Ο φόρος στον τζόγο δεν θα σώσει τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό. Θα δείξει όμως ποιος τον ελέγχει

5 Οκτωβρίου, 2026 4:24 μμ

Το διαρρεύσαν γερμανικό τηλεγράφημα επιβεβαιώνει το αδιέξοδο στο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο. Πίσω από τους αριθμούς βρίσκεται ένα πολιτικό ερώτημα: ποιος έχει το δικαίωμα να φορολογεί στο όνομα της Ευρώπης, και ποιος αντέχει να περιμένει περισσότερο.

Ανάλυση της mywaypress.gr  · 
Το βασικό

• Το αδιέξοδο είναι πολιτικό, όχι λογιστικό. Σύμφωνα με διαρρεύσαν γερμανικό διπλωματικό τηλεγράφημα της 22ας Σεπτεμβρίου, στη σύνοδο των υπουργών Ευρωπαϊκών Υποθέσεων δεν διαφάνηκε κανένα περιθώριο συμβιβασμού. Οι ηγέτες συνεδριάζουν στις 15 Οκτωβρίου.
• Το μέγεθος του προϋπολογισμού δεν είναι το πρόβλημα. Προτείνεται στο 1,26% του ΑΕΕ της ΕΕ· χωρίς την αποπληρωμή του NGEU, στο 1,15%, έναντι 1,13% σήμερα. Η διαμάχη αφορά τη σύνθεση: ποιοι θα πληρώνουν λιγότερο και ποιοι θα εισπράττουν λιγότερα.
• Ο φόρος στον τζόγο είναι μικρός στα χαρτιά και μεγάλος ως προηγούμενο. Με εκτιμήσεις 1,9 έως 5 δισ. ευρώ τον χρόνο, ισοδυναμεί με 0,7%–1,8% του μέσου ετήσιου προϋπολογισμού. Η αντίδραση της Μάλτας και της Ιταλίας δεν αφορά το ποσό.
• Το πραγματικό διακύβευμα είναι η αρχή: κάθε νέος ίδιος πόρος απαιτεί ομοφωνία των 27, άρα το βέτο, όχι ο συντελεστής, καθορίζει το αποτέλεσμα.
• Για την Ελλάδα ο χρόνος δεν είναι ουδέτερος. Όποιος περιμένει νέες πληρωμές από το 2028 χάνει από την αναβολή περισσότερα από όποιον πληρώνει.

 
Γιατί μετράει

Το επταετές πλαίσιο δεν είναι τεχνική άσκηση. Θα καθορίσει, από τον Ιανουάριο του 2028, πόσο ευρωπαϊκό χρήμα θα φτάνει στη γεωργία, στις περιφέρειες και στην άμυνα, και με ποιους όρους. Το Συμβούλιο έχει θέσει στόχο συμφωνία μέσα στο 2026, ώστε οι νομοθετικές πράξεις να εγκριθούν το 2027 και οι πόροι να ρέουν χωρίς κενό. Η προθεσμία πλησιάζει. Ο συμβιβασμός, κατά το ίδιο το τηλεγράφημα, όχι.

 
Ο διάλογος που δεν έγινε

Η αξία του τηλεγραφήματος δεν βρίσκεται σε κάποια αποκάλυψη· η αδιαλλαξία των θέσεων είναι γνωστή εδώ και μήνες. Βρίσκεται στο ότι ένας διπλωμάτης του πιο ισχυρού δημοσιονομικά κράτους, γράφοντας για εσωτερική χρήση και όχι για τα μικρόφωνα, περιγράφει θέσεις «εδραιωμένες» και διμερείς επαφές χωρίς εκπλήξεις. Και καταγράφει το πιο αποκαλυπτικό σημείο: το δημοσιονομικό περιθώριο του πλαισίου θα το καθορίσουν οι καθαροί συνεισφέροντες.

