Ο ΠΣΕ ζητά «εξαγωγική επιτάχυνση» — ποιος θα μετρήσει αν έγινε;

Το Ετήσιο Συνέδριο του Πανελλήνιου Συνδέσμου Εξαγωγέων έθεσε τη σωστή διάγνωση: η Ελλάδα εξάγει όγκο, όχι αρκετή αξία. Το κείμενο των συμπερασμάτων, όμως, δεν περιέχει ούτε έναν αριθμό-στόχο, ούτε ημερομηνία λογοδοσίας. Και αυτό είναι το πραγματικό ρίσκο πίσω από τη νέα λέξη-κλειδί της εξωστρέφειας: «εφαρμογή».

Ανάλυση: mywaypress.gr ·

 
Η διάγνωση, αυτή τη φορά, είναι σωστή

Το Ετήσιο Συνέδριο 2026 του ΠΣΕ, με τίτλο «Η Νέα Εποχή της Ελληνικής Εξωστρέφειας», πραγματοποιήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου στο Eurobank Hub υπό την αιγίδα της Προεδρίας της Δημοκρατίας, με σημαντική θεσμική παρουσία: ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, ο Επίτροπος της Ε.Ε. Απόστολος Τζιτζικώστας, δύο υπουργοί και ένας υφυπουργός, καθώς και ο Περιφερειάρχης Αττικής. Το κεντρικό μήνυμα δεν ήταν εορταστικό. Ο ΠΣΕ επέλεξε να διαχωρίσει ρητά την «εξαγωγική επιτάχυνση» από την απλή αύξηση των εξαγωγών, τοποθετώντας στο κέντρο τη μετάβαση από τον όγκο στην αξία.

Η διάκριση αυτή δεν είναι σχήμα λόγου. Επιβεβαιώνεται από ανεξάρτητα στοιχεία: αναλύσεις διεθνούς συγκριτικού πλεονεκτήματος δείχνουν ότι η Ελλάδα διαθέτει συγκριτικό πλεονέκτημα σε προϊόντα που αντιστοιχούν στο μεγαλύτερο μέρος των εξαγωγών της, αλλά αυτό το πλεονέκτημα συγκεντρώνεται σε μεγάλο βαθμό σε κλάδους χαμηλής παγκόσμιας παραγωγικότητας. Αν αφαιρεθούν τα πετρελαιοειδή, μόνο ένα μικρό ποσοστό των ελληνικών εξαγωγών συνδυάζει ταυτόχρονα συγκριτικό πλεονέκτημα και υψηλή παγκόσμια παραγωγικότητα. Με άλλα λόγια: η χώρα εξάγει πολύ συχνά επειδή είναι φθηνή, όχι επειδή παράγει κάτι δυσαναπλήρωτο. Αυτό ακριβώς επιχειρεί να θεραπεύσει ο δεύτερος από τους έξι άξονες του Συνεδρίου — υποδομές, ενέργεια, logistics — και ο τρίτος, η αγροδιατροφή με έμφαση στα προϊόντα ΠΟΠ/ΠΓΕ.

 
Το υπόβαθρο σε αριθμούς

48,6 δισ. €  συνολικές εξαγωγές αγαθών το 2025 (-2,8% σε ετήσια βάση, στοιχεία ΕΛΣΤΑΤ/ΣΕΒ)

+2,0%  άνοδος εξαγωγών χωρίς πετρελαιοειδή το 2025, στα 36,9 δισ. € — η «πραγματική» εικόνα της παραγωγικής βάσης

8,5%  μόνο τόσο μικρό μέρος των ελληνικών εξαγωγών (χωρίς πετρελαιοειδή) συνδυάζει συγκριτικό πλεονέκτημα με υψηλή παγκόσμια παραγωγικότητα

37% → 48%  στόχος αύξησης των εξαγωγών ως ποσοστό του ΑΕΠ έως το 2030, όπως τον έχει ήδη διατυπώσει το αρμόδιο υπουργείο — στόχος που το κείμενο του ΠΣΕ δεν αναφέρει καν

 
Ο αριθμός που λείπει

Το πρόβλημα δεν είναι η διάγνωση. Είναι το τι ακολουθεί μετά. Οι έξι άξονες — χρηματοδότηση, υποδομές, αγροδιατροφή, ανθρώπινο δυναμικό, ψηφιοποίηση, οικονομική διπλωματία — είναι σωστά επιλεγμένοι, αλλά κανένας τους δεν συνοδεύεται από μετρήσιμο στόχο, χρονοδιάγραμμα ή εκτίμηση κόστους. Δεν υπάρχει ούτε ένας αριθμός που να απαντά στο «πόσο», «πότε» ή «ποιος πληρώνει». Το ίδιο το Συνέδριο, μέσω του προέδρου του ΠΣΕ Αλκιβιάδη Καλαμπόκη, αναγνωρίζει ρητά αυτό το κενό.

