Στρέμματα και μεγαβάτ: η πραγματική ουρά της βιομηχανίας
Ο στόχος για βιομηχανία στο 16%–17% του ΑΕΠ θα κριθεί λιγότερο από το χρήμα και περισσότερο από δύο πεπερασμένα αγαθά, τη γη και την ηλεκτρική ισχύ, που διανέμονται σήμερα χωρίς κοινό χάρτη. Το σημείο όπου συγκρούονται είναι η Αττική.
Ανάλυση της mywaypress.gr ·
Η ουσία
-Τα αιτήματα σύνδεσης data centers στον ΑΔΜΗΕ ανέβηκαν από 1,2 GW στα τέλη του 2025 σε περίπου 5 GW, ενώ όροι σύνδεσης έχουν δοθεί για λιγότερο από 1 GW. Η ουρά, κατά το ΥΠΕΝ, φτάνει τα 6–7 GW.
-Το νέο χωροταξικό της βιομηχανίας, σε ισχύ από τις 28 Αυγούστου, απαγορεύει νέες μονάδες εκτός επιχειρηματικών πάρκων στην Αττική και τη Θεσσαλονίκη, δηλαδή εκεί όπου το δίκτυο είναι πιο κορεσμένο.
-Στα δημόσια στοιχεία που εξετάσαμε δεν υπάρχει ενιαίο ισοζύγιο ελεύθερης βιομηχανικής γης και διαθέσιμης ισχύος. Χωρίς αυτό, ο στόχος της βιομηχανίας θα μοιραστεί άτυπα, με σειρά προτεραιότητας την ώρα κατάθεσης.
Στη Γενική Συνέλευση του ΣΕΒ ακούστηκε το αίτημα για νέες βιομηχανικές περιοχές και για εμβληματικές επενδύσεις. Την ίδια ώρα, δύο ουρές γεμίζουν χωρίς θόρυβο. Η πρώτη είναι ουρά αιτημάτων σύνδεσης στο ηλεκτρικό σύστημα: ο ΑΔΜΗΕ δέχεται αιτήματα για data centers που προσεγγίζουν τα 5 GW, από 1,2 GW στο τέλος του 2025, ενώ το ΥΠΕΝ εκτιμά την ουρά συνολικά σε 6–7 GW και οι όροι σύνδεσης που έχουν χορηγηθεί αντιστοιχούν σε λιγότερο από 1 GW. Η δεύτερη είναι ουρά για κάτι απλούστερο και σπανιότερο: οικόπεδο όπου επιτρέπεται να χτιστεί εργοστάσιο.
Η σύγκριση των δύο ουρών δεν γίνεται πουθενά δημόσια. Και αυτό είναι το θέμα του άρθρου.
Αττική: το σημείο όπου συναντιούνται οι ουρές
Η γεωγραφία είναι το κλειδί. Περίπου το 65% των σχεδιαζόμενων data centers στοχεύει στην Αττική, όπου η ζήτηση ισχύος εκτιμάται σε 800 έως 1.260 MW και μόλις 330 MW έχουν όρους σύνδεσης, σύμφωνα με δημοσίευμα του Σεπτεμβρίου. Το Solomon, με βάση απάντηση του ΑΔΜΗΕ, μετρά 507,5 MW στην Αττική από τα 547,5 MW που είχαν εξασφαλίσει σύνδεση την άνοιξη. Οι δύο εκτιμήσεις διαφέρουν ως προς τον ορισμό και την ημερομηνία, συμφωνούν όμως στη διεύθυνση. Ο χάρτης του ΑΔΜΗΕ που είχε παρουσιαστεί τον Δεκέμβριο έδειχνε διαθέσιμη δυναμικότητα μόλις 250 MW στην Αττική και, με μία εξαίρεση, κανένα σημείο στο Λεκανοπέδιο ικανό να υποδεχθεί data center πάνω από λίγες δεκάδες MW.
