Ποιος λέει ότι ένα λιμάνι είναι στρατηγικό — και ποιος πληρώνει γι’ αυτό;

6 Νοεμβρίου, 2026 7:00 πμ

Ο Dag Detter υποστηρίζει ότι η Ευρώπη λύνει με τον προϋπολογισμό ένα πρόβλημα ισολογισμού. Η διάγνωση στέκει. Η θεραπεία δεν αρκεί — και η Ελλάδα, με τον Πειραιά και την Αλεξανδρούπολη, το έχει ζήσει.

 
Το κρίσιμο ερώτημα για την ευρωπαϊκή άμυνα δεν είναι πόσα χρήματα θα βρεθούν. Είναι ποιος θα αποφασίσει, πριν από την κρίση και όχι μέσα σε αυτήν, ποια από τα περιουσιακά στοιχεία των κρατών είναι στρατηγικά, και ποιος θα πληρώνει ώστε να παραμένουν έτοιμα τη στιγμή που δεν αποδίδουν τίποτα.

Σε άρθρο του στο OMFIF στις 29 Οκτωβρίου, ο Dag Detter υποστηρίζει ότι η Ευρώπη προσπαθεί να λύσει με τον προϋπολογισμό ένα πρόβλημα ισολογισμού. Έχει εν μέρει δίκιο. Η διάγνωσή του είναι από τις πιο χρήσιμες που διατυπώθηκαν φέτος. Η θεραπεία που προτείνει αφήνει όμως ανοιχτά τα δύσκολα ερωτήματα, και η Ελλάδα, που πούλησε τον Πειραιά ως εμπορικό περιουσιακό στοιχείο και ακύρωσε την πώληση της Αλεξανδρούπολης, ξέρει ποια είναι αυτά.

 
Τι πρέπει να κρατήσετε

• Η θέση. Ο Detter, που ηγήθηκε της αναδιάρθρωσης του κρατικού εμπορικού χαρτοφυλακίου της Σουηδίας, λέει ότι λιμάνια, σιδηρόδρομοι, δίκτυα ενέργειας και τηλεπικοινωνιών, αεροδρόμια και αποθήκες ανήκουν ήδη στο Δημόσιο, αλλά δεν διαχειρίζονται ως ενιαίο στρατηγικό χαρτοφυλάκιο.
• Τι στέκει. Η διάκριση ανάμεσα στη δαπάνη και στην ικανότητα που αυτή παράγει, και το «τεστ των 90 ημερών»: τι θα μπορούσε να παραχθεί αν η αμερικανική στήριξη έλειπε τους πρώτους τρεις μήνες μιας κρίσης.
• Τι λείπει. Ούτε ένας αριθμός. Καμία διάκριση ανάμεσα σε απόθεμα και ροή. Καμία απάντηση στο ποιος αποφασίζει και ποιος πληρώνει την εφεδρική δυναμικότητα.
• Η ελληνική προέκταση. Το 2016 ο Πειραιάς πουλήθηκε ως εμπορικό περιουσιακό στοιχείο. Το 2022 ακυρώθηκε ο διαγωνισμός για την Αλεξανδρούπολη, με το σκεπτικό ότι το λιμάνι δεν παραχωρείται. Και τις δύο φορές η ταξινόμηση έγινε εκ των υστέρων, χωρίς γνωστά κριτήρια.

 
Η διάγνωση που στέκει

Ο Detter ξεκινά από μια παρατήρηση που οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις προτιμούν να αποφεύγουν. Επί δεκαετίες, η αμερικανική στρατιωτική στήριξη αντιμετωπιζόταν σαν περιουσιακό στοιχείο της Ευρώπης, ενώ ήταν ένας πόρος που τον έλεγχε άλλος. Πληροφόρηση, επικοινωνίες, στρατηγική μεταφορά, διοίκηση και συντονισμός των εθνικών δυνάμεων θεωρούνταν δεδομένα, χωρίς η Ευρώπη να τα διαθέτει ή να χρειάζεται να τα αναπαραγάγει. Το μέρισμα της ειρήνης, προσθέτει, καταναλώθηκε ως τρέχον εισόδημα αντί να μετατραπεί σε υποδομές, βιομηχανικό βάθος και στρατιωτική ικανότητα.

Το ερώτημα που θέτει στη συνέχεια είναι το πιο χρήσιμο μέρος του κειμένου: τι ικανότητα δημιούργησε πραγματικά η πρόσθετη δαπάνη; Οι αριθμοί δείχνουν ότι η προσπάθεια δεν είναι πια ρητορική. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που δημοσίευσε το ΝΑΤΟ τον Ιούλιο, οι ευρωπαίοι σύμμαχοι και ο Καναδάς θα δαπανήσουν φέτος περίπου 634 δισ. δολάρια, δηλαδή 2,53% του ΑΕΠ τους για τον βασικό αμυντικό πυρήνα, έναντι 1,62% το 2021, τη χρονιά πριν από την εισβολή στην Ουκρανία. Δεν υπάρχει όμως αντίστοιχη μέτρηση για το τι μπορούν να παράγουν, να συντηρήσουν και να αναπληρώσουν αυτά τα χρήματα. Το Euronews σημείωνε τον Ιούνιο ότι η αύξηση της στρατιωτικής ικανότητας είναι μικρότερη από ό,τι υποδηλώνουν τα μεγέθη των δαπανών.

