Πολιτική προστασία: Η ευθύνη που δεν έχει όνομα

29 Οκτωβρίου, 2026 12:54 μμ

Στα σχολεία, στο δίκτυο του αερίου, στα πεζοδρόμια και στην υγεία το ίδιο μοτίβο επαναλαμβάνεται: ο κίνδυνος είναι γνωστός και μετρήσιμος, αλλά η ευθύνη μοιράζεται σε τόσους φορείς ώστε κανείς να μην την κατέχει. Εκεί το σύστημα προστατεύεται καλύτερα από την κοινωνία που το περιβάλλει.

Ανάλυση της mywaypress.gr  ·

 
Το κρίσιμο

Η mywaypress.gr έγραψε στην ανάλυσή της για την Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας ότι ένα σύστημα μπορεί να προστατεύεται καλύτερα από την κοινωνία που το περιβάλλει. Η φράση δεν περιγράφει μόνο τράπεζες. Περιγράφει μια γενικότερη συμπεριφορά του κράτους: η ευθύνη μοιράζεται σε τόσα επίπεδα, ώστε κάθε φορέας να μπορεί να αποδείξει ότι έκανε το δικό του κομμάτι, ενώ το υπολειπόμενο ρίσκο καταλήγει στον πολίτη. Σχολεία, δίκτυο αερίου, πεζοδρόμια, υγεία: τα δημόσια στοιχεία δείχνουν το ίδιο μοτίβο.

 
Τα στοιχεία με μια ματιά

• Σχολεία. 522 στατικώς ανεξάρτητα τμήματα σχολικών κτιρίων έχουν περάσει πρωτοβάθμιο προσεισμικό έλεγχο· ο έλεγχος αυτός, όπως τονίζει το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, δεν είναι έλεγχος στατικής επάρκειας ούτε καταλληλότητας για χρήση (2 Απριλίου 2026).
• Αέριο. Στη Γκράβα, η πραγματογνωμοσύνη του ΤΕΕ εισηγήθηκε 14 διορθωτικές παρεμβάσεις και η προέλευση της οσμής παραμένει άγνωστη μετά από πέντε εβδομάδες (Powergame, 23 Οκτωβρίου 2026).
• Δρόμοι. 49,7 νεκροί ανά εκατομμύριο κατοίκων το 2025 (προσωρινά στοιχεία), από 63,8 το 2024, με μέσο όρο ΕΕ 43.
• Πεζοδρόμια. 646 παραβάσεις παράνομης στάθμευσης σε χώρους ΑμεΑ και σε πεζοδρόμια, πεζόδρομους και ποδηλατόδρομους στην Αττική μέσα σε έξι μήνες (1/9/2025-28/2/2026).
• Υγεία. Περίπου 39% των δαπανών υγείας πληρώνεται άμεσα από τους πολίτες, έναντι 25% του μέσου όρου του ΟΟΣΑ (Health at a Glance 2025).

 
Σχολεία: η συντήρηση ανήκει στον δήμο, τα δεδομένα στο κράτος

0,5%

Το ποσοστό των στατικώς ανεξάρτητων σχολικών κτιρίων που ελέγχθηκαν (149 από 29.522) και χρειάζονται, κατά το υπουργείο, άμεση διερεύνηση από τον κύριο του έργου

Στις 23 Οκτωβρίου 2026 ο Δήμος Σερρών ανέστειλε τη λειτουργία του 10ου και του 24ου Δημοτικού Σχολείου έως τις 26 Οκτωβρίου, μετά την αποκόλληση τμήματος επιχρίσματος από την οροφή του εσωτερικού χώρου εισόδου, όπως ανακοίνωσε ο ίδιος ο Δήμος. Δεν υπήρξε τραυματισμός, και γι’ αυτό το συμβάν διαβάζεται ως ρουτίνα: η πτώση σοβά αντιμετωπίζεται πια ως έκτακτο συμβάν διαχείρισης και όχι ως ένδειξη συστημικής αστοχίας. Στην ίδια πόλη, τον Δεκέμβριο του 2022, ένας 11χρονος μαθητής σκοτώθηκε από έκρηξη στο λεβητοστάσιο του 9ου Δημοτικού Σχολείου. Ο διευθυντής του σχολείου δήλωσε τότε ότι διαφωνούσε εξαρχής με το έργο και ότι είχε στείλει έγγραφα ώστε οι εργασίες να μη γίνονται εν ώρα λειτουργίας.

