Τα οφέλη της ανατροφής συνετών παιδιών

Η επιδίωξη της αυτορρύθμισης και της αυτοκυριαρχίας στα παιδιά αποτελεί έναν στόχο για πολλούς γονείς. Ωστόσο, μια πιο ολιστική προσέγγιση, αυτή της καλλιέργειας της συνέπειας, μπορεί να αποφέρει μακροπρόθεσμα οφέλη, υπερβαίνοντας την απλή ικανότητα αποφυγής του πειρασμού. Αρθρο στο scientificamerican.com εξετάζει τα οφέλη της ανατροφής συνετών παιδιών, βασιζόμενο σε πρόσφατες έρευνες και προσφέροντας πρακτικές συμβουλές για τους γονείς.

 
Συνείδηση vs. αυτοκυριαρχία: Μια νέα οπτική

Η κλασική «δοκιμασία του marshmallow», όπου τα παιδιά καλούνταν να επιλέξουν μεταξύ μιας άμεσης ανταμοιβής (ένα marshmallow) και μιας μεγαλύτερης στο μέλλον (δύο marshmallows), υπήρξε επί μακρόν ένα πρότυπο για την αξιολόγηση της αυτοκυριαρχίας. Αρχικές μελέτες έδειξαν συσχέτιση μεταξύ της ικανότητας αναμονής και της ακαδημαϊκής επιτυχίας στην εφηβεία. Ωστόσο, η σύγχρονη έρευνα υποδηλώνει ότι η αυτοκυριαρχία δεν είναι ένα μεμονωμένο χαρακτηριστικό, αλλά μάλλον ένα μέρος ενός ευρύτερου συνόλου συμπεριφορών που συνθέτουν τη συνείδηση.

Η συνείδηση, ως μία από τις «Πέντε Μεγάλες» ιδιότητες της προσωπικότητας (μαζί με την εξωστρέφεια, την προσήνεια, την ανοιχτότητα στην εμπειρία και τον νευρωτισμό), περιλαμβάνει όχι μόνο την αυτοκυριαρχία, αλλά και την τήρηση κανόνων, την τήρηση των ωραρίων και τη σκληρή εργασία. Είναι ένα χαρακτηριστικό που συχνά υποτιμάται, αλλά συνδέεται με σημαντικά οφέλη, όπως καλύτερη υγεία, χαμηλότερα ποσοστά κατάθλιψης, μεγαλύτερο πλούτο και μεγαλύτερη διάρκεια ζωής. Επιπλέον, η συνείδηση σχετίζεται ισχυρότερα με την ακαδημαϊκή επιτυχία, την απόδοση στην εργασία και τα χαμηλότερα ποσοστά χρήσης ουσιών, σε σύγκριση με την εξωστρέφεια. Οι συνεπείς άνθρωποι επιδεικνύουν επίσης επιμονή και ανθεκτικότητα.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η ικανότητα αλλαγής της στιγμιαίας αυτοκυριαρχίας δεν οδηγεί σε μακροχρόνιες αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο ένα άτομο αντιστέκεται στον πειρασμό. Μάλιστα, τα άτομα που επιδεικνύουν πιο συνεπή αυτοκυριαρχία τείνουν να αποφεύγουν τον πειρασμό εξαρχής, αντί να ασκούν συνεχή αυτοσυγκράτηση στην καθημερινότητά τους. Επιπλέον, η απόδοση στην δοκιμασία του marshmallow και η μελλοντική ακαδημαϊκή επιτυχία σχετίζονται όχι μόνο με την αυτοκυριαρχία, αλλά και με παράγοντες όπως η γενική γνωστική ικανότητα του παιδιού ή το μορφωτικό επίπεδο των γονέων του.

 
Ο ρόλος της ανατροφής στην ανάπτυξη της συνείδησης

Η συνείδηση έχει ένα γενετικό συστατικό, καθώς είναι περίπου 40 έως 50 τοις εκατό κληρονομήσιμη. Ωστόσο, το περιβάλλον και η ανατροφή διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στο αν ένα άτομο θα γίνει ένας συνεπής ενήλικας. Η αυταρχική ανατροφή, που χαρακτηρίζεται από ζεστασιά, δομή και καθορισμό ορίων, έχει συσχετιστεί με υψηλότερα ποσοστά συνείδησης στα παιδιά. Αυτός ο τύπος ανατροφής συνδέεται επίσης με ασφαλή προσκόλληση μεταξύ γονέων και παιδιών, γεγονός που συνδέεται περαιτέρω με μεγαλύτερη συνείδηση.

