμένο στην τελευταία συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ για το 2016, καθώς κρίνεται η χρονική διάρκεια του προγράμματος αγορών περιουσιακών στοιχείων (ΑΡΡ). Εκτιμάται ότι η πολιτική συγκυρία στην Ιταλία, καθώς και το αβέβαιο αποτέλεσμα των εκλογικών αναμετρήσεων σε Ολλανδία, Γαλλία και Γερμανία – που θα πραγματοποιηθούν το 2017- θα αναγκάσουν την ΕΚΤ να διατηρήσει το διευκολυντικό χαρακτήρα της νομισματικής της πολιτικής πέραν του Μαρτίου 2017, προκειμένου να διασφαλισθεί η συνεχής σύγκλιση του πληθωρισμού, σε επίπεδα χαμηλότερα αλλά πλησίον του 2% σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα και παράλληλα να ενισχυθεί η οικονομική ανάπτυξη στην Ευρωζώνη.
Θα πρέπει όμως να σημειωθεί ότι η διάθεση υπερβολικής ρευστότητας στην οικονομία δεν λύνει το αναπτυξιακό πρόβλημα της Ευρωζώνης, ενώ κατά την άποψη μερικών, απειλεί την χρηματοπιστωτική σταθερότητα και αποκρύπτει τις διαρθρωτικές αδυναμίες ορισμένων χωρών.
Οι εθνικές κυβερνήσεις, απαιτείται να εστιάσουν την προσοχή τους στο μεταρρυθμιστικό πεδίο και στην ευέλικτη άσκηση δημοσιονομικής πολιτικής, προκειμένου να υπάρξουν βιώσιμοι ρυθμοί οικονομικής μεγέθυνσης. Οι δημόσιες επενδύσεις θα πρέπει να ενισχυθούν και να έχουν επιλεκτικό χαρακτήρα, προκειμένου να επιφέρουν ένα πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα στην οικονομία και να οδηγήσουν σε μια βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη
Στο προεδρικό μέγαρο βρίσκεται ο Πάολο Τζεντιλόνι, το φαβορί για να λάβει εντολή για τον σχηματισμό κυβέρνησης
Ο Ιταλός πρόεδρος της Δημοκρατίας Σέρτζιο Ματταρέλλα θα προσπαθήσει να δώσει απάντηση στην κυβερνητική κρίση μέχρι την Κυριακή. Κρατική στήριξη θα χρειασθεί η Monte Dei Paschi di Siena.
Στην χθεσινή συνάντηση του Ιταλού προέδρου της Δημοκρατίας Σέρτζιο Ματταρέλλα, με τις αντιπροσωπείες της Φόρτσα Ιτάλια του Σίλβιο Μπερλουσκόνι, των Πέντε Αστέρων και του κεντροαριστερού Δημοκρατικού Κόμματος. αναφέρεται δημοσίευμα της Deutsche Welle. H συντηρητική αντιπολίτευση και τα Πέντε Αστέρια θέλουν άμεσα εκλογές. Η κεντροαριστερά των Δημοκρατικών δείχνει μάλλον πρόθυμη να ηγηθεί μιας κυβέρνησης για την αλλαγή του εκλογικού νόμου.
Ο Ιταλός πρόεδρος μπορεί να ζητήσει από τον Mαττέο Ρέντσι να εξακριβώσει αν διαθέτει ακόμη την εμπιστοσύνη του κοινοβουλίου, ώστε να συνεχίσει να κυβερνά. Η εναλλακτική, είναι η επιλογή ενός άλλου στελέχους της κεντροαριστεράς, όπως του υπουργού οικονομικών Πιέρ Κάρλο Πάντοαν. Παράλληλα, ακούγεται με έμφαση και το όνομα του υπουργού εξωτερικών, Πάολο Τζεντιλόνι, από τους πιο έμπιστους συνεργάτες του απερχόμενου πρωθυπουργού. Η επιλογή του, θα μπορούσε να επιτρέψει στον Ρέντσι να ελέγξει στενότερα την πορεία της κυβέρνησης.
Ζητούμενο η σταθερότητα και στην οικονομία
Σύμφωνα με έρευνα της Rai, το 55% των ερωτηθέντων επιθυμεί νέο πρωθυπουργό με σύσταση κυβέρνησης που να προωθήσει τον εκλογικό νόμο . Στο «Δημοκρατικό Κόμμα» όμως πολλοί ζητούν την διεξαγωγή έκτακτου συνεδρίου μέσα στον επόμενο μήνα και είναι πιθανό ο Ρέντσι να μην ελέγχει πλέον την κοινοβουλευτική ομάδα.
Ο πρόεδρος Ματταρέλλα πάντως θέλει να τελειώσει η κρίση πριν την Ευρωπαϊκή Σύνοδο της ερχόμενης Πέμπτης ώστε να μην εκπροσωπηθεί η χώρα από υπηρεσιακή κυβέρνηση. Όσο για τον τραπεζικό τομέα απαιτείται σταθερότητα. Είναι ξεκάθαρο πλέον ότι θα χρειασθεί κρατική στήριξη για να μην χρεοκοπήσει η Monte Dei Paschi di Siena. Ο στόχος είναι να σωθούν οι καταθέσεις πέντε εκατομμυρίων ιταλών και η ιταλική απερχόμενη κυβέρνηση έχει ήδη ετοιμάσει υπουργικό διάταγμα για παροχή έκτακτης οικονομικής βοήθειας στην τράπεζα αυτή της Τοσκάνης.
Τελευταία ενημέρωση 16: 33