Η ίδια περιοχή είναι η καρδιά της μεταποίησης. Σύμφωνα με μελέτη της διαΝΕΟσις του 2023, περίπου το 44% της μεταποιητικής δραστηριότητας της χώρας αφορά την Αττική και τη Βοιωτία, ενώ μόνο τέσσερα επιχειρηματικά πάρκα λειτουργούσαν στους δύο νομούς. Το στοιχείο είναι παλαιό και χρειάζεται ανανέωση, αλλά δείχνει το δομικό πρόβλημα: η βιομηχανία βρίσκεται εκεί όπου λείπουν οι οργανωμένοι υποδοχείς.
Και το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο, όπως το περιέγραψε το ΥΠΕΝ, απαγορεύει στην Αττική και στη Θεσσαλονίκη την ίδρυση νέων μονάδων εκτός επιχειρηματικών πάρκων ή ζωνών με θεσμοθετημένες βιομηχανικές χρήσεις. Στην υπόλοιπη χώρα δίνει προτεραιότητα στους οργανωμένους υποδοχείς και αποθαρρύνει τη διάσπαρτη εγκατάσταση, χωρίς γενική απαγόρευση. Η διατύπωση του ΣΕΒ, ότι δεν επιτρέπονται νέες μονάδες εκτός βιομηχανικών περιοχών, είναι ευρύτερη από την περιγραφή του υπουργείου· στις δύο μητροπολιτικές περιοχές όμως, που μετράνε περισσότερο, ισχύει πλήρως.
Το αποτέλεσμα για ένα νέο εργοστάσιο στην Αττική: η γη υπάρχει μόνο μέσα σε λίγους υποδοχείς και η ισχύς μόνο όπου υπάρχει περιθώριο. Δύο κλειδωμένες πόρτες. Την πρώτη τη χειρίζονται το Υπουργείο Ανάπτυξης και το ΥΠΕΝ, τη δεύτερη ο ΑΔΜΗΕ, ο ΔΕΔΔΗΕ και η ΡΑΑΕΥ. Κανένας φορέας δεν έχει στο τραπέζι και τις δύο.
Ο κανόνας που ισχύει ήδη: όποιος φτάσει πρώτος
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, ο ΑΔΜΗΕ υποχρεούται να εξετάζει τα αιτήματα με αυστηρή χρονική σειρά, ακόμη και όταν ένα έργο σε κορεσμένη περιοχή δεν μπορεί να εξυπηρετηθεί: δεν επιτρέπεται να το παρακάμψει, ώστε να προχωρήσουν τα επόμενα. Το πλαίσιο που ετοιμάζει το ΥΠΕΝ επιχειρεί να καθαρίσει την ουρά με αυστηρές εγγυητικές επιστολές και έλεγχο φερεγγυότητας, κρατώντας, κατά τις ίδιες πηγές, τη χρονική προτεραιότητα. Η ΡΑΑΕΥ προτείνει όριο 10 MW για την εξυπηρέτηση από τον ΔΕΔΔΗΕ, με τα μεγαλύτερα φορτία να κατευθύνονται στον ΑΔΜΗΕ. Δημοσιεύματα της 4ης Οκτωβρίου αναφέρουν ότι ο ΑΔΜΗΕ εξακολουθεί να αναμένει το πλαίσιο.
Είναι χρήσιμο φίλτρο, γιατί ξεχωρίζει το ώριμο από το ανώριμο και ελευθερώνει ηλεκτρικό χώρο που σήμερα εμφανίζεται δεσμευμένος από έργα διαφορετικής ωριμότητας. Δεν είναι όμως ιεράρχηση. Ένα φίλτρο ωριμότητας ρωτά αν ο επενδυτής μπορεί να πληρώσει· δεν ρωτά τι προσφέρει στην οικονομία ένα μεγαβάτ. Και, όπως προκύπτει από τα δημόσια στοιχεία που εξετάσαμε, το πλαίσιο αφορά τα data centers. Δεν βρήκαμε αντίστοιχη ουρά ή κανόνα για βιομηχανικά φορτία: ούτε πόσα αιτήματα εκκρεμούν ούτε με ποια προτεραιότητα εξυπηρετούνται. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν. Σημαίνει ότι δεν είναι δημόσια.
