Η Προεδρία δεν κρίνεται στο αμφιθέατρο
Ο κατάλογος προτεραιοτήτων που παρουσίασε ο Τάσος Χατζηβασιλείου στη Λευκωσία δεν αμφισβητείται από κανέναν — και ακριβώς γι’ αυτό δεν αρκεί. Η Ελληνική Προεδρία θα κριθεί σε τρία πεδία που ο κατάλογος δεν ιεραρχεί: έναν προϋπολογισμό που δεν έχει κλείσει, μια θάλασσα που δεν έχει ηρεμήσει και μια εκλογική αναμέτρηση που προηγείται.
Ανάλυση της mywaypress.gr ·
Το κύριο
Η Ελλάδα αναλαμβάνει την Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ την 1η Ιουλίου 2027, λίγο μετά τις εθνικές εκλογές της άνοιξης — και ο ίδιος ο πρωθυπουργός έχει ήδη συνδέσει δημόσια τα δύο.
Από τις έξι προτεραιότητες που παρουσιάστηκαν, μία καθορίζει τις υπόλοιπες: το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028–2034.
Ο έντιμος μεσολαβητής που απαιτεί η Προεδρία δοκιμάζεται ταυτόχρονα στον προϋπολογισμό, στη θάλασσα και στο εσωτερικό πολιτικό σύστημα.
Ένας Έλληνας υφυπουργός επιστρέφει στο πανεπιστήμιο όπου σπούδασε, δηλώνει «υπερήφανος απόφοιτος» και παρουσιάζει σε ακροατήριο τις προτεραιότητες της χώρας του για το δεύτερο εξάμηνο του 2027. Ως σκηνή, είναι άψογη. Ως πολιτικό γεγονός, το ενδιαφέρον της βρίσκεται λιγότερο σε όσα ειπώθηκαν και περισσότερο σε όσα η δομή της εκδήλωσης αφήνει να φανούν: πώς η Αθήνα και η Λευκωσία επιλέγουν να αφηγούνται μια διαδοχή, τι κρύβει ένας κατάλογος έξι σημείων και πού κρίνεται, τελικά, μια εξαμηνιαία προεδρία.
Μια αφήγηση συνέχειας — και τα όριά της
Ο τίτλος της διάλεξης, «Από την Κυπριακή στην Ελληνική Προεδρία: η αντιμετώπιση των κοινών προκλήσεων», χαράσσει μια γραμμή ανάμεσα σε δύο πρωτεύουσες. Η γραμμή είναι πολιτικά ελκυστική: δύο κράτη της νοτιοανατολικής πτέρυγας της Ένωσης, με κοινή γειτονιά, κοινά ενεργειακά και θαλάσσια ζητήματα, κοινή πίεση από τις μεταναστευτικές ροές. Είναι όμως θεσμικά ατελής. Ανάμεσα στην Κυπριακή Προεδρία (α΄ εξάμηνο 2026) και στην Ελληνική (β΄ εξάμηνο 2027) παρεμβάλλονται η Ιρλανδία και η Λιθουανία, και τα τρία κράτη της τελευταίας φάσης εργάζονται στο πλαίσιο ενός κοινού προγράμματος δεκαοκτώ μηνών, από την 1η Ιουλίου 2026 έως την 31η Δεκεμβρίου 2027. Η Ελλάδα δεν θα συνεχίσει απλώς την Κύπρο· θα κλείσει έναν κύκλο που άνοιξαν άλλοι. Η διάκριση δεν είναι σχολαστική: η Προεδρία είναι συλλογικό όργανο που υπηρετεί την ατζέντα και των είκοσι επτά, όχι διμερής παράδοση της σκυτάλης.
Η προσωπική διαδρομή του ίδιου του υφυπουργού προσθέτει ένα στοιχείο που αξίζει περισσότερη προσοχή απ’ όση έλαβε. Ο αρμόδιος για τις ευρωπαϊκές υποθέσεις είναι απόφοιτος του Τμήματος Τουρκικών και Μεσανατολικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Κύπρου, και ο πρύτανης, Τάσος Χριστοφίδης, μίλησε με την ευκαιρία αυτή για «ακαδημαϊκή διπλωματία». Πρόκειται για πραγματικό πλεονέκτημα: μια διπλωματία που θα χειριστεί τα θέματα της Ανατολικής Μεσογείου χρειάζεται ανθρώπους που γνωρίζουν τη γειτονική χώρα εκ των έσω. Το ερώτημα είναι αν η γνώση αυτή αποτελεί θεσμική υποδομή ή προσωπική τροχιά — αν δηλαδή θα επιβιώσει πέρα από τα πρόσωπα.
