Προειδοποίηση ΣΕΒΕ: Εξαγωγές υπό πίεση
Το ενεργειακό κόστος και τα μεταφορικά απειλούν την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών επιχειρήσεων
Η νέα έρευνα του ΣΕΒΕ λειτουργεί ως καθαρό προειδοποιητικό σήμα για την ελληνική εξωστρέφεια. Οι γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή δεν επηρεάζουν μόνο τις αγορές της περιοχής, αλλά διαχέονται οριζόντια σε ολόκληρο το οικοσύστημα των ελληνικών εξαγωγών, αυξάνοντας κόστος, πιέζοντας τη ζήτηση και ενισχύοντας την αβεβαιότητα.
Η σημασία της έρευνας δεν βρίσκεται μόνο στα ποσοστά, αλλά στο μοτίβο που αποκαλύπτει: οι ελληνικές εξαγωγικές επιχειρήσεις παραμένουν ευάλωτες σε εξωγενείς κρίσεις, κυρίως επειδή το παραγωγικό και μεταφορικό τους κόστος εξαρτάται από παράγοντες που δεν ελέγχουν.
Το δείγμα δείχνει τον πυρήνα της εξαγωγικής οικονομίας
Στην έρευνα συμμετείχαν 105 επιχειρήσεις, με κυρίαρχη παρουσία της βιομηχανίας (49,5%) και του αγροδιατροφικού τομέα (20%). Πρόκειται δηλαδή για τους δύο βασικούς πυλώνες των ελληνικών εξαγωγών. Παράλληλα, το 31,4% των επιχειρήσεων δηλώνει ότι άνω του 75% του κύκλου εργασιών του προέρχεται από εξαγωγές, στοιχείο που δείχνει υψηλή εξάρτηση από τη διεθνή ζήτηση.
Με απλά λόγια, δεν μιλάμε για περιφερειακό πρόβλημα. Μιλάμε για επιχειρήσεις που ζουν ή πεθαίνουν από την εξωτερική αγορά.
Πρώτο πλήγμα: Μείωση ζήτησης και ακυρώσεις παραγγελιών
Η κρίση έχει ήδη μεταφραστεί σε πτώση παραγγελιών. Στη βιομηχανία, το 57,7% αναφέρει μείωση ζήτησης ή ακυρώσεις, ενώ στον αγροδιατροφικό τομέα το ποσοστό ανεβαίνει στο 71,4%. Ακόμη και σε κλάδους όπως τα δομικά υλικά ή τα logistics, η πλειονότητα καταγράφει αρνητικές επιπτώσεις.
Αυτό δείχνει ότι οι διεθνείς κρίσεις δεν χτυπούν μόνο μέσω κόστους. Χτυπούν και μέσω ψυχολογίας αγορών: καθυστερημένες αποφάσεις, αναβολές εισαγωγών, πάγωμα συμβολαίων.
Δεύτερο και σοβαρότερο πλήγμα: Κόστος ενέργειας και μεταφορών
Εδώ εντοπίζεται ο πυρήνας του προβλήματος. Σχεδόν σε όλους τους κλάδους, οι δύο κυρίαρχες επιβαρύνσεις είναι:
- αυξημένο κόστος μεταφορών
- άνοδος ενεργειακών τιμών
Στη βιομηχανία τα μεταφορικά (32%) και η ενέργεια (30,7%) προηγούνται. Στον αγροδιατροφικό τομέα τα ποσοστά ανεβαίνουν ακόμη περισσότερο, με 43,2% και 40,9% αντίστοιχα.
Αυτό σημαίνει κάτι βαθύτερο: η Ελλάδα συνεχίζει να εξάγει με υψηλό “φόρο γεωγραφίας”. Απόσταση, ναυτιλιακή εξάρτηση, ενεργειακή ακρίβεια και μικρότερες οικονομίες κλίμακας μειώνουν την ανταγωνιστικότητα.