Στις 5 Νοεμβρίου 2025, στο 1ο Δημοτικό Σχολείο Πόρτο Ράφτη, τμήμα σοβά αποκολλήθηκε από την οροφή αίθουσας κατά τη διάρκεια του ολοήμερου και προκάλεσε εκδορές σε δύο μαθητές. Ο σύλλογος εκπαιδευτικών κατήγγειλε ότι το περιστατικό έγινε λίγες ημέρες μετά από έλεγχο του Οργανισμού Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας (ΟΑΣΠ), όπου, κατά την καταγγελία, είχαν δοθεί διαβεβαιώσεις ότι όλα ήταν καλά. Η καταγγελία αξίζει προσοχή για ένα λόγο που υπερβαίνει τη συγκεκριμένη υπόθεση: ένας έλεγχος μπορεί να δημιουργεί αίσθημα ασφάλειας μεγαλύτερο από τη νομική και τεχνική του σημασία.

Τι ελέγχεται, λοιπόν, και τι όχι; Σύμφωνα με την απάντηση του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας στη Βουλή, στην πλατφόρμα του ΟΑΣΠ είχαν καταχωρηθεί μέχρι τις 20 Μαρτίου 2026 συνολικά 21.985 κτίρια εκπαιδευτηρίων. Από τις 16.361 επιλέξιμες καταχωρήσεις είχαν ελεγχθεί οι 14.476, με 29.522 ολοκληρωμένα δελτία για στατικώς ανεξάρτητα τμήματα κτιρίων. Στα 5.770 δελτία, περίπου 20%, που αντιστοιχούν σε περίπου 3.526 σχολικές μονάδες, ο χαρακτηρισμός «Α προτεραιότητας» σημαίνει αυξημένη σεισμική διακινδύνευση και ανάγκη περαιτέρω ελέγχου, όχι αναγκαστικά πρόβλημα. Σε 149 κτίρια, περίπου 0,5%, απαιτείται άμεση διερεύνηση από τον κύριο του έργου. Είναι μια ουσιαστική προσπάθεια. Το ίδιο το υπουργείο όμως υπογραμμίζει ότι ο πρωτοβάθμιος έλεγχος δεν αποτελεί έλεγχο στατικής επάρκειας ούτε έλεγχο καταλληλότητας για χρήση.

Η εικόνα της καθημερινής φθοράς είναι διαφορετική από εκείνη της σεισμικής τρωτότητας. Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάστηκαν σε ημερίδα για τη σχολική στέγη στο ΤΕΕ στις 26 Μαρτίου 2026, όπως τα παραθέτει βουλευτική ερώτηση της 31ης Μαρτίου, το 66,32% των σχολικών μονάδων δεν εμφανίζει ευρήματα φθορών από ελλιπή συντήρηση και κακοτεχνίες. Το υπόλοιπο 33,68%, περίπου ένα στα τρία κτίρια, εμφανίζει. Η ίδια ερώτηση σημειώνει ότι τα αποτελέσματα του πρωτοβάθμιου ελέγχου δεν έχουν δημοσιοποιηθεί ανά σχολική μονάδα.

Εδώ φαίνεται η ασυμμετρία. Το υπουργείο Παιδείας, κατά την απάντησή του που παραθέτει η ίδια ερώτηση, περιορίζει τον ρόλο του στον καθορισμό κτιριολογικών προδιαγραφών και υποδεικνύει ότι η κατασκευή, η συντήρηση και η επισκευή ανήκουν στους δήμους. Πράγματι, το άρθρο 75 του ν. 3463/2006 αναθέτει στον δήμο τη συντήρηση, την καθαριότητα και τη φύλαξη των σχολικών κτιρίων. Ο ΟΑΣΠ ελέγχει, ο ιδιοκτήτης οφείλει να παρέμβει. Ο ιδιοκτήτης όμως, κατά τον Α΄ αντιπρόεδρο της ΚΕΔΕ, χρηματοδοτείται ελλιπέστατα για τη συντήρηση και καλύπτει σημαντικό μέρος των αναγκών από ίδιους πόρους, ενώ βουλευτική ερώτηση του Μαΐου 2026 υποστηρίζει ότι πολλοί δήμοι, ιδίως περιφερειακοί και νησιωτικοί, αντιμετωπίζουν ελλείψεις σε τεχνικό προσωπικό.

