Ναυτιλία σε νέα εποχή: Η ισορροπία ανάμεσα σε φιλοδοξία, κανονισμούς και πραγματικότητα
Αναλυτική αποτίμηση του 17ου Ετήσιου Capital Link Shipping & Marine Services Forum
Ένα κρίσιμο σταυροδρόμι για τη διεθνή ναυτιλία
Στο πλαίσιο της London International Shipping Week 2025, το 17ο Ετήσιο Forum της Capital Link συγκέντρωσε κορυφαίους εκπροσώπους της παγκόσμιας ναυτιλιακής βιομηχανίας για να αντιμετωπίσουν ένα από τα πιο κρίσιμα ερωτήματα της εποχής: Πώς μπορεί ο κλάδος να ευθυγραμμίσει τις φιλοδοξίες για βιωσιμότητα με τις ρυθμιστικές απαιτήσεις και την επιχειρησιακή πραγματικότητα;
Η συζήτηση, που φιλοξενήθηκε στο BMA House του Λονδίνου στις 16 Σεπτεμβρίου 2025, είχε ως πρωταγωνιστές τους Υπουργούς Ναυτιλίας Ελλάδας και Κύπρου, Βασίλη Κικίλια και Μαρίνα Χατζημανώλη αντίστοιχα, καθώς και τον Dr. Νικόλα Π. Τσάκο, ιδρυτή και CEO της TEN LTD και πρώην πρόεδρο της INTERTANKO. Το γεγονός αναδεικνύει τη στρατηγική σημασία της ελληνοκυπριακής ναυτιλίας στο παγκόσμιο σκηνικό και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει σε μια περίοδο ριζικών μετασχηματισμών.
Η ελληνική θέση: Ισορροπία μεταξύ φιλοδοξίας και ρεαλισμού
Το δίλημμα της Ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας
Ο Υπουργός Ναυτικών Υποθέσεων και Νησιωτικής Πολιτικής, Βασίλης Κικίλιας, τοποθέτησε το ζήτημα της ελληνικής και ευρωπαϊκής ναυτιλίας σε ένα ευρύτερο γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Υπογράμμισε ότι η ευρωπαϊκή ναυτιλία αντιπροσωπεύει το 60% του ευρωπαϊκού στόλου και το 70% του ευρωπαϊκού εμπορίου, αποτελώντας κρίσιμο πυλώνα της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Η αναφορά του Υπουργού στην έκθεση Draghi είναι ιδιαίτερα σημαντική. Η έκθεση αυτή, που εξετάζει την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης, αναγνωρίζει τη ναυτιλία ως κρίσιμο τομέα όπου η Ευρώπη δεν πρέπει να χάσει έδαφος έναντι των ΗΠΑ και της Κίνας. Ο Κικίλιας τόνισε ότι η Ευρώπη πρέπει να επιδείξει τα συγκριτικά της πλεονεκτήματα και η ευρωπαϊκή ναυτιλία θα διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο σε αυτό το πλαίσιο.
Η κριτική στο πλαίσιο του IMO
Ένα από τα πιο σημαντικά σημεία της τοποθέτησης του κ.Κικίλια ήταν η στάση του απέναντι στους κανονισμούς του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (IMO). Ο Κικίλιας διευκρίνισε ότι η Ελλάδα υποστηρίζει το γενικό πλαίσιο των κανονισμών, αλλά θεωρεί ότι πολλά στοιχεία χρειάζονται καλύτερη βαθμονόμηση.
Συγκεκριμένα, επισήμανε τρία κρίσιμα ζητήματα:
- Η Μεταχείριση του LNG: Ο Κικίλιας υπογράμμισε την ανάγκη για ρεαλιστική αντιμετώπιση του υγροποιημένου φυσικού αερίου ως μεταβατικού καυσίμου. Με το να επισημαίνει ότι “δεν έχουμε ακόμα τα καύσιμα του μέλλοντος για ολόκληρο τον παγκόσμιο στόλο”, τάσσεται υπέρ μιας σταδιακής προσέγγισης που αναγνωρίζει τους τεχνολογικούς περιορισμούς.
- Η Στήριξη Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων: Η ανάγκη για ειδική μέριμνα για τις μικρότερες ναυτιλιακές εταιρείες, που δεν έχουν τους ίδιους πόρους με τους μεγάλους ομίλους για να προσαρμοστούν στις νέες απαιτήσεις.
- Η Φιλοσοφία της Φορολόγησης: Ο Υπουργός τόνισε ότι η φορολόγηση δεν πρέπει να λειτουργεί ως ποινή, αλλά ως εργαλείο που οδηγεί κάπου. Η δήλωση αυτή αντανακλά την ανησυχία για το ενδεχόμενο οι οικονομικοί μηχανισμοί να επιβαρύνουν υπερβολικά τον κλάδο χωρίς να υπάρχουν διαθέσιμες εναλλακτικές λύσεις.