Μια επιφύλαξη τεκμηρίωσης είναι αναγκαία. Πρόκειται για την ανάγνωση ενός παρατηρητή, από γερμανική σκοπιά, που το Βερολίνο αρνήθηκε να σχολιάσει. Συμφωνεί όμως με την αναφορά του Agence Europe για την ίδια σύνοδο: οι υπουργοί επανέλαβαν τις γνωστές εθνικές θέσεις, παρά την έκκληση του Ιρλανδού υφυπουργού να εντοπιστούν σημεία ισορροπίας.

Το δεύτερο εύρημα είναι η πολιτική εξασθένιση των δύο πρωταγωνιστών. Ανώτερος εθνικός αξιωματούχος θεωρεί αναγκαία μια προηγούμενη συμφωνία Παρισιού και Βερολίνου, αλλά ο Μερτς και ο Μακρόν είναι πολιτικά αποδυναμωμένοι και οι δύο, και το τηλεγράφημα δείχνει ότι διαφωνούν στο ουσιώδες. Γερμανία, Ολλανδία, Αυστρία, Δανία, Φινλανδία, Σουηδία και Βέλγιο τόνισαν την ανάγκη σημαντικών περικοπών· η Γαλλία δήλωσε ανοιχτή μόνο σε «στοχευμένες» και συμπεριέλαβε τη γεωργία και τη συνοχή στα θέματα εκτός συζήτησης. Η κοινή δήλωση του Ιουλίου λειτούργησε ως ανακοίνωση, όχι ως μηχανισμός.

Η Ιρλανδία, τέλος, οφείλει να καταθέσει την ποσοτικοποιημένη βάση διαπραγμάτευσης (negotiating box) στις αρχές Οκτωβρίου. Μια προεδρία δεν διαθέτει εξουσία, μόνο πρόταση· και μια πρόταση χωρίς πολιτική κάλυψη είναι ένα ακόμη έγγραφο.

 
Η αριθμητική που δεν βγαίνει

Η επικεφαλίδα των σχεδόν 2 τρισ. ευρώ ξεγελά. Είναι εκφρασμένη σε τρέχουσες τιμές, με πληθωρισμό 2% τον χρόνο ενσωματωμένο· σε σταθερές τιμές 2025 το πλαίσιο είναι 1,76 τρισ. ευρώ. Ως ποσοστό του ΑΕΕ ανεβαίνει από 1,13–1,14% σε 1,26%, αλλά τα 0,11 της μονάδας προορίζονται για την αποπληρωμή του NGEU. Το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο υπολογίζει ότι, χωρίς την αποπληρωμή, το πλαίσιο διαμορφώνεται στο 1,15% και ότι σε τιμές 2025 το επίπεδο χρηματοδότησης μειώνεται κατά 5% σε σχέση με το τρέχον πλαίσιο και τις επιχορηγήσεις του NGEU μαζί.

 

Πηγές: Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο (γνωμοδοτήσεις 03 και 04/2026), Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Agence Europe, Bruegel. Συνθετική παρουσίαση mywaypress.gr.

Με άλλα λόγια, η διαμάχη διεξάγεται για έναν προϋπολογισμό που σε πραγματικούς όρους δεν διογκώνεται. Και όμως οι «λιτοί» ζητούν, κατά δημοσιεύματα του Agence Europe, «εκατοντάδες δισεκατομμύρια» περικοπές, με πρώτο στόχο την Κοινή Γεωργική Πολιτική. Εκεί βρίσκεται το αδιέξοδο. Τα εθνικά και περιφερειακά σχέδια εταιρικής σχέσης, το νέο ενιαίο εργαλείο που συγχωνεύει γεωργία, συνοχή, αλιεία και μετανάστευση, απορροφούν περίπου το 44% του συνόλου, και μέσα σε αυτά η Κομισιόν κλειδώνει ελάχιστα ποσά για τη γεωργία και για τις λιγότερο ανεπτυγμένες περιφέρειες. Οι περικοπές που ζητά το ένα στρατόπεδο μπορούν να προέλθουν μόνο από γραμμές που το άλλο, η Γαλλία και οι «Φίλοι της Συνοχής» (περίπου δεκαπέντε κράτη της ανατολικής και νότιας Ευρώπης), χαρακτηρίζει εκτός συζήτησης.