Η ασυμμετρία έχει μια λογική συνέπεια που η κοινή λογική δυσκολεύεται να δεχτεί. Το κεντρικό κράτος ορίζει ύλη, εξετάσεις, ωρολόγια προγράμματα και διορισμούς, δηλαδή όσα μετριούνται σε βαθμούς, και η ευθύνη του σταματά στο κτίριο όπου όλα αυτά διεξάγονται. Αν η αρχή ήταν συνεπής, οι δήμοι θα καθόριζαν και την ύλη. Δεν το ζητά κανείς, και σωστά. Τότε όμως το κράτος που κρατά για τον εαυτό του τον έλεγχο του περιεχομένου οφείλει να αναλάβει και την εγγύηση του περιβάλλοντος.

Η ιδέα ένας  υπουργός να επιθεωρεί καθημερινά πέντε σχολικές αίθουσες έχει συμβολική ισχύ: λέει ότι η ευθύνη είναι προσωπική. Το ζητούμενο όμως δεν είναι η παρουσία, είναι ο μηχανισμός. Ένας υπουργός δεν μπορεί να ελέγξει περισσότερα από 21.000 κτίρια. Μπορεί όμως να απαιτήσει ότι κάθε σχολείο έχει δημόσια σελίδα με τα ευρήματα, τον ονομαστικά υπεύθυνο για κάθε εκκρεμότητα, την προθεσμία και την εξασφαλισμένη χρηματοδότηση.

 
Αέριο και ερείπια: ο κίνδυνος που περνά από πολλά χέρια

6

νεκροί από την έκρηξη και την κατάρρευση κτιρίου στην Πλάκα, στις 25 Σεπτεμβρίου 2026· τα αίτια εξακολουθούν να διερευνώνται

Η έκρηξη στην οδό Λυσικράτους, το πρωί της 25ης Σεπτεμβρίου 2026, κόστισε τη ζωή σε έξι ανθρώπους. Τα αίτια εξακολουθούν να διερευνώνται. Το ενδεχόμενο διαρροής φυσικού αερίου περιλαμβάνεται στα σενάρια, χωρίς να έχει τεκμηριωθεί ότι ευθύνεται το δίκτυο διανομής. Η mywaypress.gr δεν προδικάζει το πόρισμα. Εξετάζει κάτι άλλο: τον τρόπο που κατανέμεται η ευθύνη στα περιστατικά που ακολούθησαν.

Στη Γκράβα, η πραγματογνωμοσύνη του Τεχνικού Επιμελητηρίου δεν εντόπισε ενεργή διαρροή, κατέγραψε όμως σοβαρές ελλείψεις στα συστήματα ασφαλείας, αποκλίσεις από τις μελέτες και προβλήματα στις διατάξεις άμεσης διακοπής της παροχής, και εισηγήθηκε 14 διορθωτικές παρεμβάσεις. Η προέλευση της οσμής που είχε προκαλέσει την αναστάτωση παραμένει άγνωστη πέντε εβδομάδες μετά την πρώτη αναφορά. Κατά το πόρισμα, ο διαχειριστής του δικτύου, η Enaon, δεν είχε ανταποκριθεί στο αίτημα για την εγκεκριμένη μελέτη του κεντρικού λεβητοστασίου· πηγές της εταιρείας υποστηρίζουν ότι δεν υπήρξε σχετικό αίτημα.