Ο κατάλογος και το βάρος που δεν αναγράφεται
Ασφάλεια και άμυνα, ανταγωνιστικότητα, κοινωνική και οικονομική ανθεκτικότητα, διεύρυνση, μετανάστευση, θαλάσσια πολιτική και ασφάλεια. Κανένα από τα έξι δεν μπορεί να αμφισβητηθεί, και αυτό είναι το πρόβλημα. Ένας κατάλογος που χωράει όλα τα επίκαιρα ζητήματα της Ένωσης δεν ιεραρχεί· δηλώνει προσοχή, όχι δέσμευση για αποτέλεσμα. Μια Προεδρία προεδρεύει, δεν αποφασίζει: κληρονομεί ατζέντα και τη φέρνει σε πέρας ή όχι. Ό,τι τη διακρίνει από τις προηγούμενες είναι το τι καταφέρνει να κλείσει.
Υπάρχει ένα θέμα που στη διάλεξη παρουσιάστηκε σχεδόν ως έβδομο σημείο: το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028–2034. Δεν είναι έβδομο. Είναι το δοχείο των άλλων έξι. Η άμυνα, η ανταγωνιστικότητα, η μετανάστευση, η διεύρυνση — όλα χρηματοδοτούνται ή μένουν υποχρηματοδοτούμενα ανάλογα με το τι θα γράψει ο προϋπολογισμός. Η διατύπωση του υφυπουργού, ότι ο προϋπολογισμός πρέπει να ανταποκρίνεται στις νέες στρατηγικές προτεραιότητες «χωρίς να παραγνωρίζει τη σημασία της πολιτικής συνοχής», αποκαλύπτει το ρήγμα της διαπραγμάτευσης: ό,τι κατευθύνεται προς την άμυνα και την ανταγωνιστικότητα αφαιρείται δυνητικά από τη συνοχή. Η φράση είναι διπλωματικά προσεκτική, αλλά δεν κρύβει ότι η Αθήνα ανήκει σε ένα στρατόπεδο: τον Σεπτέμβριο φιλοξένησε συνάντηση της άτυπης ομάδας κρατών «Φίλοι της Συνοχής», ενόψει των διαπραγματεύσεων.
Εδώ βρίσκεται η πρώτη δοκιμασία. Ο έντιμος μεσολαβητής που απαιτεί η Προεδρία είναι, ταυτόχρονα, ένας ενδιαφερόμενος εταίρος. Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα και τις ανακοινώσεις του Συμβουλίου, η Κυπριακή Προεδρία παρέδωσε τον Ιούνιο το πρώτο διαπραγματευτικό πακέτο με συγκεκριμένα μεγέθη· το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ζήτησε από την Ιρλανδία να το προωθήσει· και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου μίλησε τον Οκτώβριο για «αποφασιστική φάση». Το αρχικό σχέδιο προέβλεπε ολοκλήρωση πριν από τις γαλλικές προεδρικές εκλογές του Απριλίου 2027· εκτιμήσεις του Τύπου θέλουν τη συμφωνία να κλείνει το β΄ εξάμηνο του 2027, δηλαδή επί Ελληνικής Προεδρίας. Αν συμβεί, η Ελλάδα θα προεδρεύει της σκληρότερης ευρωπαϊκής διαπραγμάτευσης της επταετίας έχοντας υπερασπιστεί επί μήνες συγκεκριμένη θέση. Αν δεν συμβεί, θα κληρονομήσει την αποτυχία ενός χρονοδιαγράμματος που δεν τηρήθηκε. Και στις δύο περιπτώσεις, το πλαίσιο αυτό — όχι ο κατάλογος των έξι — θα είναι το κεντρικό κριτήριο αξιολόγησης.