Σε ένα παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος δεν υπάρχει ζώνη συμφωνίας· υπάρχει μόνο αναβολή. Γι’ αυτό οι ίδιοι πόροι, τα έσοδα που εισρέουν απευθείας στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό χωρίς να περνούν από εθνικά ταμεία, αποκτούν την πολιτική τους βαρύτητα: είναι το μόνο εργαλείο που θα μπορούσε να δημιουργήσει «νέο χρήμα» χωρίς να χρεωθεί άμεσα κάποιο εθνικό ταμείο. Η Κομισιόν προτείνει πέντε νέους πόρους, που συνολικά θα αποφέρουν περίπου 44 δισ. ευρώ τον χρόνο. Οι καθαροί συνεισφέροντες απαντούν, σύμφωνα με διπλωμάτη που μεταφέρει το Agence Europe, ότι κανένας πόρος δεν θα γεφυρώσει την απόσταση ανάμεσα στο μέγεθος του προσχεδίου και σε όσα είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν.

 
Ο τζόγος ως δοκιμαστικός σωλήνας

Σε αυτό το τοπίο εμφανίζεται ο φόρος στον τζόγο. Ο Στιούαρτ Κένι, ένας από τους ιδρυτές του Paddy Power, τον υποστηρίζει ανοιχτά: αν οι στοιχηματικές εταιρείες πληρώνουν για τη βλάβη που προκαλούν τα προϊόντα τους, το θεωρεί υγιές. Μελέτη του ECIPE, που παρουσιάστηκε την 1η Σεπτεμβρίου, υπολογίζει έσοδα έως 5 δισ. ευρώ τον χρόνο. Η ιδέα ανήκει στις τρεις επιλογές που έχει προτείνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το οποίο την κρατά ως εφεδρική λύση αν αποτύχουν άλλες πηγές εσόδων.

Το ερώτημα είναι τι ακριβώς ζυγίζουμε. Στην ανώτατη εκτίμηση των 5 δισ., ο φόρος αντιστοιχεί σε λιγότερο από το 2% του μέσου ετήσιου προϋπολογισμού· στη μοντελοποίηση που αποδίδεται στην Κομισιόν (3% επί των καθαρών εσόδων του διαδικτυακού τζόγου), σε περίπου 1,9 δισ., δηλαδή 0,7%. Σε επταετία, 13 έως 35 δισ. ευρώ: ποσό τουλάχιστον μία τάξη μεγέθους μικρότερο από τις περικοπές που ζητούν οι λιτοί. Ανά κάτοικο της ΕΕ, από 4 έως 11 ευρώ τον χρόνο.

Ενδεικτική σύγκριση κλίμακας. Τα μεγέθη έχουν διαφορετικές βάσεις τιμών και δεν αθροίζονται. Πηγές: Κομισιόν, ΕΕΣ, ECIPE, Agence Europe· υπολογισμοί mywaypress.gr.

Το ίδιο το εύρος των εκτιμήσεων, 1,9 δισ. στη μοντελοποίηση της Κομισιόν, 2–4 δισ. σε πρόταση με συντελεστή 1% επί των ακαθάριστων εσόδων, έως 5 δισ. στο ECIPE, δείχνει κάτι ουσιαστικότερο: δεν υπάρχει συμφωνημένη φορολογική βάση. Επικριτές υποστηρίζουν ότι, χωρίς εναρμόνιση σε επίπεδο ΕΕ, δεν υπάρχει καν νομική βάση για τον ορισμό, τη διαχείριση και την είσπραξη ενός τέτοιου φόρου. Το εργαλείο δεν υπάρχει ακόμη.