Στον Κολωνό, στις 22 Οκτωβρίου, συνεργείο που επισκεύαζε βλάβη στον δημοτικό ηλεκτροφωτισμό χτύπησε αγωγό φυσικού αερίου, με αποτέλεσμα την προληπτική εκκένωση γειτονικών σχολείων. Ο Δήμος καταγγέλλει ελλιπή σήμανση του αγωγού. Η Enaon αποδίδει τη βλάβη σε εργασίες τρίτων και υπενθυμίζει ότι πριν από κάθε εκσκαφή απαιτείται επικοινωνία μαζί της για τα χαρτογραφικά στοιχεία.

Καθένας από τους εμπλεκόμενους λέει κάτι που, στο πλαίσιο των δικών του αρμοδιοτήτων, ευσταθεί. Ο διαχειριστής ευθύνεται για την τροφοδοσία έως τον μετρητή· οι εσωτερικές εγκαταστάσεις ανήκουν στον καταναλωτή ή στον κατά νόμο υπεύθυνο, που στα σχολεία είναι ο δήμος· το συνεργείο οφείλει να ζητά χάρτες· ο χάρτης οφείλει να είναι πλήρης. Ο κίνδυνος δεν βρίσκεται σε κανένα από αυτά τα σημεία. Βρίσκεται στις ραφές ανάμεσά τους. Το δημοσίευμα της Powergame σημειώνει ότι, όταν ζήτησε στοιχεία για το πόσα χιλιόμετρα του δικτύου της Αττικής (περίπου 4.159 στα τέλη του 2024) ελέγχθηκαν το 2025 και το 2026, δεν είχε λάβει συγκεκριμένη ενημέρωση μέχρι τη σύνταξή του.

Ένα ακόμη στοιχείο, με την επιφύλαξη που σημειώνει το ίδιο δημοσίευμα ότι οι κατηγορίες δαπανών δεν αποτυπώνουν κατ’ ανάγκην το σύνολο της συντήρησης: στο πενταετές πρόγραμμα ανάπτυξης 2027-2031 προβλέπονται περίπου 126,3 εκατ. ευρώ για την ανάπτυξη του δικτύου και τις νέες συνδέσεις και περίπου 4,69 εκατ. ευρώ για την ασφάλεια και την ενίσχυση του δικτύου, δηλαδή περίπου ένα προς 27. Η δημοσίευση ενός προγράμματος συντήρησης είναι υποχρέωση του διαχειριστή. Δεν αποδεικνύει ότι κάθε προβλεπόμενη εργασία έγινε.

 
Δρόμος και πεζοδρόμιο: η βελτίωση που δείχνει τι είναι εφικτό

49,7

νεκροί σε τροχαία ανά εκατομμύριο κατοίκων το 2025 (προσωρινά στοιχεία), από 63,8 το 2024· μέσος όρος ΕΕ 43

Θα ήταν αθέμιτο να παραλειφθεί το καλό νέο. Σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το 2025, οι οδικοί θάνατοι στην Ελλάδα μειώθηκαν κατά 22% σε σχέση με το 2024, μαζί με την Εσθονία η μεγαλύτερη μείωση στην Ένωση. Το Εθνικό Παρατηρητήριο Οδικής Ασφάλειας του ΕΜΠ, επικαλούμενο την ετήσια στατιστική έκθεση της Επιτροπής, καταγράφει 49,7 νεκρούς ανά εκατομμύριο κατοίκων, από 63,8 το 2024, με μέσο όρο ΕΕ 43. Η μείωση δείχνει ότι, όταν ο στόχος είναι μετρήσιμος και δημόσιος, το σύστημα μπορεί να αποδώσει. Τα οριστικά στοιχεία αναμένονται το φθινόπωρο του 2026, η Ελλάδα παραμένει πάνω από τον μέσο όρο και μακριά από τη Σουηδία (20) και τη Δανία (23).

Το ίδιο κοινοτικό στοιχείο δείχνει πού βρίσκεται το επόμενο μέτωπο: μέσα στις πόλεις, οι ευάλωτοι χρήστες του δρόμου (πεζοί, ποδηλάτες, μοτοσικλετιστές, χρήστες ηλεκτρικών πατινιών) αντιπροσωπεύουν το 70% των θανάτων, και οι άνω των 65 είναι υπερεκπροσωπημένοι, ιδίως εκτός αυτοκινήτου. Εκεί το πεζοδρόμιο, ο χώρος του πιο ευάλωτου, παραμένει ανοιχτή πληγή.