Η Μέση Ανατολή δεν είναι η μόνη έκθεση
Παρά το γεγονός ότι πολλές επιχειρήσεις έχουν περιορισμένο ποσοστό εξαγωγών προς τη Μέση Ανατολή, οι επιπτώσεις είναι γενικευμένες. Στη βιομηχανία, το 61,5% έχει παρουσία στην περιοχή, όμως για τις περισσότερες επιχειρήσεις οι εξαγωγές εκεί αντιστοιχούν σε κάτω από 10% του συνόλου.
Αυτό είναι κρίσιμο συμπέρασμα: δεν χρειάζεται μεγάλη άμεση έκθεση για να υπάρξει σοβαρό πλήγμα. Αρκεί η διατάραξη των διεθνών εφοδιαστικών αλυσίδων και η εκτίναξη του κόστους.
Πώς αντιδρούν οι επιχειρήσεις
Οι εταιρείες απαντούν με δύο βασικές στρατηγικές:
- αυξήσεις τιμών
- αναζήτηση νέων αγορών
Στη βιομηχανία σχεδόν οι μισές επιχειρήσεις (49,4%) επιλέγουν ανατιμήσεις, ενώ το 36,7% αναζητεί νέες αγορές. Παρόμοια εικόνα υπάρχει και στον αγροδιατροφικό κλάδο.
Όμως εδώ κρύβεται ο κίνδυνος: όταν μια επιχείρηση αυξάνει τιμές για να επιβιώσει, συχνά χάνει μερίδιο αγοράς από ανταγωνιστές χωρών με χαμηλότερο κόστος.
Το επόμενο εξάμηνο: περισσότερη ανησυχία
Οι επιχειρήσεις δεν βλέπουν γρήγορη αποκλιμάκωση. Στη βιομηχανία, το 46,2% προβλέπει σημαντική επιδείνωση στο επόμενο εξάμηνο, ενώ στον αγροδιατροφικό τομέα επικρατούν επίσης αρνητικές εκτιμήσεις.
Η εικόνα αυτή μεταφράζεται σε πιο συντηρητικές επενδύσεις, χαμηλότερη όρεξη για προσλήψεις και μεγαλύτερη προσοχή στη ρευστότητα.
Τι ζητούν από την Πολιτεία
Η σχεδόν καθολική πλειονότητα ζητά μέτρα στήριξης. Οι βασικές προτεραιότητες είναι:
- μείωση ενεργειακού κόστους
- επιδότηση μεταφορών
- ενίσχυση ρευστότητας
- διευκόλυνση εξαγωγών
- στήριξη εισόδου σε νέες αγορές
Πρόκειται ουσιαστικά για αίτημα επιβίωσης και όχι για επιδότηση άνεσης.
Η μεγάλη εικόνα: Το διαρθρωτικό πρόβλημα της χώρας
Η έρευνα του ΣΕΒΕ αποκαλύπτει ότι το πρόβλημα δεν είναι μόνο η κρίση στη Μέση Ανατολή. Η κρίση απλώς φωτίζει τις χρόνιες αδυναμίες:
- ακριβή ενέργεια
- υψηλό logistics cost
- μικρή παραγωγική κλίμακα
- περιορισμένη γεωγραφική διαφοροποίηση αγορών
- χαμηλή ανθεκτικότητα σε εξωτερικά σοκ
Όταν κάθε διεθνής ένταση μετατρέπεται σε απειλή για τις εξαγωγές, τότε το μοντέλο χρειάζεται ανασχεδιασμό.
…
Οι ελληνικές εξαγωγές δεν απειλούνται μόνο από τον πόλεμο ή την αστάθεια. Απειλούνται από το γεγονός ότι εξακολουθούν να λειτουργούν με υψηλό κόστος και χαμηλή προστασία απέναντι στις διεθνείς αναταράξεις. Αν δεν υπάρξει σοβαρή πολιτική για ενέργεια, logistics και παραγωγική ανταγωνιστικότητα, κάθε νέα κρίση θα παράγει το ίδιο αποτέλεσμα: ακριβότερα προϊόντα, χαμένες αγορές και πίεση στην πραγματική οικονομία.
mywaypress.gr –Περιεχόμενο αξίας με την υποστήριξη υβριδικής νοημοσύνης.
Για αναγνώστες με μεγάλο εύρος προσοχής.