Η κατανομή του βάρους εξηγεί τη σύγκρουση. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Politico, όπως αναπαράγεται από ειδικά μέσα του κλάδου, η μοντελοποίηση της Κομισιόν φορτώνει στην Ισπανία περίπου 414 εκατ. ευρώ, στη Μάλτα 165 και στην Ιταλία 133. Η Μάλτα, με λίγο περισσότερους από μισό εκατομμύριο κατοίκους, θα πλήρωνε περισσότερα από την Ιταλία. Το κόστος συγκεντρώνεται, το όφελος διαχέεται: πολλοί φορολογούμενοι ωφελούνται λίγο, μία χώρα και ένας κλάδος χάνουν πολλά. Ο ισχυρότερος αντίπαλος ενός φόρου δεν είναι ο πιο πολυάριθμος, είναι ο πιο συγκεντρωμένος.

Γι’ αυτό η μάχη δεν είναι δημοσιονομική. Ο πρωθυπουργός της Μάλτας, Ρόμπερτ Άμπελα, δήλωσε στη Βουλή στις 22 Ιουνίου ότι η κυβέρνησή του δεν μπορεί να δεχθεί φόρους σε ευρωπαϊκό επίπεδο που χρηματοδοτούν τις δαπάνες της Ένωσης, επικαλούμενος τη δημοσιονομική κυριαρχία. Η Κομισιόν προτείνει ήδη πόρους από το εμπόριο ρύπων, τον μηχανισμό CBAM και τον καπνό. Ο τζόγος διαφέρει γιατί ρυθμίζεται και αδειοδοτείται εξ ολοκλήρου σε εθνικό επίπεδο και γιατί η Μάλτα τον έχει κάνει πυλώνα της οικονομίας της, με βάρος περίπου το ένα δέκατο του ΑΕΠ της. Το βέτο δεν είναι εδώ εμπόδιο στη συζήτηση· είναι το αντικείμενό της.

Ο φόρος αμαρτίας έχει και πολιτική ευστοχία: μετατρέπει μια δημοσιονομική διαμάχη σε ηθικό ερώτημα, «ο ρυπαίνων πληρώνει», και αφοπλίζει εν μέρει την αντίρρηση. Όταν μάλιστα τον υποστηρίζει πρώην στέλεχος του ίδιου του κλάδου, που δηλώνει «τεράστιες μεταμέλειες» επειδή δεν έκανε περισσότερα για τον εθισμό, η αφήγηση αποκτά αξιοπιστία. Αλλά ένας ιδρυτής που έχει αποχωρήσει δεν εκπροσωπεί τον κλάδο, ο οποίος έχει αντιταχθεί επί μήνες. Και το επιχείρημα ότι ο φόρος θα σπρώξει παίκτες στην παράνομη αγορά, που προβάλλει ο Μαλτέζος ευρωβουλευτής Ντέιβιντ Κάζα, απορρίπτεται από τον Κένι ως «μέρος του παιχνιδιού». Το ζήτημα είναι εμπειρικό: εξαρτάται από τον συντελεστή σε σχέση με τη φορολογία που ήδη επιβάλλεται εθνικά και από την επιβολή έναντι των πλατφορμών εκτός ΕΕ. Κανένας από τους δύο δεν παρουσιάζει δεδομένα, και όποιος τα παρουσιάσει θα κρίνει τη συζήτηση.

Σημείωση: Ο «φόρος αμαρτίας» είναι η γενική κατηγορία φόρων σε δραστηριότητες που θεωρούνται βλαπτικές (καπνός, αλκοόλ, τζόγος).

 
Ποιος πρότεινε τι, με βάση τις πηγές:

• Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο: ο φόρος περιλαμβάνεται στις τρεις επιλογές νέων ίδιων πόρων που έχει προτείνει. Κατά δημοσιεύματα, ο Ρουμάνος ευρωβουλευτής Βίκτορ Νεγκρέσου τον πρότεινε τον Φεβρουάριο, με συντελεστή 1% στα ακαθάριστα έσοδα.
• Κομισιόν: η μοντελοποίηση με 3% στα καθαρά έσοδα του διαδικτυακού τζόγου (περίπου 1,9 δισ. €) αποδίδεται στην Κομισιόν, όχι στον Κένι.
• ECIPE: η μελέτη με έσοδα έως 5 δισ. € έγινε με χρηματοδότηση της ΜΚΟ Campaign for Fairer Gambling.
• Στιούαρτ Κένι: ιδρυτής του Paddy Power, στήριξε την ιδέα στη συνέντευξή του στο Playbook. Είναι υποστηρικτής, όχι εισηγητής, και η στάση του έχει βάρος επειδή προέρχεται από τον ίδιο τον κλάδο.