Ένας τρόπος για να εφαρμόσουμε την αυταρχική ανατροφή και να καλλιεργήσουμε τη συνείδηση είναι να εξηγούμε ρητά στα παιδιά τους λόγους πίσω από τους κανόνες που θέτουμε. Ένα πρώιμο σημάδι συνείδησης μπορεί να είναι η προθυμία των παιδιών να ακολουθούν τις οδηγίες των γονέων τους και το πόσο θετικά αγκαλιάζουν τους οικογενειακούς κανόνες. Αντί να λέμε απλώς «επειδή το λέω εγώ», μπορούμε να εξηγούμε ότι η οικογένειά μας πιστεύει ότι είναι σημαντικό να μην πληγώνουμε τους άλλους και ότι δεν σπρώχνουμε γιατί μπορούμε να τους πληγώσουμε.

Επιπλέον, μπορούμε να μοντελοποιήσουμε τις συμπεριφορές των συνετών ανθρώπων στην καθημερινότητά μας. Για παράδειγμα, μπορούμε να εξηγήσουμε γιατί είναι σημαντικό να φτάσουμε στην ώρα μας σε μια συνάντηση και να το κάνουμε πράξη. Μπορούμε επίσης να περιγράψουμε στα παιδιά μας όλα όσα πρέπει να κάνουμε (π.χ., να ετοιμάσουμε σνακ, να βάλουμε βενζίνη στο αυτοκίνητο) πριν πάμε στο σπίτι ενός φίλου, ως έναν τρόπο να μοντελοποιήσουμε τον καλό προγραμματισμό.

Τέλος, είναι σημαντικό να παρέχουμε στα παιδιά ευκαιρίες να δοκιμάσουν με ασφάλεια τα όρια και να επιτρέψουμε στις παρορμήσεις τους κάποια ελευθερία. Περιστασιακές «μέρες του ναι», όπου προσπαθούμε να πούμε «ναι» σε ό,τι επιθυμούν τα παιδιά μας (εντός λογικών ορίων), μπορούν να τους δώσουν την ευκαιρία να εξερευνήσουν την αυτοκυριαρχία τους με διαφορετικό τρόπο.

 
Οφέλη για ολόκληρη την οικογένεια

Η καλλιέργεια της συνείδησης στα παιδιά όχι μόνο τα βοηθά να ευδοκιμήσουν, αλλά μπορεί επίσης να βοηθήσει τους γονείς να διαχειριστούν το δικό τους άγχος. Μια μελέτη διαπίστωσε ότι χαρακτηριστικά όπως η προσήνεια και η συνείδηση στα παιδιά σχετίζονται με λιγότερη εξουθένωση στους γονείς, συμπεριλαμβανομένων λιγότερης συναισθηματικής εξάντλησης και μεγαλύτερης αυτο-αποτελεσματικότητας στην ανατροφή.

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η ανάπτυξη της συνείδησης μπορεί να διαφέρει σε κάθε παιδί, ειδικά σε παιδιά με αναπτυξιακές ιδιαιτερότητες όπως η ΔΕΠΥ. Οι γονείς θα πρέπει να έχουν ρεαλιστικές και ευέλικτες προσδοκίες σχετικά με τις δυνατότητες αλλαγής, καθώς εργάζονται για την καλλιέργεια της συνείδησης στις οικογένειές τους.

Συνοψίζοντας, η ανατροφή συνετών παιδιών αποτελεί μια επένδυση στο μέλλον τους, προσφέροντας τους εργαλεία όχι μόνο για ακαδημαϊκή και επαγγελματική επιτυχία, αλλά και για μια πιο υγιή, ευτυχισμένη και μακρά ζωή. Με υπομονή, σαφήνεια και τη σωστή μοντελοποίηση, οι γονείς μπορούν να συμβάλουν καθοριστικά στην ανάπτυξη αυτού του ανεκτίμητου χαρακτηριστικού.

 
mywaypress.gr –Περιεχόμενο αξίας με την υποστήριξη  υβριδικής νοημοσύνης.

Για  αναγνώστες με μεγάλο εύρος προσοχής.