Η οικονομία εξακολουθεί να λειτουργεί κάτω από το προ κρίσης δυναμικό της
Η ελληνική οικονομία το 2025: Ανάπτυξη με αντοχές, αλλά και με βαθιές διαρθρωτικές σκιές
Η πορεία της ελληνικής οικονομίας το 2025 επιβεβαιώνει ότι η χώρα έχει εισέλθει σε μια φάση σταθερής ανάκαμψης μετά την πολυετή κρίση. Ωστόσο, πίσω από την επιφανειακή εικόνα της ανάπτυξης, παραμένουν σημαντικές δομικές αδυναμίες που περιορίζουν την πραγματική δυναμική σύγκλισης με την ευρωπαϊκή οικονομία. Τα τελευταία στοιχεία για τους εθνικούς λογαριασμούς και την αγορά εργασίας δείχνουν ότι η ανάπτυξη συνεχίζεται, αλλά εξακολουθεί να στηρίζεται σε ένα οικονομικό μοντέλο που χαρακτηρίζεται από υψηλή κατανάλωση, σχετικά χαμηλές επενδύσεις και περιορισμένη αύξηση παραγωγικότητας.
Το στρατηγικό ερώτημα για τα επόμενα χρόνια είναι αν η Ελλάδα μπορεί να μετατρέψει τη σημερινή ανάκαμψη σε βιώσιμη αναπτυξιακή μετάβαση, βασισμένη σε επενδύσεις, καινοτομία και υψηλότερη παραγωγικότητα.
Ρυθμός ανάπτυξης: Υπεραπόδοση έναντι της Ευρωζώνης
Το 2025 η ελληνική οικονομία κατέγραψε ρυθμό ανάπτυξης 2,1%, υπερβαίνοντας αισθητά την επίδοση της Ευρωζώνης, η οποία κινήθηκε κοντά στο 1,4%. Η ανάπτυξη επιταχύνθηκε προς το τέλος του έτους, καθώς στο δ’ τρίμηνο ο ετήσιος ρυθμός μεγέθυνσης έφθασε το 2,4%, με τριμηνιαία αύξηση 0,8%.
Η επίδοση αυτή αντανακλά μια οικονομία που εξακολουθεί να εμφανίζει μεγαλύτερη δυναμική από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Παράλληλα, το πραγματικό ΑΕΠ στο τέλος του 2025 βρέθηκε 12,2% υψηλότερα από τα προ πανδημίας επίπεδα, επίδοση σημαντικά καλύτερη από την αντίστοιχη της Ευρωζώνης.
Ωστόσο, η μεγάλη εικόνα δείχνει ότι η πλήρης ανάκτηση των απωλειών της κρίσης χρέους απέχει ακόμη: η ελληνική οικονομία έχει ανακτήσει μόλις 48,7% της πτώσης του ΑΕΠ της περιόδου 2009-2013.
Αυτό σημαίνει ότι, παρά την ανάκαμψη της τελευταίας δεκαετίας, η οικονομία εξακολουθεί να λειτουργεί κάτω από το προ κρίσης δυναμικό της.
Οι κινητήριοι μοχλοί της ανάπτυξης
Η ανάλυση της διάρθρωσης της ανάπτυξης αποκαλύπτει τρεις βασικούς πυλώνες:
- Ιδιωτική κατανάλωση
Η ιδιωτική κατανάλωση αυξήθηκε κατά 2,1% το 2025 και συνέβαλε κατά 1,4 ποσοστιαίες μονάδες στην ετήσια αύξηση του ΑΕΠ.
Η Ελλάδα παραμένει η οικονομία με την υψηλότερη αναλογία ιδιωτικής κατανάλωσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση: περίπου 69% του ΑΕΠ.
Η εικόνα αυτή υποδηλώνει ένα οικονομικό μοντέλο που εξακολουθεί να βασίζεται έντονα στη ζήτηση των νοικοκυριών.
- Επενδύσεις παγίων
Για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες, οι επενδύσεις αποτέλεσαν τον ισχυρότερο παράγοντα ανάπτυξης. Το 2025 αυξήθηκαν κατά 8,9%, συμβάλλοντας κατά 1,5 ποσοστιαία μονάδα στο ΑΕΠ.
Η άνοδος αυτή συνδέεται κυρίως με:
- κατασκευές και κατοικίες
- έργα υποδομών
- μηχανολογικό και μεταφορικό εξοπλισμό
Καθοριστικό ρόλο διαδραμάτισε η επιτάχυνση των έργων που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ).
Παρά τη βελτίωση, το μερίδιο των επενδύσεων στο ΑΕΠ (16,9%) παραμένει σαφώς χαμηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (21,2%).
- Εξωτερικός τομέας
Ο εξωτερικός τομέας είχε θετική συνεισφορά στην ανάπτυξη, κυρίως λόγω της μείωσης των εισαγωγών και της ανόδου των εξαγωγών αγαθών.
Παρόλα αυτά, το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών παραμένει σημαντικό, φτάνοντας το 5,7% του ΑΕΠ το 2025.