Η εκτίμηση της mywaypress.gr είναι ότι η Κυπριακή Προεδρία θα κριθεί ιστορικά λιγότερο από τα θέματα που ανέδειξε — άμυνα, ενεργειακή ασφάλεια, ενταξιακές διαδικασίες, Νότια Γειτονία — και περισσότερο από όσα έκλεισε διαδικαστικά. Το ίδιο ισχύει, κατά μείζονα λόγο, για την Ελληνική.
Η θάλασσα ως εξέταση
Δύο από τα ζητήματα που έθεσε το κοινό της διάλεξης — η πόντιση του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας –Κύπρου και η ένταξη της Κύπρου στον χώρο Σένγκεν — είναι ταυτόχρονα τα πιο συγκεκριμένα και τα πιο αποκαλυπτικά. Ένα ακροατήριο ρωτά, πάντα, γι’ αυτό που δεν έχει ακόμη γίνει.
Το καλώδιο είναι το χαρακτηριστικότερο. Η Κομισιόν το έχει χαρακτηρίσει στρατηγική προτεραιότητα· είναι έργο περίπου 1,9 δισ. ευρώ που σκοπό έχει να τερματίσει την ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου. Τέσσερις ημέρες πριν από τη διάλεξη, στις 6 Νοεμβρίου, η Αθήνα εξέδωσε NAVTEX (ναυτιλιακή προειδοποίηση) για να επαναληφθούν οι έρευνες βυθού· η Άγκυρα αντιτίθεται· και στο ίδιο θαλάσσιο πεδίο, τον Ιούλιο του 2024, τουρκικά πολεμικά πλοία παρακολούθησαν ερευνητικό σκάφος και οι εργασίες διακόπηκαν. Δημοσιεύματα των τελευταίων εβδομάδων αναφέρουν ότι η παραγωγή του καλωδίου ενδέχεται να επανεκκινήσει όχι νωρίτερα από το 2028, ενώ η ρυθμιστική αρχή της Κύπρου μετέθεσε την εκτιμώμενη ολοκλήρωση στον Ιανουάριο του 2031.
Το συμπέρασμα δεν είναι ότι το έργο θα αποτύχει. Είναι ότι η φράση «στρατηγική προτεραιότητα της ΕΕ» ελέγχεται στην πράξη εκεί όπου τελειώνει η ρητορική: στη θάλασσα. Και από την Ελληνική Προεδρία θα ζητηθεί κάτι δυσκολότερο από το να αναφέρει τη θαλάσσια ασφάλεια στον κατάλογό της: να πείσει εταίρους με άλλες προτεραιότητες ότι ένα καλώδιο ανάμεσα στην Κρήτη και την Κύπρο είναι ευρωπαϊκή υπόθεση.
Την ίδια ώρα, η ανακοίνωση του Πανεπιστημίου Κύπρου επαναλαμβάνει τη σταθερή ελληνική γραμμή για λύση του Κυπριακού βάσει των αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και καταγράφει ότι το κοινό συζήτησε τη χθεσινή τριμερή συνάντηση του Νίκου Χριστοδουλίδη με τον Τουφάν Έρχιουρμαν και τη Μαρία Άνχελα Ολγκίν. Η ανακοίνωση δεν περιγράφει ούτε το περιεχόμενο ούτε το αποτέλεσμα της συνάντησης, και κανείς δεν πρέπει να υποθέσει περισσότερα απ’ όσα καταγράφονται.
Υπάρχει εδώ μια δομική λεπτομέρεια. Μέσα σε δεκαοκτώ μήνες, δύο κράτη με ανοιχτές διαφορές με την ίδια γειτονική χώρα θα έχουν προεδρεύσει του Συμβουλίου. Η ισορροπία είναι λεπτή: ο πρόεδρος του Συμβουλίου οφείλει ουδετερότητα, ενώ το εθνικό συμφέρον ζητά ένταση. Οι εταίροι θα παρακολουθούν αν οι δύο ιδιότητες διατηρούνται ξεχωριστές — και η κρίση τους θα καθορίσει πόση πολιτική πίστωση θα έχει η Αθήνα όταν χρειαστεί να τη ζητήσει.