Τρεις αριθμοί, τρεις διαφορετικές μονάδες
Όποιος προσπαθήσει να συγκρίνει τη ζήτηση βρίσκει ότι κάθε φορέας μετρά με διαφορετικό μέτρο. Ο ΑΔΜΗΕ και το ΥΠΕΝ μιλούν για 5 GW αιτημάτων και ουρά 6–7 GW. Ο ΔΕΔΔΗΕ, στο δικό του δίκτυο, προβλέπει data centers στα 350 MW και στη 1,3 TWh έως το 2034, με αιτήματα 220 MW, και 675 MVA πρόσθετης δυναμικότητας σε 31 βιομηχανικές ζώνες και επιχειρηματικά πάρκα. Στο σύνολο, τα νέα μεγάλα φορτία, data centers, πάρκα και λιμάνια, ανεβάζουν την προβλεπόμενη ζήτηση του 2030 από περίπου 51 σε 59,5 TWh, δηλαδή κατά 8,5 TWh.
Ένας ενδεικτικός υπολογισμός της mywaypress.gr, με ρητές παραδοχές. Αν τα 675 MVA των πάρκων αξιοποιηθούν με συντελεστή ισχύος 0,9 και συντελεστή φορτίου 60%, αντιστοιχούν σε περίπου 3 TWh τον χρόνο. Τα 5 GW των αιτημάτων data centers, με λειτουργία στο 80% του φορτίου, θα αντιστοιχούσαν σε περίπου 35 TWh, πάνω από το 70% της σημερινής εθνικής κατανάλωσης των 49 TWh. Δεν θα συμβεί: ο ίδιος ο ΑΔΜΗΕ αναγνωρίζει ότι πολλά αιτήματα βρίσκονται σε πρώιμο στάδιο και ίσως δεν υλοποιηθούν ποτέ. Η απόσταση όμως, περίπου δέκα προς ένα, δείχνει πώς μοιάζει η διεκδίκηση ισχύος όταν δύο κατηγορίες φορτίου δεν καταγράφονται στο ίδιο κατάστιχο. Το ένα είναι αίτημα. Το άλλο είναι σχέδιο.
Η γη: το μέγεθος που δεν μετριέται
Η ηλεκτρική πλευρά έχει τουλάχιστον χάρτες και ουρές. Η πλευρά της γης δεν έχει. Η ΕΤΒΑ ΒΙΠΕ αναφέρει για τη ΒΙΠΕ Πατρών οικόπεδα συνολικής έκτασης 2.827 στρεμμάτων, αλλά, όπως επισημαίνει σχετικό δημοσίευμα, το μέγεθος αυτό δεν ταυτίζεται με την ελεύθερη γη που μπορεί να αξιοποιηθεί άμεσα. Ιστορικά η ΕΤΒΑ διέθεσε περίπου το 85% των βιομηχανικών οικοπέδων της σε ιδιώτες, κατά άρθρο του 2020, γεγονός που γέννησε το πρόβλημα των «κουφαριών»: οικόπεδα και κτίρια που μένουν χωρίς παραγωγή σε περιοχές με υψηλή ζήτηση. Παλαιότερη έκθεση του ΣΕΒ, του 2017, περιέγραφε ήδη δύο αντίθετες εικόνες: πάρκα με χαμηλή ή μηδενική πληρότητα, λόγω έλλειψης ζήτησης, και πάρκα όπου η διαθεσιμότητα οικοπέδων ήταν σχεδόν ανύπαρκτη. Άδεια πάρκα στα λάθος σημεία, γεμάτα στα σωστά.
