Ο δαρβινισμός των ταχυτήτων: τι πραγματικά αποκάλυψε το Roundtable του Δελφικού Φόρουμ για την ΤΝ

Θεσσαλονίκη, 90ή ΔΕΘ — Roundtable «Redefining Business Strategies in the Age of AI», Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών

 
Bottom line: Στη Θεσσαλονίκη, μέσα σε δύο ώρες, ακούστηκαν πάνω από είκοσι παρεμβάσεις υπουργών, τεχνοκρατών, πολυεθνικών και κοινωνικών εταίρων γύρω από την Τεχνητή Νοημοσύνη — και σχεδόν όλες κατέληξαν στο ίδιο συμπέρασμα: η τεχνολογία τρέχει πιο γρήγορα από τους θεσμούς που καλούνται να τη διαχειριστούν. Το ερώτημα που δεν απαντήθηκε είναι πιο δύσκολο: ποιος πληρώνει το κόστος αυτής της χρονικής απόκλισης και ποιος εισπράττει το όφελος.

 
Η υποδομή δεν είναι στρατηγική

Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου, παρέθεσε έναν αριθμό που αξίζει προσοχή: τα ανοιχτά δεδομένα της χώρας εκτινάχθηκαν από περίπου 80 σε 22.500 datasets. Είναι εντυπωσιακό ως δείκτης προόδου υποδομής. Δεν λέει, όμως, τίποτα για το αν αυτά τα δεδομένα μετατρέπονται σε προϊόντα, υπηρεσίες ή εξαγωγική ισχύ. Το ίδιο ισχύει για τον υπερυπολογιστή ΔΑΙΔΑΛΟΣ και τη σχεδιαζόμενη δεύτερη υποδομή στην Κοζάνη: πρόκειται για προϋποθέσεις, όχι για αποτελέσματα. Ο ίδιος ο υπουργός το άφησε να εννοηθεί, θέτοντας το δίλημμα «κατανάλωση ή παραγωγή Τεχνητής Νοημοσύνης» — μια διατύπωση που, αν ληφθεί στα σοβαρά, σημαίνει ότι η χώρα δεν έχει ακόμη απαντήσει αν θέλει να είναι πελάτης ή κατασκευαστής στην αλυσίδα αξίας της ΤΝ. Είναι το ίδιο ερώτημα που έχει τεθεί ήδη για το ενεργειακό και το βιομηχανικό μοντέλο της χώρας, και η απάντηση, μέχρι στιγμής, δεν φαίνεται να έχει αλλάξει: επενδύσεις σε σωλήνες, όχι σε περιεχόμενο.

 
Το χάσμα ανάμεσα στον πειραματισμό και στη μεταμόρφωση

Το πιο χρήσιμο στοιχείο της ημέρας δεν ήρθε από κυβερνητικό στέλεχος αλλά από την Πρόεδρο της Εκτελεστικής Επιτροπής του ΣΕΒ, Ράνια Αικατερινάρη: περίπου έξι στις δέκα ελληνικές επιχειρήσεις πειραματίζονται με ΤΝ, αλλά ελάχιστες την έχουν εντάξει ουσιαστικά στον πυρήνα της λειτουργίας τους. Δεν είναι στατιστική λεπτομέρεια — είναι η ακτινογραφία ενός φαινομένου που θα μπορούσε να ονομαστεί «καθαρτήριο του πιλοτικού προγράμματος»: εταιρείες που δοκιμάζουν εργαλεία σε επίπεδο επικοινωνίας ή marketing, χωρίς ποτέ να αναδιαρθρώσουν διαδικασίες, αποφασιστική ιεραρχία ή οργανογράμματα. Ο Νίκος Χριστοδούλου (Deloitte) το διατύπωσε εύστοχα: η αγορά μιας άδειας λογισμικού δεν ισοδυναμεί με μετασχηματισμό. Η Ελλάδα δεν έχει πρόβλημα πρόσβασης σε εργαλεία ΤΝ. Έχει πρόβλημα οργανωτικής ετοιμότητας να τα αφομοιώσει.