Η εξέλιξη αυτή υποδηλώνει ότι η παραγωγική βάση της οικονομίας εξακολουθεί να μην επαρκεί για να στηρίξει μια ισχυρή εξαγωγική δυναμική.
Ποιοι κλάδοι στήριξαν την οικονομία
Η κλαδική ανάλυση δείχνει έντονες διαφοροποιήσεις.
Ισχυρή ανάπτυξη παρουσίασαν:
- Κατασκευές (+20,2%)
- Μεταποίηση και δευτερογενής τομέας (+4,6%)
- Πληροφόρηση και επικοινωνία (+5,8%)
- Χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες (+4,7%)
Η δυναμική αυτή αντανακλά την αναθέρμανση των επενδύσεων και τη βελτίωση της λειτουργίας του τραπεζικού συστήματος.
Αντίθετα, αρνητική συμβολή είχαν:
- εμπόριο και μεταφορές
- τουρισμός και εστίαση
- πρωτογενής τομέας
Η πτώση στον αγροτικό τομέα (-9,4%) και η κάμψη στον μεγάλο κλάδο εμπορίου-τουρισμού δείχνουν τις αδυναμίες της παραγωγικής διάρθρωσης της χώρας.
Η αγορά εργασίας σε τροχιά βελτίωσης
Η εικόνα της αγοράς εργασίας βελτιώθηκε περαιτέρω το 2025.
- το ποσοστό ανεργίας μειώθηκε στο 8,9% από 10,1% το 2024
- οι άνεργοι μειώθηκαν κατά περίπου 58 χιλιάδες
- οι απασχολούμενοι αυξήθηκαν κατά 63,8 χιλιάδες
Παρά τη βελτίωση, η απασχόληση παραμένει 270 χιλιάδες θέσεις χαμηλότερη από το επίπεδο του 2008.
Επιπλέον, η αγορά εργασίας εξακολουθεί να εμφανίζει διαρθρωτικές αδυναμίες:
- χαμηλή συμμετοχή στο εργατικό δυναμικό
- μεγάλη συμμετοχή κλάδων χαμηλής παραγωγικότητας
- υψηλό ποσοστό μακροχρόνιας ανεργίας.
Το μεγάλο διαρθρωτικό πρόβλημα: παραγωγικότητα
Η βαθύτερη αιτία της οικονομικής υστέρησης βρίσκεται στην παραγωγικότητα.
Η ανάλυση δείχνει ότι η απόσταση του ΑΕΠ από τα προ κρίσης επίπεδα οφείλεται:
- κατά 59,4% στη χαμηλότερη παραγωγικότητα εργασίας
- κατά 31,5% στη δημογραφική συρρίκνωση
- σε μικρότερο βαθμό στην απασχόληση και τη συμμετοχή στο εργατικό δυναμικό.
Με άλλα λόγια, το πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας δεν είναι πλέον κυρίως η ανεργία, αλλά η παραγωγικότητα και το παραγωγικό μοντέλο.
Ο ρόλος του Ταμείου Ανάκαμψης και οι προοπτικές για το 2026
Το Ταμείο Ανάκαμψης λειτουργεί ως βασικός μοχλός επενδύσεων και ως αντιστάθμισμα στις διεθνείς οικονομικές αναταράξεις. Η επιτάχυνση της απορρόφησης των πόρων μπορεί να στηρίξει την οικονομική δραστηριότητα βραχυπρόθεσμα.
Ωστόσο, η πραγματική πρόκληση είναι ποιοτική:
η αποτελεσματική αξιοποίηση των πόρων και όχι απλώς η απορρόφησή τους.
Η βιώσιμη ανάπτυξη θα απαιτήσει:
- περισσότερες ιδιωτικές επενδύσεις
- μεταρρυθμίσεις στο επενδυτικό περιβάλλον
- μεγαλύτερη ενσωμάτωση γνώσης και καινοτομίας στην παραγωγή.
…
Η ελληνική οικονομία εισέρχεται στο δεύτερο μισό της δεκαετίας με θετική δυναμική, χαμηλότερη ανεργία και ενισχυμένες επενδύσεις. Παρά ταύτα, η ανάπτυξη παραμένει εύθραυστη, καθώς στηρίζεται σε ένα μοντέλο υψηλής κατανάλωσης και χαμηλής παραγωγικότητας.
Η στρατηγική πρόκληση για την Ελλάδα δεν είναι απλώς η συνέχιση της ανάπτυξης, αλλά ο αναπροσανατολισμός του παραγωγικού μοντέλου προς μια οικονομία που θα στηρίζεται περισσότερο:
- στις επενδύσεις,
- στην εξωστρέφεια,
- στην τεχνολογία και την καινοτομία.
Μόνο τότε η σημερινή ανάκαμψη θα μπορέσει να μετατραπεί σε πραγματική οικονομική σύγκλιση με την Ευρώπη.
Με πληροφορίες από το οικονομικό δελτίο τηςEurobank.
mywaypress.gr –Περιεχόμενο αξίας με την υποστήριξη υβριδικής νοημοσύνης.
Για αναγνώστες με μεγάλο εύρος προσοχής.