 
Τι σημαίνει για την Ελλάδα

Στα δημοσιεύματα που εξετάστηκαν δεν καταγράφεται ελληνική τοποθέτηση για τον φόρο στον τζόγο. Το κρίσιμο για τη χώρα, άλλωστε, δεν είναι ο τζόγος αλλά η αρχιτεκτονική του πλαισίου.

Τα εθνικά και περιφερειακά σχέδια εταιρικής σχέσης έχουν σχεδιαστεί κατά το πρότυπο του Ταμείου Ανάκαμψης: ένα σχέδιο ανά κράτος, καταρτισμένο από κοινού με την Κομισιόν αλλά εκτελούμενο χωρίς τον άμεσο έλεγχό της. Όποιος παρακολούθησε τη σειρά της mywaypress.gr για το ΤΑΑ γνωρίζει τι σημαίνει αυτό: η ικανότητα εκτέλεσης, όχι το ύψος του κονδυλίου, καθορίζει το τελικό όφελος. Από τα 235 δισ. ευρώ που το πλαίσιο αφήνει στην εθνική διακριτική ευχέρεια, το πόσα θα πάνε σε γεωργία, συνοχή ή μετανάστευση θα το αποφασίσει κάθε κυβέρνηση. Η πολιτική κρίση των προτεραιοτήτων μεταφέρεται από τις Βρυξέλλες στην Αθήνα.

Και υπάρχει το χρέος. Η αποπληρωμή του NGEU, 168 δισ. ευρώ μέσα στο πλαίσιο 2028-2034 και συνέχεια έως το 2058, είναι υποχρέωση που δεν αναβάλλεται. Ό,τι δεν καλύψουν οι νέοι ίδιοι πόροι συμπληρώνεται από τις εθνικές εισφορές που υπολογίζονται με βάση το ΑΕΕ. Κάθε ευρώ που δεν θα εισπραχθεί από τον τζόγο, τον καπνό ή τις εταιρείες θα ζητηθεί, με άλλη μορφή, από τους εθνικούς προϋπολογισμούς, και ο ελληνικός μεταξύ αυτών.

 
Τρεις δρόμοι προς τις 15 Οκτωβρίου

Οι ακόλουθες είναι αναγνώσεις της mywaypress.gr, όχι προβλέψεις.

• Συμβιβασμός μέσω τεχνικών μεταβλητών. Έγγραφο του Συμβουλίου αναφέρει ως ζητήματα που χρειάζονται περαιτέρω συζήτηση, μεταξύ άλλων, τον αποπληθωριστή και τη διακυβέρνηση του ετήσιου προϋπολογισμού. Επιτρέπουν να «κατέβει» η επικεφαλίδα χωρίς να αγγιχτούν οι πολιτικές γραμμές: μια λύση που μεταθέτει τη σύγκρουση.
• Περιορισμένο πακέτο πόρων. Το κρίσιμο σήμα θα είναι αν ο φόρος στον τζόγο θα περιληφθεί στη βραχεία λίστα της Ιρλανδίας. Η Μάλτα και η Ιταλία, κατά ανώτερο αξιωματούχο της ΕΕ, οδηγούν την αντίδραση.
• Αναβολή στο 2027. Χωρίς πολιτική συμφωνία μέσα στο 2026, το χρονοδιάγραμμα των νομοθετικών πράξεων συμπιέζεται και τα πρώτα σχέδια εταιρικής σχέσης δεν μπορούν να εγκριθούν εγκαίρως.