Τον Νοέμβριο του 2022 ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών χαρακτήρισε «τριτοκοσμική» την κατάσταση των πεζοδρομίων της Αθήνας για τα ΑμεΑ και δεσμεύτηκε ότι το πρόστιμο για παράνομη στάθμευση σε ράμπες θα αυξηθεί· τότε, κατά τη βουλευτή που έθεσε το ζήτημα, ήταν 20 ευρώ. Παραδέχθηκε και το βαθύτερο πρόβλημα: όσο αυστηρός κι αν γίνει ο νόμος, το ζήτημα είναι ποιος θα τον εφαρμόσει. Ζήτησε να αρχίσουν να συνεργάζονται η Δημοτική Αστυνομία και η Τροχαία.

Περισσότερο από τρία χρόνια αργότερα, σε απάντηση προς τη Βουλή (20 Μαρτίου 2026), το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη αναφέρει, με στοιχεία της Διεύθυνσης Τροχαίας Αττικής, ότι από 1 Σεπτεμβρίου 2025 έως 28 Φεβρουαρίου 2026 βεβαιώθηκαν 13.646 παραβάσεις για παράνομη στάθμευση σε χώρους ΑμεΑ και για παράνομη στάση, στάθμευση ή κίνηση σε πεζόδρομους, πεζοδρόμια, ποδηλατόδρομους και διαβάσεις: περίπου 75 την ημέρα. Σε στοχευμένους ελέγχους στο Αιγάλεω, έπειτα από έγγραφα της ΕΣΑμεΑ, βεβαιώθηκαν 28 παραβάσεις, και άλλες 13 μέσα σε έντεκα ημέρες. Οι αριθμοί δείχνουν δουλειά. Δείχνουν και ότι, στη συγκεκριμένη περίπτωση, ο στοχευμένος έλεγχος ακολούθησε την καταγγελία. Τον Μάιο του 2026 βουλευτική αναφορά έθετε το ζήτημα των πολύ στενών πεζοδρομίων στο λεκανοπέδιο, όπου οι πεζοί, ιδίως οι ηλικιωμένοι και τα ΑμεΑ, αναγκάζονται να βαδίσουν στην ασφαλτοστρωμένη οδό.

Όπου το πεζοδρόμιο γίνεται χώρος στάθμευσης πελατών ή προέκταση καταστήματος, ο ηλικιωμένος που δεν βρίσκει ασφαλή δίοδο δεν παραβιάζει κανέναν κανόνα. Πληρώνει την ανοχή της παράβασης των άλλων. Η παράβαση είναι μικρή και διάχυτη, και γι’ αυτό δεν την κατέχει κανείς.

 
Υγεία: ο πολίτης ως ασφαλιστής του εαυτού του

≈ 39%

των δαπανών υγείας πληρώνεται άμεσα από τους πολίτες· ο μέσος όρος του ΟΟΣΑ είναι 25% (Health at a Glance 2025)

Σύμφωνα με την έκθεση Health at a Glance 2025 του ΟΟΣΑ, όπως τη μετέφεραν ΤΟ ΒΗΜΑ και το ot.gr, το 12,1% των Ελλήνων δήλωσε το 2024 ότι καθυστέρησε ή παραιτήθηκε από αναγκαία ιατρική περίθαλψη, το υψηλότερο ποσοστό ανάμεσα στις 28 χώρες του ΟΟΣΑ με συγκρίσιμα στοιχεία, έναντι μέσου όρου 3,4%. Στην ομάδα χαμηλότερου εισοδήματος το ποσοστό ξεπερνά τον έναν στους έξι. Η μακροχρόνια φροντίδα χρηματοδοτείται με μόλις 2%, παρά τις αυξανόμενες δημογραφικές ανάγκες.