 
Ποιος πληρώνει τον διαχωρισμό ταχυτήτων

Ο Ειδικός Γραμματέας Μακροπρόθεσμου Σχεδιασμού, Γιάννης Μαστρογεωργίου, έθεσε τη διάγνωση με μεγαλύτερη ακρίβεια από κάθε άλλον ομιλητή: η ΤΝ λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής — πολλαπλασιάζει την παραγωγικότητα σε καλά οργανωμένους φορείς, αλλά πολλαπλασιάζει εξίσου τη δυσλειτουργία σε οργανισμούς με αδύναμη διοίκηση. Η παρατήρηση αυτή, αν επεκταθεί λογικά, οδηγεί σε ένα δυσάρεστο συμπέρασμα για μεγάλο μέρος της ελληνικής δημόσιας διοίκησης και του ιδιωτικού τομέα: η ΤΝ δεν θα διορθώσει τη διοικητική αναποτελεσματικότητα — θα την κάνει πιο ορατή και πιο ακριβή. Ο «ψηφιακός δαρβινισμός» που περιέγραψε ο Διοικητής της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας, Μιχάλης Μπλέτσας, δεν αφορά μόνο τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις έναντι των μεγάλων ομίλων· αφορά και τους καλά οργανωμένους φορείς έναντι εκείνων που λειτουργούν ακόμη με κατακερματισμένες, χειροκίνητες διαδικασίες. Ο Σπύρος Θεοδωρόπουλος (ΣΕΒ) το έθεσε ωμά: οι μικρομεσαίες κινδυνεύουν όχι μόνο από το αρχικό κόστος επένδυσης, αλλά από τη μόνιμη μελλοντική εξάρτησή τους από τις χρεώσεις των μεγάλων παρόχων πλατφορμών — μια νέα μορφή ενοικίασης τεχνολογικής υποδομής, με όρους που δεν καθορίζει η ελληνική αγορά.

 
Η αδυναμία που κανείς δεν ονόμασε καθαρά

Κανείς από τους ομιλητές δεν έθεσε ευθέως το προφανές: το σύνολο σχεδόν των δεδομένων, των θεμελιωδών αλγορίθμων και της υπολογιστικής ισχύος πάνω στην οποία χτίζεται η ελληνική «στρατηγική ΤΝ» ανήκει σε δύο εταιρείες που ήταν παρούσες στην αίθουσα ως χορηγοί και ομιλήτριες — τη Google και τη Microsoft. Η Πέγκυ Αντωνάκου (Google) παρουσίασε εκτίμηση για προσθήκη 10–12 δισ. ευρώ στο ελληνικό ΑΕΠ σε μια δεκαετία· η Γιάννα Ανδρονοπούλου (Microsoft) μίλησε για δυνατότητα η χώρα να γίνει «AI hub» της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Οι εκτιμήσεις μπορεί να είναι εύλογες. Καμία, όμως, δεν συνοδεύτηκε από ανεξάρτητη, δημόσια ορατή μεθοδολογία, και καμία δεν προέρχεται από φορέα χωρίς άμεσο εμπορικό συμφέρον στην ταχύτητα υιοθέτησης που εισηγείται. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι αριθμοί είναι λανθασμένοι· σημαίνει ότι μια σοβαρή εθνική συζήτηση για ΤΝ οφείλει να διαχωρίζει την πρόβλεψη του πωλητή από την ανεξάρτητη αξιολόγηση — διάκριση που, σε αυτή τη συζήτηση, δεν επιχείρησε κανένας κρατικός ομιλητής.

 
Η γενιά που χάνει τη σκάλα

Ο Γενικός Διευθυντής του ΙΝΕ ΓΣΕΕ, Χρήστος Γούλας, ανέδειξε το σημείο με τη μεγαλύτερη μακροπρόθεσμη βαρύτητα, χωρίς αυτό να τύχει ανάλογης προσοχής στη συζήτηση: πολλές εργασίες εισόδου («entry-level»), μέσω των οποίων οι νέοι εργαζόμενοι αποκτούσαν εμπειρία, μπορούν πλέον να εκτελεστούν από ΤΝ. Αν αυτό επιβεβαιωθεί σε κλίμακα, το πρόβλημα δεν είναι απλώς εργασιακό — είναι διαρθρωτικό: καταστρέφεται η σκάλα μέσω της οποίας μια οικονομία μεταφέρει τεχνογνωσία από γενιά σε γενιά. Μια χώρα με ήδη οξυμένο πρόβλημα εξόδου νέου επιστημονικού δυναμικού δεν μπορεί να αντέξει ταυτόχρονα την απώλεια της εσωτερικής διαδρομής εκμάθησης για όσους παραμένουν. Ο Νίκος Βέττας (ΙΟΒΕ) πρόσθεσε τη σωστή χρονική διάσταση: η πλήρης επίδραση στην παραγωγικότητα μπορεί να χρειαστεί μια δεκαετία να φανεί — άρα οι αποφάσεις πολιτικής που λαμβάνονται σήμερα διαμορφώνουν αποτελέσματα για τα οποία κανείς σημερινός υπουργός δεν θα κληθεί να λογοδοτήσει.