Εδώ το «τεστ των 90 ημερών» κάνει τη διαφορά. Αντί να ρωτά πόσα ξοδεύει ένα κράτος, ρωτά τι θα έφτανε στο μέτωπο, με ποια ταχύτητα και με ποιο υλικό, αν η αμερικανική βοήθεια καθυστερούσε ή δεν ερχόταν. Η ερώτηση αναγκάζει να κοιτάξουμε έξω από τα υπουργεία Άμυνας: στα λιμάνια, στους σιδηροδρόμους, στις αποθήκες, στα δίκτυα επικοινωνιών. Αυτή η μετατόπιση, από το τι αγοράζουμε στο τι μπορούμε να κάνουμε, αξίζει να γίνει κανόνας ελέγχου για κάθε εξοπλιστικό πρόγραμμα, και το ελληνικό δεν αποτελεί εξαίρεση.

 
Ο ισολογισμός που ήδη μεγαλώνει — από τη λάθος πλευρά

Η φράση «μόνο με τον προϋπολογισμό» είναι πιο εύστοχη ως ρητορική παρά ως περιγραφή. Η Ευρώπη έχει ήδη επιστρατεύσει τον ισολογισμό, αλλά την πλευρά του που ο Detter δεν συζητά: τις υποχρεώσεις. Το πρόγραμμα SAFE δανείζει έως 150 δισ. ευρώ με την εγγύηση του προϋπολογισμού της ΕΕ. Τα δάνεια υπερκαλύφθηκαν και κατανεμήθηκαν σε 19 κράτη μέλη, με πρώτη την Πολωνία (43,7 δισ. ευρώ, σύμφωνα με το Reuters). Περισσότερες από τις μισές χώρες ζήτησαν την ενεργοποίηση της εθνικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας, που η Κομισιόν υπολόγιζε ότι θα απελευθερώσει έως 650 δισ. ευρώ για άμυνα μέχρι το 2030. Όλα αυτά είναι δανεισμός ή χαλάρωση δημοσιονομικών κανόνων. Κανένα δεν είναι κινητοποίηση περιουσιακών στοιχείων.

Το όριο αυτής της επιλογής το δείχνει η αριθμητική του χρέους. Η Ιταλία, η Γαλλία και το Βέλγιο έχουν, μετά την Ελλάδα, τους υψηλότερους λόγους δημόσιου χρέους προς ΑΕΠ στην ΕΕ (137,8%, 117,7% και 107,1% το 2025), και το εσθονικό ινστιτούτο ICDS τις κατατάσσει στους «πιεσμένους» συμμάχους που δύσκολα θα φτάσουν στον στόχο του 5%, αφού το 2026 δαπανούν λίγο πάνω από 2%. Οι εκτιμήσεις της Oxford Economics, που μετέφερε το Euronews, μιλούν για αύξηση μόλις 0,1 ποσοστιαίας μονάδας της ευρωπαϊκής αμυντικής δαπάνης φέτος, στο 2,6% του ΑΕΠ. Η ανοδική κίνηση επιβραδύνεται. Εκεί το επιχείρημα του Detter αποκτά πραγματικό βάρος: αν η ανάγκη δεν χωρά στον προϋπολογισμό, το ερώτημα είναι τι άλλο διαθέτει το Δημόσιο.

 
Τα τέσσερα κενά του επιχειρήματος

1. Το μεγαλύτερο κενό δεν βρίσκεται στα λιμάνια

Τα λιμάνια, οι σιδηρόδρομοι και τα δίκτυα που περιγράφει ο Detter καθορίζουν την αντοχή και τον ανεφοδιασμό. Τα κενά που επισημαίνουν οι αναλυτές για μια Ευρώπη χωρίς αμερικανική στήριξη βρίσκονται όμως αλλού. Το Bruegel και το Ινστιτούτο της Κίελης υπολόγισαν τον Φεβρουάριο του 2025 ότι η Ευρώπη θα χρειαζόταν περίπου 300.000 επιπλέον στρατιώτες και πρόσθετη ετήσια δαπάνη της τάξης των 250 δισ. ευρώ για να αποτρέψει τη Ρωσία χωρίς ουσιαστική αμερικανική συνδρομή. Σημείωναν, επίσης, ότι οι αμερικανικές δυνάμεις κινούνται ως συμπαγή σώματα στρατού με ενιαία διοίκηση και παράγουν πολύ μεγαλύτερη μαχητική ισχύ από ισάριθμους ευρωπαίους στρατιώτες κατανεμημένους σε 29 εθνικούς στρατούς.