Η υγεία είναι ο τομέας όπου η μεταφορά του ρίσκου φαίνεται πιο καθαρά, επειδή μετριέται σε ευρώ. Όταν η δημόσια προστασία είναι λεπτή, το νοικοκυριό αγοράζει ιδιωτικά την ασφάλεια που το κράτος δεν εγγυάται, ή παραιτείται από αυτήν. Το ίδιο συμβαίνει σε κάθε τομέα της καθημερινότητας: ο γονιός που κοιτάζει το ταβάνι της τάξης, ο ηλικιωμένος που κάνει τον γύρο για να αποφύγει το πεζοδρόμιο, ο ασθενής που πληρώνει το ιδιωτικό ιατρείο επειδή η αναμονή δεν σηκώνει αναβολή.

 
Τέμπη: το μέτρο της καθυστερημένης λογοδοσίας

Η σιδηροδρομική τραγωδία των Τεμπών, με 57 νεκρούς, είναι το οδυνηρότερο παράδειγμα του πώς η κατακερματισμένη ευθύνη μεταφράζεται σε χρόνο. Η δίκη ξεκίνησε στη Λάρισα στις 23 Μαρτίου 2026, με 36 κατηγορούμενους, στελέχη και υπαλλήλους του ΟΣΕ, της ΕΡΓΟΣΕ, του υπουργείου Μεταφορών και Υποδομών, της Hellenic Train και της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων. Στις αρχές Απριλίου έγινε δεκτό αίτημα αποχής της προέδρου του δικαστηρίου και, κατά τα δημοσιεύματα, η δίκη έπρεπε να ξεκινήσει εκ νέου, ενώ τον Ιούνιο το δικαστήριο εξακολουθούσε να εξετάζει τις δηλώσεις παράστασης προς υποστήριξη της κατηγορίας. Η mywaypress.gr δεν σχολιάζει την ενοχή κανενός. Σημειώνει το δομικό δεδομένο: όταν ο κίνδυνος περνά από πολλούς οργανισμούς, ο χρόνος της λογοδοσίας μετριέται σε χρόνια.

 
Το κοινό μοτίβο: τρεις μηχανισμοί

Στα παραδείγματα επαναλαμβάνονται τρεις μηχανισμοί.

Ο πρώτος είναι η διάσπαση: το υπουργείο και ο δήμος στα σχολεία, ο διαχειριστής, ο ιδιοκτήτης και ο εργολάβος στο αέριο, η Τροχαία, η Δημοτική Αστυνομία και ο δήμος στα πεζοδρόμια, το κράτος και η ιδιωτική δαπάνη στην υγεία.

Ο δεύτερος είναι η μέτρηση της διαδικασίας αντί του αποτελέσματος: οι έλεγχοι που έγιναν, τα δελτία που συμπληρώθηκαν, οι παραβάσεις που βεβαιώθηκαν, τα προγράμματα που δημοσιεύθηκαν. Όλα αυτά είναι αληθή και χρήσιμα, και όλα μπορούν να συνυπάρχουν με ένα παιδί που δέχεται σοβά στο κεφάλι.

Ο τρίτος είναι η ασύμμετρη πληροφορία: ο ΟΑΣΠ γνωρίζει τα ευρήματα ανά σχολείο, ο διαχειριστής γνωρίζει τον χάρτη του δικτύου, οι υπηρεσίες γνωρίζουν πού παρκάρουν τα αυτοκίνητα. Ο πολίτης που κινδυνεύει συνήθως δεν γνωρίζει τίποτε από αυτά.

Στην ανάλυση για την Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, η mywaypress.gr έδειξε ότι η σταθερότητα των τραπεζών στηρίχτηκε σε μεταφορά του κινδύνου προς το Δημόσιο, τους οφειλέτες και όσους δεν έχουν ακίνητο. Εδώ συμβαίνει το ίδιο με άλλον αποδέκτη: ο κίνδυνος μεταφέρεται προς τον πολίτη, που ασφαλίζεται με την προσοχή, το χρήμα και την τύχη του.

 
Τι θα άλλαζε

Η απάντηση δεν είναι περισσότεροι έλεγχοι. Είναι ευθύνη με διεύθυνση.