 
«Συνδαιτυμόνες ή μενού»

Η πιο ακριβής εικόνα της ημέρας ήρθε από τον βουλευτή Θόδωρο Σκυλακάκη: επιχειρήσεις και οικονομίες κινδυνεύουν να χωριστούν σε αυτούς που κάθονται στο τραπέζι και σε αυτούς που βρίσκονται μέσα στο μενού. Η διατύπωση αυτή αξίζει να μεταφερθεί από το επίπεδο της εταιρικής ανταγωνιστικότητας στο επίπεδο της γεωπολιτικής θέσης των μικρών κρατών — ζήτημα που δεν είναι νέο για την Ελλάδα, απλώς αποκτά τώρα νέα τεχνολογική μορφή. Η χώρα έχει ήδη βιώσει, σε άλλες εποχές, το κόστος του να είναι αποδέκτης και όχι διαμορφωτής κανόνων — στη ναυτιλία, στην ενέργεια, στη δημοσιονομική πολιτική. Το αν θα επαναληφθεί το ίδιο μοτίβο στην ΤΝ δεν θα κριθεί από τον αριθμό των υπολογιστικών κέντρων, αλλά από το αν η χώρα αποκτήσει δικό της αφήγημα, δικά της δεδομένα σε ελληνική γλώσσα και πλαίσιο, και ρυθμιστικό βάρος στον ευρωπαϊκό διάλογο — κάτι που ο Βασίλης Καρκατζούνης έθεσε ορθά ως ανάγκη αποφυγής θεσμικών «filter bubbles», χωρίς ωστόσο να προσδιορίσει πώς αυτό θα χρηματοδοτηθεί ή θα θεσμοθετηθεί.

 
Τι λείπει από τη συζήτηση

Η αίσθηση συναίνεσης που άφησε το Roundtable —ανθρωποκεντρική ΤΝ, ανάγκη επανεκπαίδευσης, προσοχή στις μικρομεσαίες— είναι ακριβώς αυτό: συναίνεση σε επίπεδο αρχών, όχι σε επίπεδο δέσμευσης. Κανείς από τους επτά και πλέον κυβερνητικούς αξιωματούχους που μίλησαν δεν ανέφερε συγκεκριμένο προϋπολογισμό, χρονοδιάγραμμα ή δείκτη επιτυχίας για το reskilling που όλοι επικαλέστηκαν. Στην απουσία αυτή κρύβεται ο πραγματικός κίνδυνος: η χώρα μπορεί κάλλιστα να συγκεντρώσει υπολογιστική ισχύ και ανοιχτά δεδομένα, να φιλοξενήσει δεκάδες συνέδρια σαν κι αυτό, και παρ’ όλα αυτά να παραμείνει —με τη δική του διατύπωση του υπουργού— καταναλωτής και όχι παραγωγός Τεχνητής Νοημοσύνης.

 
Οι αριθμοί της ημέρας

 
Η άλλη ανάγνωση

Στη συζήτηση κυριάρχησε ο διαχωρισμός μεγάλων-μικρών επιχειρήσεων ως το βασικό ρίσκο ανισότητας. Υποτιμήθηκε μια δεύτερη, πιο αργή αλλά εξίσου σοβαρή σύγκλιση: η αντικατάσταση θέσεων εργασίας μέσης ηλικίας από ΤΝ συναντά μια χώρα με ήδη ασφυκτικό ασφαλιστικό σύστημα και γηράσκοντα πληθυσμό. Αν —όπως ανέφερε ο Νίκος Βέττας— η κοινωνία θα κληθεί να διαχειριστεί ανθρώπους που χάνουν την εργασία τους σε μεγαλύτερη ηλικία, αυτό δεν είναι μόνο εργασιακό ζήτημα· είναι απευθείας δημοσιονομικό ζήτημα για τα ασφαλιστικά ταμεία, μια σύνδεση που κανείς ομιλητής δεν επιχείρησε ρητά. Η τομή ΤΝ–δημογραφίας–ασφαλιστικού είναι πιθανότατα το πιο υποτιμημένο ρίσκο της ελληνικής οικονομίας για την επόμενη δεκαετία.

 
Συντακτική σημείωση & πολιτική AI: Κάθε δημοσιευμένο άρθρο στο  mywaypress.gr αποτελεί προϊόν ουσιαστικού συντακτικού ελέγχου και ανθρώπινης επιμέλειας, η οποία φέρει την αποκλειστική συντακτική ευθύνη του περιεχομένου (EU AI Act, Art. 50.4). Τηρούμε πλήρως τους κανόνες διαφάνειας και τις εκάστοτε οδηγίες των Εθνικών Αρχών Εποπτείας της Αγοράς.

 
Φωτογραφία / Εικονογράφηση: Δημιουργήθηκε με χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης (AI Generated Image).

 
Ανάλυση και σύνθεση: mywaypress.gr

 
© 2026 mywaypress.gr — Από το τι συμβαίνει στο τι σημαίνει