Η συμβολή της ελληνικής ναυτιλίας στις παγκόσμιες κρίσεις
Ο Κικίλιας επανέφερε στη μνήμη τον κρίσιμο ρόλο που έπαιξε η ελληνική ναυτιλία κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19. Ως πρώην Υπουργός Υγείας, θυμήθηκε πώς μέσα ατομικής προστασίας διανεμήθηκαν παγκοσμίως κυρίως μέσω ελληνόκτητων πλοίων, υπογραμμίζοντας τη στρατηγική σημασία του κλάδου σε καιρούς κρίσης.
Με το 20% του παγκόσμιου στόλου υπό ελληνική σημαία ή ελληνική διαχείριση, η Ελλάδα έχει καθοριστική φωνή στις παγκόσμιες ναυτιλιακές εξελίξεις. Ο Υπουργός υπογράμμισε ότι η ελληνική ναυτιλία “πρέπει να είναι παντού” και η κυβέρνηση θα ταξιδεύει σε όλο τον κόσμο για να υποστηρίξει τα συμφέροντα του κλάδου.
Η Κυπριακή προσέγγιση: Γέφυρα και καταλύτης
Στρατηγική τοποθέτηση και ρόλος
Η Υφυπουργός Ναυτιλίας της Κύπρου, Μαρίνα Χατζημανώλη, παρουσίασε ενα ολοκληρωμένη όραμα για τον ρόλο της Κύπρου στη νέα εποχή της ναυτιλίας. Η νησιωτική χώρα, με τη μακραίωνη ναυτική της παράδοση, φιλοξενεί έναν από τους μεγαλύτερους στόλους παγκοσμίως και ένα δυναμικό ναυτιλιακό cluster που συνδυάζει παγκόσμια τεχνογνωσία και καινοτομία.
Η στρατηγική θέση της Κύπρου στη σταυροδρόμι τριών ηπείρων, σε συνδυασμό με ένα ισχυρό ρυθμιστικό πλαίσιο και τον αναπτυσσόμενο ρόλο της στον ενεργειακό τομέα, την καθιστά αξιόπιστο ναυτιλιακό κόμβο και προοδευτικό εταίρο για τη διεθνή βιομηχανία.
Η τριπλή πρόκληση: Αποκαρβονοποίηση, ψηφιοποίηση, ανταγωνιστικότητα
Η κα.Χατζημανώλη εντόπισε τρεις παράλληλες προκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπιστούν ταυτόχρονα:
Αποκαρβονοποίηση: Η μετάβαση σε καθαρότερα καύσιμα και τεχνολογίες με στόχο τη μείωση των εκπομπών άνθρακα.
Ψηφιοποίηση: Η ενσωμάτωση ψηφιακών τεχνολογιών στη λειτουργία και διαχείριση των πλοίων και της εφοδιαστικής αλυσίδας.
Ανταγωνιστικότητα: Η διατήρηση και ενίσχυση της ανταγωνιστικής θέσης της ευρωπαϊκής ναυτιλίας στην παγκόσμια αγορά.
Το κρίσιμο σημείο στην προσέγγισή της είναι ότι αυτοί οι τρεις στόχοι πρέπει να επιτευχθούν παράλληλα, εξασφαλίζοντας ότι η πράσινη μετάβαση ενδυναμώνει, αντί να αποδυναμώνει, την ανθεκτικότητα του ναυτιλιακού τομέα.
Επένδυση στον ανθρώπινο παράγοντα
Ένα από τα πιο σημαντικά σημεία της τοποθέτησης της Κύπριας Υφυπουργού ήταν η έμφαση στον ανθρώπινο παράγοντα. Η μελλοντική ναυτιλία εξαρτάται από τη νέα γενιά ναυτικών και επαγγελματιών, εξοπλισμένων με τις δεξιότητες που απαιτούνται για εναλλακτικά καύσιμα, αυτοματοποίηση και ψηφιοποίηση.
Η Κύπρος υποστηρίζει ενεργά πρωτοβουλίες για αναβάθμιση και επανειδίκευση των δεξιοτήτων, προωθώντας παράλληλα την ένταξη και την ποικιλομορφία, ώστε το ναυτιλιακό εργατικό δυναμικό να παραμένει ισχυρό, προσαρμόσιμο και παγκοσμίως ανταγωνιστικό.