Το κοινωνικό σκέλος που λείπει
Από τις έξι προτεραιότητες, μία μόνο μιλά τη γλώσσα του νοικοκυριού: η «κοινωνική και οικονομική ανθεκτικότητα». Και είναι η πιο αφηρημένη. Είναι δομικό ότι μια Προεδρία παράγει νομοθετικές θέσεις και όχι αποτελέσματα στον λογαριασμό ρεύματος ή στο κόστος ζωής. Ένα ευρωπαϊκό εξάμηνο όμως που δεν μεταφράζεται σε κάτι που ο πολίτης αναγνωρίζει ως δικό του όφελος συσσωρεύει το ίδιο έλλειμμα νομιμοποίησης που η Ένωση προσπαθεί να καλύψει. Το καλώδιο είναι σπάνια εξαίρεση: αφορά ένα νησί του οποίου το δίκτυο δεν συνδέεται με την ηπειρωτική Ευρώπη, δηλαδή κάτι απτό. Ο πρύτανης χαρακτήρισε την Προεδρία δοκιμασία της ικανότητας «να γεφυρώνει διαφορές». Η δυσκολότερη γέφυρα, ωστόσο, δεν στήνεται ανάμεσα σε κράτη· στήνεται ανάμεσα στο Συμβούλιο και στην καθημερινότητα όσων εκπροσωπεί.
Η διάσταση που δεν πρέπει να μας διαφύγει
Όλα τα παραπάνω αφορούν το τι θα κάνει η Προεδρία. Η διάσταση που δεν πρέπει να μας διαφύγει αφορά το ποιος θα την ασκεί.
Η Ελλάδα αναλαμβάνει την Προεδρία την 1η Ιουλίου 2027. Ο πρωθυπουργός έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι οι εθνικές εκλογές θα διεξαχθούν την άνοιξη του 2027. Ο ίδιος έχει συνδέσει δημόσια τα δύο: έχει πει ότι η χώρα πρέπει να έχει σταθερή κυβέρνηση την 1η Ιουλίου 2027 και έχει υποστηρίξει ότι απαιτείται έμπειρη ηγεσία για να διαπραγματευτεί η Ελλάδα τα εθνικά της συμφέροντα σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Δεν πρόκειται για παράλογο επιχείρημα· μια Προεδρία είναι πράγματι επιχείρημα υπέρ της σταθερότητας. Έχει όμως συνέπειες που αξίζει να ειπωθούν καθαρά:
- Δεσμεύσεις χωρίς εντολή. Οι προτεραιότητες που παρουσιάστηκαν στη Λευκωσία είναι θέσεις μιας κυβέρνησης που δεν έχει ακόμη κερδίσει την εντολή με την οποία θα τις υλοποιήσει. Δεν δεσμεύουν τη Βουλή που θα προκύψει από τις εκλογές.
- Συνέχεια που πρέπει να αντέχει στην εναλλαγή. Οι θέσεις σε προϋπολογισμό και συνοχή, Κυπριακό και θάλασσα, μετανάστευση χρειάζονται συνέχεια ανεξάρτητη από το εκλογικό αποτέλεσμα. Αν παραμείνουν θέσεις μόνο του κυβερνώντος κόμματος, κάθε αλλαγή εξουσίας τις θέτει εκ νέου υπό αμφισβήτηση.
- Ταυτόχρονες χρονικές πιέσεις. Η προετοιμασία της Προεδρίας, δηλαδή το εξάμηνο Ιανουαρίου –Ιουνίου 2027, συμπίπτει με την προεκλογική περίοδο. Το βάρος θα σηκώσουν η διοίκηση και η Μόνιμη Αντιπροσωπεία στις Βρυξέλλες· η πολιτική ηγεσία θα έχει προσανατολισμό αλλού.
- Ο κίνδυνος της εθνικοποίησης. Μια Προεδρία που γίνεται εκλογικό επιχείρημα κινδυνεύει να χάσει την ιδιότητα που της δίνει αξία: τη δυνατότητα να μιλά εξ ονόματος όλων.
Να το πούμε απερίφραστα: η Ελληνική Προεδρία δεν θα κριθεί από την ποιότητα του καταλόγου της, αλλά από το αν η χώρα θα φτάσει στον Ιούλιο του 2027 με θέσεις και συναινέσεις που επιβιώνουν από την κάλπη — και από το αν το πολιτικό σύστημα θα την αντιμετωπίσει ως εθνικό θεσμό και όχι ως προεκλογικό κεφάλαιο. Η διαπίστωση δεν αποτελεί μομφή προς κανέναν. Είναι η συνθήκη μέσα στην οποία θα εργαστεί η Προεδρία.