Τα στοιχεία είναι παλαιά, και αυτό είναι το σημείο: δεν βρήκαμε ενημερωμένο εθνικό στοιχείο πληρότητας και ελεύθερης γης. Το κράτος δεν μπορεί επομένως να πει ούτε πόσο χώρο έχει η βιομηχανία που θέλει να ανεβάσει το μερίδιό της από 13,1% σε 16%–17% του ΑΕΠ. Στο μεταξύ, επιχειρήσεις μέσα σε ΒΙΠΕ διαμαρτύρονται για χρεώσεις κοινόχρηστων, όπως προκύπτει από επιστολή προς τον πρωθυπουργό το 2025, ένα ακόμη κόστος που δεν φαίνεται σε κανέναν πίνακα διαθεσιμότητας.
Τι θα έδειχνε ένα ισοζύγιο
Η πρότασή μας δεν απαιτεί νέο θεσμό για να ξεκινήσει: ένα ετήσιο δημόσιο ισοζύγιο γης και ισχύος, σε τρία στρώματα. Πρώτο, ελεύθερη βιομηχανική γη με υποδομές, ανά πάρκο και περιοχή, σε στρέμματα και με ημερομηνία ενημέρωσης. Δεύτερο, διαθέσιμη ισχύς ανά υποσταθμό ή κέντρο υψηλής τάσης, κάτι που ο ΑΔΜΗΕ ήδη χαρτογραφεί σε ενδεικτική μορφή. Τρίτο, η ουρά των αιτημάτων ανά κατηγορία χρήσης, με ωριμότητα και, κυρίως, με κριτήρια προτεραιότητας δηλωμένα εκ των προτέρων: θέσεις εργασίας, προστιθέμενη αξία, εξαγωγές, ιδιοκτησία του κεφαλαίου, φιλικότητα προς το δίκτυο. Το ισοζύγιο δεν θα αποφάσιζε μόνο του. Θα έκανε την απόφαση ορατή.
Αν γίνει, αυτό που θα φανεί πρώτο είναι ότι κάποιες αποφάσεις έχουν ήδη παρθεί. Κάθε μεγαβάτ που χορηγείται με χρονική προτεραιότητα σε ένα έργο δεν είναι διαθέσιμο για άλλο. Δεν κρίνουμε εδώ αν ένα κέντρο δεδομένων αξίζει περισσότερο ή λιγότερο από ένα εργοστάσιο. Λέμε ότι κανένας κανόνας δεν θέτει σήμερα το ερώτημα. Και το ερώτημα έχει περιεχόμενο: ο ΣΕΒ ζητά να κρίνονται οι εμβληματικές επενδύσεις με βάση την παραγωγικότητα, ενώ η ισχύς που θα τις τροφοδοτούσε μοιράζεται με βάση τη σειρά κατάθεσης.
Τι δεν γνωρίζουμε
Δεν γνωρίζουμε αν υπάρχει ουρά βιομηχανικών φορτίων στον ΑΔΜΗΕ και στον ΔΕΔΔΗΕ ούτε το μέγεθός της. Δεν γνωρίζουμε την τρέχουσα πληρότητα των πάρκων. Το πλαίσιο του ΥΠΕΝ για τα data centers, κατά τα δημοσιεύματα της 4ης Οκτωβρίου, δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί. Και τα μεγέθη των αιτημάτων είναι αιτήματα, όχι έργα. Ό,τι υπολογίσαμε, το υπολογίσαμε με παραδοχές που δηλώνουμε. Αυτό που δεν χρειάζεται παραδοχή είναι το συμπέρασμα: η πληροφορία που θα έκρινε τον στόχο υπάρχει διασκορπισμένη σε πέντε φορείς και δεν έχει δημοσιευθεί ως σύνολο.
Η εκτίμηση της mywaypress.gr
Η κυβέρνηση κάνει το σωστό όταν φιλτράρει την ουρά των data centers: ανώριμα αιτήματα που δεσμεύουν ηλεκτρικό χώρο είναι κόστος για όλους. Το πλαίσιο όμως λύνει το πρόβλημα της ωριμότητας, όχι το πρόβλημα της προτεραιότητας ανάμεσα σε χρήσεις.