Ο ρόλος της συνεργασίας
Η Χατζημανώλη υπογράμμισε ότι η ναυτιλία ευδοκιμεί μέσω της συνεργασίας. Είτε μέσω κοινής καινοτομίας, εναρμονισμένων κινήτρων ή από κοινού βέλτιστων πρακτικών, οι κυβερνήσεις και η βιομηχανία πρέπει να εργάζονται χέρι-χέρι. Η Κύπρος δεσμεύεται να παίξει το ρόλο της ως γέφυρα μεταξύ περιοχών, ως φωνή για πραγματικές λύσεις και ως εταίρος στη διαμόρφωση ενός πιο βιώσιμου και ανθεκτικού μέλλοντος για την παγκόσμια ναυτιλία.
Η φωνή της βιομηχανίας: Πραγματισμός και αναγνώριση
Το Λονδίνο ως ναυτιλιακό κέντρο
Ο Dr. Νικόλας Π. Τσάκος, με την εμπειρία του ως ιδρυτής και CEO της TEN LTD και πρώην πρόεδρος της INTERTANKO, έφερε την οπτική της βιομηχανίας στη συζήτηση. Ξεκίνησε με μια ιστορική αναφορά στο Λονδίνο ως την παραδοσιακή καρδιά της ναυτιλίας, επισημαίνοντας ότι ο Όμιλος Τσάκου γιορτάζει φέτος 50 χρόνια παρουσίας στην πόλη.
Ωστόσο, ο Τσάκος αναγνώρισε την άνοδο άλλων ναυτιλιακών κόμβων όπως η Σιγκαπούρη, η Γενεύη και “το ωραιότερο από όλα, η Αθηναϊκή Ριβιέρα”. Από τη δεκαετία του 1960 έως τη δεκαετία του 1990, σχεδόν 200 ελληνικές ναυτιλιακές εταιρείες είχαν βάση στο Λονδίνο, αλλά η κατάσταση έχει εξελιχθεί.
Η προειδοποίηση του Τσάκου προς τις βρετανικές αρχές είναι σαφής: χρειάζονται επιπλέον προσπάθειες για να προσελκύσουν μεγάλες εταιρείες και να διατηρήσουν την υπεροχή του Λονδίνου ως ναυτιλιακού κέντρου.
Ο πραγματισμός στην πράσινη μετάβαση
Στο θέμα της πράσινης ναυτιλίας, ο Τσάκος υιοθέτησε μια ισορροπημένη προσέγγιση. Ενώ υποστηρίζει πλήρως την ανάγκη για ομοιόμορφες παγκόσμιες αποφάσεις, επιμένει ότι ο ρεαλισμός πρέπει να είναι μέρος της διαδικασίας λήψης αποφάσεων.
Η επιχειρηματολογία του βασίζεται σε δύο σημαντικά στοιχεία:
- Η Δυσανάλογη Αντιμετώπιση: Η ναυτιλία μεταφέρει το 80% των παγκόσμιων εμπορευμάτων αλλά συνεισφέρει λιγότερο από 3% στις παγκόσμιες εκπομπές άνθρακα. Παρά τον κρίσιμο της ρόλο, ο κλάδος παραμένει “κάτω από το ραντάρ” και δεν λαμβάνει τον σεβασμό που του αξίζει.
- Η Ανάγκη για Πρακτικότητα: Είναι σημαντικό να ληφθούν υπόψη οι ανησυχίες της βιομηχανίας και να διασφαλιστεί ότι οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής είναι ενημερωμένοι για τα πρακτικά εμπόδια των καθημερινών επιχειρησιακών λειτουργιών.
Η τοποθέτηση του Τσάκου αντανακλά την ανάγκη για μια πιο ισορροπημένη διαπραγμάτευση μεταξύ περιβαλλοντικών φιλοδοξιών και επιχειρησιακής εφικτότητας.
Οι βασικές προκλήσεις και το μέλλον του κλάδου
Συνεργασία κυβερνήσεων και βιομηχανίας
Όπως τόνισε η Elina Papageorgiou, Global Strategic Growth Director & Vice President της Lloyd’s Register για Ελλάδα και Κύπρο, που συντόνισε τη συζήτηση, όλοι οι ομιλητές συμφώνησαν ότι για να πετύχει ο κλάδος σε μια νέα εποχή και να επιτύχει τους στόχους αποκαρβονοποίησης, η διακυβερνητική και βιομηχανική συνεργασία είναι απαραίτητη.
Μόνο αντιμετωπίζοντας τις προκλήσεις σε παγκόσμιο επίπεδο μπορούμε να αποκαρβονοποιήσουμε με επιτυχία το μέλλον μας. Οι συμμετέχοντες επισήμαναν τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς ως επιτυχημένα παραδείγματα μιας στρατηγικής που λειτουργεί και αποδίδει αποτελέσματα.
