Οι αναθεωρήσεις του ΙΟΒΕ για την ανάπτυξη: Ο ήσυχος συναγερμός της υποχώρησης
Ισως κάποιος εύλογα θα έπρεπε να ρωτήσει το ΙΟΒΕ και τον Στουρνάρα: “Εάν αναθεωρείτε προς τα κάτω, τι δεδομένα σας ανάγκασαν να το κάνετε και ποιο είναι το νέο σενάριό σας;”
Ενώ η παρουσίαση της τριμηνιαίας έκθεσης του ΙΟΒΕ επικεντρώνεται στις θετικές τάσεις και τις ελπίδες για επενδύσεις, ένα κρίσιμο στοιχείο περνά σχεδόν απαρατήρητο: το ΙΟΒΕ μείωσε τις εκτιμήσεις ανάπτυξης για το 2025 και 2026.
Τα νούμερα που μιλούν
Σύμφωνα με τα δεδομένα της έκθεσης:
Για το 2025:
- Προηγούμενη εκτίμηση: 2,2%
- Νέα εκτίμηση: 2,1%
- Μείωση: -0,1 ποσοστιαίες μονάδες
Για το 2026:
- Προηγούμενη εκτίμηση: 2,4%
- Νέα εκτίμηση: 2,2%
- Μείωση: -0,2 ποσοστιαίες μονάδες
Σε απόλυτους αριθμούς, αυτές οι μειώσεις ίσως φαίνονται μικρές. Σε επιχειρησιακούς όρους, όμως, αποτελούν αποτύπωση της απογοήτευσης.
Τι σημαίνει αυτό;
Μια αναθεώρηση προς τα κάτω σε εκτιμήσεις ανάπτυξης δεν είναι απλώς τεχνική ενημέρωση. Είναι ομολογία ότι τα πράγματα δεν εξελίσσονται όπως αναμενόταν. Τι άλλαξε σε τρεις μήνες;
Ο Καθηγητής Νίκος Βέττας αναφέρει ότι υπάρχουν «ενδείξεις επιβράδυνσης της παγκόσμιας δραστηριότητας» και προειδοποιεί για «κινδύνους που απορρέουν από το εξωτερικό περιβάλλον». Αλλά ποιοι είναι αυτοί ακριβώς;
Η αντίφαση της αισιοδοξίας
Εδώ βρίσκεται το παράδοξο: Ενώ ο ΙΟΒΕ μειώνει τις προβλέψεις ανάπτυξης, ο γενικός διευθυντής εξακολουθεί να μιλά για «ενίσχυση των επενδύσεων» και ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος προβλέπει «έκρηξη» των επενδύσεων στο 18% του ΑΕΠ το 2027.
Πώς συνδυάζονται αυτές οι δύο αφηγήσεις;
Εάν η παγκόσμια δραστηριότητα επιβραδύνεται και το εξωτερικό περιβάλλον είναι επικίνδυνο—σημεία που αιτιολογούν τη μείωση των προβλέψεων—τι δίνει στον κ. Στουρνάρα τη βεβαιότητα ότι ο εγχώριος επενδυτικός δυναμισμός θα αποδειχθεί αρκετός για να αντισταθμίσει τις εξωτερικές πιέσεις;
Η σημασία του χρονισμού
Η αναθεώρηση αυτή έρχεται σε μια περίοδο όπου:
- Η ιδιωτική κατανάλωση επιβραδύνθηκε από +1,8% σε +1,1%
- Ο εγχώριος πληθωρισμός παραμένει υψηλότερος από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο
- Το εξωτερικό έλλειμμα αναμένεται να διευρυνθεί
- Υπάρχουν «αβεβαιότητες» σχετικά με εμπορικούς πολέμους και γεωπολιτικές τάσεις
Σε άλλα λόγια, η αναθεώρηση δεν είναι μεμονωμένη—είναι σύμπτωμα ενός ευρύτερου προβλήματος.
Μικρή μείωση, μεγάλο ερώτημα: Τι κρύβει η αναθεώρηση του ΙΟΒΕ
Ίσως το πιο ανησυχητικό στοιχείο είναι η ήρεμη παρουσίαση αυτής της αναθεώρησης. Δεν υπάρχει δραματοποίηση. Δεν υπάρχει σαφής εξήγηση των αιτιών. Απλώς, ο αριθμός μειώνεται και ο διάλογος συνεχίζεται ως εάν δεν είχε συμβεί κάτι σημαντικό.
Αυτό μπορεί να είναι σχεδιασμένο—για να μην δημιουργηθεί πανικός στις αγορές ή στους καταναλωτές. Ή μπορεί να υποδηλώνει ότι το ΙΟΒΕ και τα θεσμικά όργανα θεωρούν ότι αυτές οι υποχωρήσεις είναι φυσιολογικές και ανέλπιστες, και επομένως δεν αξίζει να τραβήξουν την προσοχή σε αυτές.
Το κόστος της αφέλειας
Για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις, ωστόσο, μια μείωση της αναμενόμενης ανάπτυξης από 2,4% σε 2,2% για το 2026 έχει πραγματικές συνέπειες:
- Λιγότερες νέες θέσεις εργασίας
- Χαμηλότερα περιθώρια κέρδους για τις επιχειρήσεις
- Μικρότερο δημοσιονομικό περιθώριο για κοινωνικές πολιτικές
- Υψηλότερος κίνδυνος χρέους εάν τα έσοδα δεν αυξάνονται όπως αναμένεται
Το ερώτημα που δεν τίθεται
Ισως κάποιος εύλογα θα έπρεπε να ρωτήσει το ΙΟΒΕ και τον Στουρνάρα: “Εάν αναθεωρείτε προς τα κάτω, τι δεδομένα σας ανάγκασαν να το κάνετε και ποιο είναι το νέο σενάριό σας;”
Επειδή αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε δύσκολες συζητήσεις για το πώς σχεδιάζεται η πολιτική όταν τα σενάρια αλλάζουν. Και ακριβώς αυτά—το σχεδιασμό και την προετοιμασία για εναλλακτικά σενάρια—είναι που δεν υπάρχουν στη δημόσια αφήγηση.
Η ανάγκη για ξεκάθαρες εξηγήσεις
Οι αναθεωρήσεις του ΙΟΒΕ αποτελούν σημαντικό δεδομένο.
Ωστόσο, αυτές παρουσιάστηκαν σαν απλές τεχνικές ενημερώσεις και όχι ως επισημάνσεις προσοχής ότι η τροχιά της ελληνικής οικονομίας δεν είναι τόσο σταθερή όσο τα δημόσια λόγια της θεσμικής ηγεσίας (ΙΟΒΕ, ΤτΕ) παρουσιάζουν.
Αυτή είναι η στιγμή για σαφείς ερωτήσεις: Ποιος είναι ο νέος σχεδιασμός; Ποια είναι τα εναλλακτικά σενάρια; Και τι θα κάνει η κυβέρνηση εάν τα πράγματα εξελιχθούν χειρότερα;
Αντί για αυτές τις ερωτήσεις, ακούμε για «έκρηξη» και «ανάπτυξη». Ο θόρυβος δεν σκεπάζει ποτέ αποτελεσματικά τη σιωπή.
Η αλήθεια δεν είναι μόνο αυτό που λέγεται—είναι και αυτό που αποσιωπάται.
mywaypress.gr –Περιεχόμενο αξίας με την υποστήριξη υβριδικής νοημοσύνης.
Για αναγνώστες με μεγάλο εύρος προσοχής.