«Το 2030 δεν πρέπει να μας βρει να συζητάμε ακόμη τι πρέπει να γίνει. Πρέπει να μας βρει να μετράμε τι κάναμε και ποιο αποτέλεσμα έφερε.»

— Αλκιβιάδης Καλαμπόκης, Πρόεδρος ΠΣΕ

 
Η δήλωση αυτή είναι, ουσιαστικά, μια αυτοδιάγνωση του κινδύνου. Το ζητούμενο μέτρημα, όμως, δεν υπάρχει ακόμη πουθενά — ούτε στο κείμενο του Συνεδρίου, ούτε στις 50 προτάσεις του «Brand Greece 2030» που έχουν ήδη κατατεθεί στην Πολιτεία. Επιπλέον, το κείμενο του ΠΣΕ λειτουργεί σε παράλληλη τροχιά με τον δικό του, ήδη δημόσιο, ποσοτικό στόχο της πολιτείας: την αύξηση των εξαγωγών ως ποσοστό του ΑΕΠ από το 37% (2018) στο 48%, και την αναβάθμιση της διεθνούς αναγνωρισιμότητας της χώρας από την 34η σε μία από τις είκοσι πρώτες θέσεις. Το ένα κείμενο δεν αναφέρεται στο άλλο. Δύο θεσμικοί φορείς μιλούν για τον ίδιο στόχο, με διαφορετική αριθμητική γλώσσα, χωρίς κοινό σημείο αναφοράς — και αυτό είναι, από μόνο του, ένδειξη του πόσο διάσπαρτη παραμένει η παρακολούθηση της εξαγωγικής πολιτικής στην Ελλάδα.

 
Ποιοι θα είναι, στην πράξη, οι «επόμενοι εξαγωγείς»;

Το πιο τολμηρό σημείο των συμπερασμάτων είναι η παραδοχή ότι ο στόχος του 2030 δεν μπορεί να στηριχθεί μόνο στην ανάπτυξη των επιχειρήσεων που ήδη εξάγουν. Χρειάζονται, όπως αναφέρει η ανακοίνωση του ΠΣΕ, μικρομεσαίες επιχειρήσεις, παραγωγοί της περιφέρειας και νεοφυείς επιχειρήσεις με διεθνή προσανατολισμό. Είναι η σωστή παρατήρηση, γιατί σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις αντιστοιχούν σε περίπου το 99% του συνόλου των επιχειρήσεων και στο 65% της απασχόλησης στον μη χρηματοπιστωτικό τομέα, χωρίς η συμμετοχή τους στο διεθνές εμπόριο να είναι ανάλογη του μεγέθους τους — ένα κενό που έχει ήδη τεκμηριώσει και ειδική έκθεση του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου για τη διεθνοποίηση των ΜμΕ.

Η αντίφαση εντοπίζεται στη σύνθεση του ίδιου του Συνεδρίου. Οι τιμητικές διακρίσεις απονεμήθηκαν σε ΒΙΑΝΕΞ, ΜΕΛΙΣΣΑ ΚΙΚΙΖΑΣ, Όμιλο Titan, ΓΙΩΤΗΣ, Intercomm Foods και Koronakis Group — ονόματα με μακρά, καθιερωμένη εξαγωγική διαδρομή, όχι τους «επόμενους εξαγωγείς» που το ίδιο κείμενο ορίζει ως την πρόκληση της δεκαετίας. Αυτό δεν αναιρεί την αξία της αναγνώρισης· δείχνει, όμως, ότι η θεσμική βιτρίνα της εξωστρέφειας συνεχίζει να χτίζεται γύρω από όσους έχουν ήδη πετύχει, ενώ η πολιτική εργαλειοθήκη για όσους δεν έχουν ακόμη ξεκινήσει —εκπαίδευση, καθοδήγηση, χρηματοδότηση πρώτου σταδίου— παραμένει, προς το παρόν, μια γραμμή σε λίστα προθέσεων.