Πρώτον, δημόσιο μητρώο. Ανά σχολείο, ανά τμήμα δικτύου και ανά δήμο. Τα δεδομένα υπάρχουν, στην πλατφόρμα του ΟΑΣΠ και στους χάρτες των διαχειριστών. Πρέπει να γίνουν ανοιχτά, με ευρήματα, προθεσμίες και κόστος.

Δεύτερον, αρμοδιότητα με πόρους. Όποιος αναλαμβάνει τη συντήρηση πρέπει να αναλαμβάνει και δεσμευμένη χρηματοδότηση, με τεχνική υποστήριξη από το κεντρικό κράτος για τους δήμους που δεν διαθέτουν μηχανικούς.

Τρίτον, ονομαστική ευθύνη. Όχι «οι αρμόδιες υπηρεσίες», αλλά πρόσωπο και ημερομηνία για κάθε εκκρεμότητα.

Τέταρτον, μέτρηση αποτελέσματος. Τραυματισμοί και συμβάντα ανά σχολείο, χιλιόμετρα δικτύου που πράγματι ελέγχθηκαν, πεζοδρόμια που είναι ελεύθερα, και όχι μόνο παραβάσεις που βεβαιώθηκαν.

Πέμπτον, εργασίες εκτός ωραρίου. Οι επεμβάσεις σε σχολικά κτίρια να γίνονται, ως κανόνας, όταν δεν υπάρχουν παιδιά, και όχι ως ευχή του διευθυντή.

Οι ενστάσεις είναι σοβαρές. Η αποκέντρωση έχει λόγους ύπαρξης, γιατί οι δήμοι γνωρίζουν τα κτίριά τους καλύτερα από το υπουργείο. Οι πόροι είναι πράγματι περιορισμένοι. Η μείωση των οδικών θανάτων το 2025 δείχνει ότι η πρόοδος είναι εφικτή χωρίς ριζική ανακατανομή αρμοδιοτήτων, και ο έλεγχος 14.476 καταχωρήσεων σχολικών κτιρίων με μηχανικούς του Μητρώου Προσεισμικού Ελέγχου του ΤΕΕ είναι σοβαρή κινητοποίηση. Τα παραδείγματα αυτά όμως ενισχύουν το επιχείρημα: όταν υπάρχουν δεδομένα και ιδιοκτησία της ευθύνης, τα αποτελέσματα έρχονται. Το πρόβλημα είναι ότι τα δύο συνήθως δεν συναντώνται στο ίδιο γραφείο.

 
Η διάσταση που δεν πρέπει να μας διαφύγει

Το μεγαλύτερο κόστος δεν είναι οι τραυματισμοί που ήδη συμβαίνουν. Είναι ότι ο πολίτης μαθαίνει να προστατεύεται μόνος του, και αυτή η μάθηση αλλάζει τη σχέση του με το κράτος. Ο γονιός που κοιτάζει το ταβάνι, ο ηλικιωμένος που αποφεύγει τον δρόμο, η οικογένεια που πληρώνει ιδιωτικό γιατρό, κάνουν καθένας μια λογική ατομική επιλογή. Συνολικά, όμως, ιδιωτικοποιούν τον κίνδυνο, και μαζί του την εμπιστοσύνη. Μια κοινωνία που πιστεύει ότι η ασφάλειά της εξαρτάται από την προσοχή και την τύχη της δυσκολεύεται να δεχτεί ότι οι φόροι της αγοράζουν εγγύηση.

Η mywaypress.gr το λέει απερίφραστα: η ασφάλεια των πολιτών δεν είναι πολυτέλεια που περιμένει τη σειρά της πίσω από τους δείκτες σταθερότητας. Είναι η πρώτη και η τελευταία δοκιμασία τους. Ένα σύστημα που τεκμηριώνει άψογα τη συμμόρφωσή του, ενώ ο πολίτης πρέπει να προσέχει μόνος του πού πατά, δεν είναι σταθερό. Είναι απλώς καλά προφυλαγμένο.