Η ουσία είναι οργανωτική. Η γη ανήκει σε ένα σύστημα αρμοδιοτήτων, η ισχύς σε άλλο, και ο στόχος του 16%–17% σε κανένα. Ο ΣΕΒ ζητά φορέα ανάπτυξης βιομηχανικών υποδοχέων, το ΥΠΕΝ χτίζει πλαίσιο για data centers, και οι δύο ουρές χτίζονται παράλληλα.
Αξιολόγηση: σωστή κατεύθυνση στο φίλτρο, ανύπαρκτη ιεράρχηση, ανοιχτό το ζήτημα της γης. Το μέτρο που ζητά η mywaypress.gr είναι χαμηλού κόστους και άμεσο: ένα δημόσιο ισοζύγιο γης και ισχύος.
Η μεγάλη εικόνα
Το πολυτιμότερο ακίνητο της βιομηχανικής πολιτικής ίσως δεν χρειάζεται να δημιουργηθεί. Οι εκτάσεις των παλαιών λιγνιτικών εγκαταστάσεων, στη Δυτική Μακεδονία και αλλού, έχουν ήδη υποδομές, ενώ οι περιοχές με διαθέσιμη ισχύ δικτύου βρίσκονται κυρίως στη Θεσσαλία, την Κεντρική Μακεδονία και τη Στερεά Ελλάδα, όχι στην Αττική.
Το πρώτο έργο που φτάνει εκεί, όμως, είναι ήδη data center: το μνημόνιο ΔΕΗ–AWS προβλέπει 300 MW στον Άγιο Δημήτριο, με δυνατότητα ανάπτυξης έως 1 GW. Αν η χώρα θέλει βιομηχανικό υποδοχέα που συνδυάζει γη και ισχύ, πρέπει να ορίσει εκ των προτέρων ποσόστωση ισχύος και εκτάσεων για μεταποίηση στις περιοχές αυτές, πριν η ουρά την καταλάβει. Διαφορετικά, ο πρώτος που φτάνει θα καθορίσει τι θα παραχθεί στη μετα-λιγνιτική Ελλάδα, και δεν θα είναι το εργοστάσιο.
Για τα στοιχεία: οι αριθμοί για τα αιτήματα σύνδεσης προέρχονται από δημοσιεύματα του Σεπτεμβρίου και της 4ης Οκτωβρίου 2026 (energymag, bankingnews, thetotalbusiness, protothema, crisismonitor, Solomon) και, για τον χάρτη δυναμικότητας, από αναφορά του Δεκεμβρίου 2025 σε παρουσίαση του ΑΔΜΗΕ. Τα στοιχεία ΔΕΔΔΗΕ προέρχονται από δημοσίευμα του in.gr της 10ης Σεπτεμβρίου. Το χωροταξικό περιγράφεται από ανακοίνωση του ΥΠΕΝ της 28ης Αυγούστου. Τα στοιχεία για τα πάρκα προέρχονται από μελέτη της διαΝΕΟσις (2023), έκθεση του ΣΕΒ (2017), άρθρο του Capital (2020) και δημοσίευμα του Σεπτεμβρίου 2026 για την ΒΙΠΕ Πατρών. Οι υπολογισμοί σε TWh είναι ενδεικτικοί και της mywaypress.gr.
Συντακτική σημείωση & πολιτική AI: Κάθε δημοσιευμένο άρθρο στο mywaypress.gr αποτελεί προϊόν ουσιαστικού συντακτικού ελέγχου και ανθρώπινης επιμέλειας, η οποία φέρει την αποκλειστική συντακτική ευθύνη του περιεχομένου (EU AI Act, Art. 50.4). Τηρούμε πλήρως τους κανόνες διαφάνειας και τις εκάστοτε οδηγίες των Εθνικών Αρχών Εποπτείας της Αγοράς.
Φωτογραφία / Εικονογράφηση: Δημιουργήθηκε με χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης (AI Generated Image).
Ανάλυση και σύνθεση: mywaypress.gr
© 2026 mywaypress.gr — Από το τι συμβαίνει στο τι σημαίνει