Οι Προεδρίες ξεχνιούνται. Οι θεσμικές συνέπειες που αφήνουν, όχι. Το ερώτημα που θα μείνει από το 2027 δεν είναι πόσες προτεραιότητες ανακοινώθηκαν, αλλά αν η Ελλάδα απέδειξε ότι μπορεί να συνθέτει και όχι μόνο να διακηρύσσει.
Η εκτίμηση της mywaypress.gr
Η εμφάνιση του κ. Χατζηβασιλείου ήταν ουσιαστική και διπλωματικά ισορροπημένη: μίλησε για συναίνεση, όχι για αντιπαράθεση. Η ανάλυση της mywaypress.gr εστιάζει αλλού. Εκτιμούμε ότι η Ελληνική Προεδρία θα αξιολογηθεί από τρεις ενδείξεις που μπορούν να παρακολουθούνται ήδη από σήμερα: (α) πού θα βρίσκεται το διαπραγματευτικό πακέτο του ΠΔΠ όταν αναλάβει η Ελλάδα· (β) αν οι έρευνες βυθού για το καλώδιο ολοκληρωθούν χωρίς επεισόδιο· (γ) αν τα βασικά κόμματα συγκλίνουν σε ένα ελάχιστο κοινό πλαίσιο θέσεων πριν από την προεκλογική περίοδο.
Η εκτίμηση δεν είναι πρόβλεψη. Είναι η πεποίθησή μας ότι η αξιοπιστία μιας Προεδρίας χτίζεται πολύ πριν αναλάβει καθήκοντα, και ότι το κρίσιμο στοιχείο είναι η ικανότητα του ίδιου του πολιτικού συστήματος να εξασφαλίσει συνέχεια — όχι η ποιότητα των διακηρύξεων.
Παρακείμενη ιδέα
Ένα έγγραφο συνέχειας για την Προεδρία. Πριν ανοίξει η προεκλογική περίοδος, η κυβέρνηση και τα κόμματα της αντιπολίτευσης που το επιθυμούν θα μπορούσαν να δημοσιεύσουν ένα σύντομο κείμενο, μίας ή δύο σελίδων, με τις θέσεις που θεωρούν εθνικά κοινές στα τρία πεδία: όρια στη διαπραγμάτευση του ΠΔΠ, γραμμή για Κυπριακό και θάλασσα, αρχές για τη μετανάστευση. Δεν θα δέσμευε κανέναν σε προεκλογικό πρόγραμμα· θα έδινε όμως στους εταίρους απάντηση στο ερώτημα που σιωπηρά θέτουν: ποιος θα προεδρεύει και τι ισχύει αν αλλάξει.
Πλαίσιο και πηγές
Η ανάλυση βασίζεται στην ανακοίνωση τύπου του Πανεπιστημίου Κύπρου (10.11.2026) για τη διάλεξη του υφυπουργού Εξωτερικών, σε ανακοινώσεις του Συμβουλίου της ΕΕ για το ΠΔΠ 2028–2034 και το πρόγραμμα δεκαοκτώ μηνών (1.7.2026–31.12.2027), σε δημοσιεύματα για το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου (NAVTEX 6.11.2026, χρονοδιάγραμμα Nexans, ρυθμιστική αρχή Κύπρου) και σε δημόσιες δηλώσεις του πρωθυπουργού για τον εκλογικό χρόνο και την Προεδρία. Τα γεγονότα αποδίδονται στις πηγές τους· οι εκτιμήσεις και οι κρίσεις είναι της mywaypress.gr.
Συντακτική σημείωση & πολιτική AI: Κάθε δημοσιευμένο άρθρο της mywaypress.gr αποτελεί προϊόν ουσιαστικού συντακτικού ελέγχου και ανθρώπινης επιμέλειας, η οποία φέρει την αποκλειστική συντακτική ευθύνη του περιεχομένου (EU AI Act, Art. 50.4). Τηρούμε πλήρως τους κανόνες διαφάνειας και τις εκάστοτε οδηγίες των Εθνικών Αρχών Εποπτείας της Αγοράς.
Ανάλυση και σύνθεση: mywaypress.gr
© 2026 mywaypress.gr — Από το τι συμβαίνει στο τι σημαίνει