 
Παρακείμενη ιδέα

Ένας δημόσιος «Χάρτης ευθύνης» ανά σχολείο: μία σελίδα για κάθε σχολική μονάδα με τρία στοιχεία, τι ελέγχθηκε και πότε, ποιος είναι ονομαστικά υπεύθυνος για κάθε εκκρεμότητα, και ποια είναι η προθεσμία και η χρηματοδότηση. Η mywaypress.gr θα προσπαθήσει να τον δοκιμάσει ως δημοσιογραφική καταγραφή σε δείγμα δήμων, ώστε οι γονείς να διαβάζουν σε μία οθόνη όσα σήμερα βρίσκονται διάσπαρτα σε πέντε υπηρεσίες.

ΠΗΓΕΣ

1. Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, απάντηση σε κοινοβουλευτικό έλεγχο για τον προσεισμικό έλεγχο σχολικών κτιρίων, 2 Απριλίου 2026 (alfavita.gr/sites/default/files/2026-04/seismoi-sxoleia.pdf).
2. Βουλή των Ελλήνων, ερώτηση «Ένα στα τρία σχολικά κτίρια με προβλήματα συντήρησης», 31 Μαρτίου 2026 (hellenicparliament.gr).
3. Powergame, «Δέκα ερωτήματα για την Enaon», 23 Οκτωβρίου 2026 (powergame.gr/energygame/1440232/deka-erotimata-gia-tin-enaon/).
4. Ευρωπαϊκή Επιτροπή, προσωρινά στοιχεία οδικών θανάτων 2025, 24 Μαρτίου 2026 (road-safety-charter.ec.europa.eu) και Εθνικό Παρατηρητήριο Οδικής Ασφάλειας ΕΜΠ (nrso.ntua.gr).
5. Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, απάντηση σε αναφορά βουλευτή, 20 Μαρτίου 2026 (hellenicparliament.gr).
6. gr, «Καραμανλής: Τριτοκοσμική η κατάσταση στα πεζοδρόμια για τα ΑμεΑ», 30 Νοεμβρίου 2022.
7. ΤΟ ΒΗΜΑ και ot.gr, για την έκθεση Health at a Glance 2025 του ΟΟΣΑ, Νοέμβριος 2025.
8. gr και iefimerida.gr, για την έκρηξη στο 9ο Δημοτικό Σχολείο Σερρών, Δεκέμβριος 2022· CNN Greece και Βουλή των Ελλήνων, για το Πόρτο Ράφτη, 5 Νοεμβρίου 2025.
9. Greek Reporter, 26 Σεπτεμβρίου 2026, και CNN Greece, για την έκρηξη στην Πλάκα.
10. LiFO, in.gr και αρχείο της Βουλής, για τη δίκη των Τεμπών, 2026.

Οι υπολογισμοί (ποσοστό 149 από 29.522, αναλογία δαπανών 1 προς 27, ημερήσια μέση τιμή παραβάσεων) είναι εκτιμήσεις της mywaypress.gr από τα δημοσιευμένα μεγέθη. Για τα περιστατικά του Οκτωβρίου 2026 στις Σέρρες και στον Κολωνό, οι πληροφορίες προέρχονται από ανακοινώσεις και δημοσιεύματα και δεν έχουν ακόμη επιβεβαιωθεί από πόρισμα. Οι αξιολογήσεις και τα συμπεράσματα αποτελούν άποψη της mywaypress.gr.

 
Συντακτική σημείωση & πολιτική AI: Κάθε δημοσιευμένο άρθρο της  mywaypress.gr αποτελεί προϊόν ουσιαστικού συντακτικού ελέγχου και ανθρώπινης επιμέλειας, η οποία φέρει την αποκλειστική συντακτική ευθύνη του περιεχομένου (EU AI Act, Art. 50.4). Τηρούμε πλήρως τους κανόνες διαφάνειας και τις εκάστοτε οδηγίες των Εθνικών Αρχών Εποπτείας της Αγοράς.

 
Φωτογραφία / Εικονογράφηση: Δημιουργήθηκε με χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης (AI Generated Image).

 
Ανάλυση και σύνθεση: mywaypress.gr

 
© 2026 mywaypress.gr — Από το τι συμβαίνει στο τι σημαίνει