 
Υποδομές τη στιγμή που η επενδυτική ώθηση της ανάκαμψης σβήνει

Ο δεύτερος άξονας ζητά σύγχρονα λιμάνια, οδικά και σιδηροδρομικά δίκτυα και ανταγωνιστικό ενεργειακό και μεταφορικό κόστος. Το αίτημα είναι εύλογο, αλλά έρχεται σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή: η επενδυτική ώθηση που έδωσε το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας στα ελληνικά έργα υποδομής πλησιάζει στο τέλος του κύκλου της, με τεκμηριωμένη πτώση της δημόσιας επενδυτικής δαπάνης μετά το 2026. Το κείμενο του ΠΣΕ δεν προσδιορίζει από πού θα χρηματοδοτηθεί η επόμενη γενιά υποδομών —εθνικό προϋπολογισμό, το νέο ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας 2028-2034, ή ιδιωτικά κεφάλαια— και η απουσία αυτής της απάντησης είναι πιο κρίσιμη από όσο φαίνεται σε πρώτη ανάγνωση, ακριβώς επειδή ο χρόνος δεν συμπίπτει τυχαία.

 
Η συναίνεση έχει αξία — αλλά και κόστος

Η θεσμική διεύρυνση του Συνεδρίου —κυβέρνηση, Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τοπική αυτοδιοίκηση, αλλά και μέλος του πολιτικού συμβουλίου του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ στο ίδιο βήμα, υπό την αιγίδα της Προεδρίας της Δημοκρατίας— συνιστά μία από τις λίγες πλατφόρμες οικονομικής πολιτικής στην Ελλάδα όπου η διακομματική συναίνεση εμφανίζεται εφικτή. Αυτό έχει αξία. Έχει, όμως, και ένα σιωπηλό κόστος: η συναίνεση σε μια διάγνωση, χωρίς μηχανισμό λογοδοσίας, δεν δεσμεύει κανέναν. Δεν είναι διαφορετική, σε αυτή τη λειτουργία, από την πιστοληπτική αναβάθμιση μιας χώρας: πιστοποιεί ότι υπάρχει ικανότητα και πρόθεση, όχι ότι το αποτέλεσμα έχει ήδη επιτευχθεί. Το κείμενο του ΠΣΕ το γνωρίζει καλά — γι᾽ αυτό και επιμένει στη λέξη «εφαρμογή». Το ερώτημα είναι αν η λέξη αυτή θα αποκτήσει τη δική της αριθμητική, ή αν θα διαδεχθεί απλώς τη «μεταρρύθμιση» ως η λέξη-σύμβολο μιας δεκαετίας που περιγράφει προθέσεις αντί για πεπραγμένα.

 
Το πιο υποτιμημένο εργαλείο

Ανάμεσα στις τιμητικές διακρίσεις του Συνεδρίου βρίσκεται ο Εθνικός Κήρυκας, η ιστορική εφημερίδα της ελληνικής διασποράς στις ΗΠΑ — μαζί με βιομηχανικούς και εμπορικούς ομίλους. Η συνύπαρξη αυτή δεν είναι τυχαία λεπτομέρεια: δείχνει ότι ο ΠΣΕ αντιλαμβάνεται εμμέσως την «εξωστρέφεια» ευρύτερα από το εμπορικό ισοζύγιο — ως δίκτυο εμπιστοσύνης, προβολής και οικονομικής διπλωματίας μέσω της ελληνικής διασποράς. Κανένας από τους έξι επίσημους άξονες δεν κατονομάζει αυτόν τον πόρο. Είναι, ίσως, το πιο υποτιμημένο εργαλείο στη φαρέτρα της ελληνικής εξωστρέφειας: ένα παγκόσμιο δίκτυο ανθρώπων και θεσμών με ήδη κατεστημένη εμπιστοσύνη στις αγορές-στόχο, το οποίο η επίσημη πολιτική αρχιτεκτονική δεν έχει ακόμη ενσωματώσει ως συστατικό στοιχείο στρατηγικής — παρά μόνο ως τιμητική αναφορά.

Συντακτική σημείωση & πολιτική AI: Κάθε δημοσιευμένο άρθρο στο  mywaypress.gr αποτελεί προϊόν ουσιαστικού συντακτικού ελέγχου και ανθρώπινης επιμέλειας, η οποία φέρει την αποκλειστική συντακτική ευθύνη του περιεχομένου (EU AI Act, Art. 50.4). Τηρούμε πλήρως τους κανόνες διαφάνειας και τις εκάστοτε οδηγίες των Εθνικών Αρχών Εποπτείας της Αγοράς.

 
Φωτογραφία / Εικονογράφηση: Δημιουργήθηκε με χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης (AI Generated Image).

 
Ανάλυση και σύνθεση: mywaypress.gr

 
© 2026 mywaypress.gr — Από το τι συμβαίνει στο τι σημαίνει