Το ζήτημα των ναυτικών
Ένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα που συζητήθηκε ήταν η ευρύτερη πρόκληση της βιωσιμότητας όσον αφορά την εξασφάλιση επαρκών ναυτικών για την υποστήριξη του παγκόσμιου εμπορίου στο μεσοπρόθεσμο μέλλον.
Οι συμμετέχοντες υπογράμμισαν ότι πρέπει να δημιουργήσουμε έναν κλάδο όπου οι άνθρωποι θέλουν να εργαστούν, όπου μπορούν να αναπτύξουν δεξιότητες και να έχουν δίκαιες συνθήκες διαβίωσης. Η πρόκληση αυτή συνδέεται άμεσα με την εκπαίδευση για πλοία που λειτουργούν με καύσιμα μηδενικών ή σχεδόν μηδενικών εκπομπών.
Αν πρόκειται να πετύχουμε τους στόχους του IMO, η εκπαίδευση είναι κλειδί για ασφαλή και αποδοτικά ταξίδια σε αυτό που θα είναι μια νέα εποχή για τον κλάδο μας.
Επικοινωνία και ευαισθητοποίηση
Τέλος, οι συμμετέχοντες συμφώνησαν ότι ενώ εκδηλώσεις όπως η LISW (London International Shipping Week) είναι εξαιρετική ευκαιρία για τους ενδιαφερόμενους να συναντηθούν και να συζητήσουν αυτά τα ζητήματα, το μήνυμα πρέπει να φτάσει σε ευρύτερο κοινό.
Η εκπαίδευση του κόσμου σχετικά με τη σημασία της ναυτιλίας θα υποστηρίξει με τη σειρά της τις προσπάθειες του κλάδου για αποκαρβονοποίηση. Το ζήτημα δεν είναι μόνο τεχνικό και οικονομικό, αλλά και επικοινωνιακό.
Συμπεράσματα: Προς μια ισορροπημένη μετάβαση
Το 17ο Ετήσιο Forum της Capital Link αποτέλεσε μια σημαντική πλατφόρμα για τον διάλογο μεταξύ κυβερνήσεων και βιομηχανίας σε μια κρίσιμη καμπή για την παγκόσμια ναυτιλία. Οι κύριες θέσεις που αναδείχθηκαν μπορούν να συνοψιστούν στα εξής:
- Ρεαλισμός στη Ρύθμιση: Οι κανονισμοί πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τους τεχνολογικούς περιορισμούς και την επιχειρησιακή πραγματικότητα, επιτρέποντας σταδιακές μεταβάσεις.
- Προστασία της Ευρωπαϊκής Ανταγωνιστικότητας: Η ευρωπαϊκή ναυτιλία δεν πρέπει να θυσιαστεί στο όνομα υπερβολικών κανονισμών που θα οδηγήσουν σε μετεγκατάσταση δραστηριοτήτων.
- Ολιστική Προσέγγιση: Η πράσινη μετάβαση πρέπει να συνοδεύεται από επενδύσεις στον ανθρώπινο παράγοντα, την ψηφιοποίηση και τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας.
- Συνεργασία και Διάλογος: Η επιτυχία απαιτεί στενή συνεργασία μεταξύ κυβερνήσεων, διεθνών οργανισμών και βιομηχανίας.
- Αναγνώριση της Συμβολής: Η ναυτιλία αξίζει μεγαλύτερη αναγνώριση για τον ζωτικό της ρόλο στην παγκόσμια οικονομία και την αναλογικά χαμηλή της περιβαλλοντική επίπτωση.
Η ελληνοκυπριακή ναυτιλία, με το 20% του παγκόσμιου στόλου και τη μακραίωνη εμπειρία της, βρίσκεται σε κεντρική θέση για να επηρεάσει την πορεία του κλάδου. Η πρόκληση είναι να διατηρηθεί η ηγετική αυτή θέση σε ένα ταχέως μεταβαλλόμενο περιβάλλον, όπου η ισορροπία μεταξύ φιλοδοξίας και πραγματικότητας θα καθορίσει την επιτυχία ή την αποτυχία του κλάδου.
Το Forum της Capital Link απέδειξε ότι ο ανοιχτός διάλογος και η ειλικρινής αντιμετώπιση των προκλήσεων είναι το πρώτο βήμα προς μια βιώσιμη και ανταγωνιστική ναυτιλία για το μέλλον.
mywaypress.gr –Περιεχόμενο αξίας με την υποστήριξη υβριδικής νοημοσύνης.
Για αναγνώστες με μεγάλο εύρος προσοχής.