 
Η μεγάλη εικόνα

Ο χρόνος είναι το πραγματικό όπλο

Αυτό που υποτιμάται στη συζήτηση είναι η ασυμμετρία της αναβολής. Η Συνθήκη προβλέπει ότι, αν δεν εγκριθεί νέο πλαίσιο, εξακολουθούν να ισχύουν τα ανώτατα όρια του τελευταίου έτους του προηγούμενου (άρθρο 312 ΣΛΕΕ). Το υφιστάμενο καθεστώς δεν είναι επομένως ουδέτερο: όσοι θέλουν μικρότερο προϋπολογισμό τον έχουν ήδη, χωρίς να ψηφίσουν καμία περικοπή, ενώ όσοι περιμένουν νέα προγράμματα, νέα σχέδια εταιρικής σχέσης και νέους πόρους πληρώνουν το κόστος της αναμονής.

Ο πιο αποτελεσματικός τρόπος να περιοριστεί ένας προϋπολογισμός είναι λοιπόν να μη συμφωνηθεί έγκαιρα ένας μεγαλύτερος. Το βέτο σε ίδιους πόρους, όπως ο φόρος στον τζόγο, είναι ένας δεύτερος μηχανισμός αναμονής. Δεν χρειάζεται καν να κερδίσει κανείς το επιχείρημα· αρκεί να μην τελειώσει η διαπραγμάτευση.

Πρακτικό συμπέρασμα για την Ελλάδα (εκτίμηση της mywaypress.gr, όχι δεδομένο των πηγών): το εθνικό σχέδιο εταιρικής σχέσης και οι μηχανισμοί εκτέλεσής του πρέπει να είναι έτοιμοι πριν υπάρξει συμφωνία, ώστε η χώρα να μη χάσει ούτε μήνα όταν αυτή έρθει.

 
Σημείωση τεκμηρίωσης

Το διαρρεύσαν τηλεγράφημα βασίζεται σε ένα μόνο δημοσίευμα (Politico Playbook) και σε μία μόνο διπλωματική ανάγνωση· η Γερμανία δεν το σχολίασε. Οι εκτιμήσεις για τον φόρο στον τζόγο διαφέρουν ως προς τη βάση και τον συντελεστή και δεν είναι συγκρίσιμες μεταξύ τους. Τα ποσά ανά χώρα προέρχονται από αναπαραγωγή δημοσιεύματος του Politico από μέσα του κλάδου και δεν έχουν επαληθευτεί από πρωτογενές έγγραφο της Κομισιόν. Ο υπολογισμός «ανά κάτοικο» βασίζεται σε πληθυσμό της ΕΕ περίπου 450 εκατ. Οι ποσοστιαίες συγκρίσεις με τον προϋπολογισμό χρησιμοποιούν μέσο ετήσιο όρο 1.985 δισ. ευρώ ÷ 7.

Κύριες πηγές: Politico Playbook (διαρροή, 22 Σεπτεμβρίου 2026)· Agence Europe (3 και 22 Σεπτεμβρίου 2026)· Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, γνωμοδοτήσεις 03/2026 και 04/2026· Συμβούλιο της ΕΕ, χρονολόγιο ΠΔΠ 2028-2034 και έγγραφο 11901/26· Bruegel, «National plans, regional voices»· ETUI, CEPR/VoxEU, Ευρωπαϊκή Επιτροπή (πρόταση Ιουλίου 2025)· European Gaming, δημοσιεύματα για τη Μάλτα και το ECIPE.

 
Συντακτική σημείωση & πολιτική AI: Κάθε δημοσιευμένο άρθρο στο  mywaypress.gr αποτελεί προϊόν ουσιαστικού συντακτικού ελέγχου και ανθρώπινης επιμέλειας, η οποία φέρει την αποκλειστική συντακτική ευθύνη του περιεχομένου (EU AI Act, Art. 50.4). Τηρούμε πλήρως τους κανόνες διαφάνειας και τις εκάστοτε οδηγίες των Εθνικών Αρχών Εποπτείας της Αγοράς.

 
Φωτογραφία / Εικονογράφηση: Δημιουργήθηκε με χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης (AI Generated Image).

 
Ανάλυση και σύνθεση: mywaypress.gr

 
© 2026 mywaypress.gr — Από το τι συμβαίνει στο τι σημαίνει