Τα δυσκολότερα κενά είναι τα στρατηγικά μέσα υποστήριξης: δορυφορική πληροφόρηση και επικοινωνίες, έγκαιρη προειδοποίηση, εναέριος ανεφοδιασμός, καταστολή της αντιαεροπορικής άμυνας, διοίκηση και έλεγχος. Ειδικοί που ρώτησε το Defense News τον Φεβρουάριο εκτιμούσαν ότι ορισμένα από αυτά θα χρειαστούν ως τις αρχές της δεκαετίας του 2030, ενώ στην αερομεταφορά και στον εναέριο ανεφοδιασμό η Ευρώπη βρίσκεται σε καλύτερη θέση. Κανένα από αυτά τα κενά δεν κρύβεται σε δημόσιο χαρτοφυλάκιο ακινήτων ή επιχειρήσεων. Δορυφόροι, αεροσκάφη έγκαιρης προειδοποίησης και γραμμές παραγωγής πυρομαχικών δεν υπάρχουν σήμερα στον ισολογισμό κανενός κράτους για να «αξιοποιηθούν». Πρέπει να χτιστούν. Ο ισολογισμός του Detter αγγίζει, κατά την εκτίμηση της mywaypress.gr, το επίπεδο της αντοχής και του ανεφοδιασμού, όχι το επίπεδο όπου βρίσκεται η κρίσιμη στρατιωτική ικανότητα.

2. Το απόθεμα δεν πληρώνει τη ροή

Ο Detter ξεκαθαρίζει ότι δεν προτείνει πώληση δημόσιας περιουσίας για την αγορά όπλων. Σωστά. Η καλύτερη διαχείριση, όμως, αποδίδει μεγαλύτερο ετήσιο έσοδο, όχι εφάπαξ ποσό, ενώ η αμυντική ανάγκη είναι διαρκής: προσωπικό, πυρομαχικά, συντήρηση, ανανέωση. Ας δοκιμάσουμε τον συλλογισμό στην Ελλάδα, με μια απλή άσκηση που είναι δική μας και δεν αποτελεί πρόβλεψη. Η ονομαστική αξία των στοιχείων που διαχειρίζεται το Υπερταμείο αναφέρεται σε περίπου 11,7 δισ. ευρώ, και μάλιστα για το σύνολο του χαρτοφυλακίου, όχι μόνο για ό,τι έχει αμυντική σημασία. Αν δεχθούμε, με φιλική προς τον Detter υπόθεση, ότι η καλύτερη διαχείριση ανεβάζει την απόδοσή τους κατά τρεις ποσοστιαίες μονάδες, το όφελος είναι περίπου 350 εκατ. ευρώ τον χρόνο. Το δωδεκαετές ελληνικό εξοπλιστικό πρόγραμμα των 25 δισ. ευρώ αντιστοιχεί σε περίπου 2 δισ. ετησίως. Το πρόσθετο έσοδο καλύπτει λιγότερο από το ένα έκτο.

Η άσκηση δεν διαψεύδει τον Detter. Δείχνει τον πραγματικό ρόλο του ισολογισμού: μπορεί να μειώσει το κόστος, να προσελκύσει ιδιωτικό κεφάλαιο και να αποκαλύψει πού λείπει ικανότητα. Δεν μπορεί να υποκαταστήσει τον προϋπολογισμό στις επαναλαμβανόμενες δαπάνες.

3. Η απόδοση και η εφεδρεία έλκονται σε αντίθετες κατευθύνσεις

Το μοντέλο που εκπροσωπεί ο Detter, δηλαδή η εμπορική διαχείριση δημόσιων περιουσιακών στοιχείων με στόχο την απόδοση, παράγει αποτελεσματικότητα. Η στρατιωτική αντοχή απαιτεί το αντίθετο: περίσσεια. Δεύτερη διαδρομή που δεν χρησιμοποιείται, ελεύθερο μήκος αποβάθρας, αποθέματα που δεν κινούνται, δίκτυα θωρακισμένα για απειλές που ίσως δεν έρθουν. Ο ίδιος ο συγγραφέας αναγνωρίζει ότι ορισμένα στοιχεία χρειάζονται θωράκιση, εφεδρικότητα ή νέα επένδυση. Όλα αυτά έχουν, εκ κατασκευής, αρνητική εμπορική απόδοση. Ένα λιμάνι που λειτουργεί στο 95% της χωρητικότητάς του είναι επιτυχία για τον μέτοχο και αδυναμία για τον στρατιωτικό σχεδιαστή.

Η λύση δεν είναι να εγκαταλειφθεί η εμπορική λογική. Είναι να μετριέται χωριστά το κόστος της εφεδρείας και να πληρώνεται ρητά, όπως πληρώνεται ένα ασφάλιστρο. Και αυτό σημαίνει προϋπολογισμό. Το συμπέρασμα, λοιπόν, δεν είναι «ισολογισμός αντί προϋπολογισμού». Είναι ότι ο ισολογισμός πρέπει να δείξει τι αξίζει να πληρωθεί και ο προϋπολογισμός να το πληρώσει.

4. Η κατηγορία του 1,5% κινδυνεύει να επαναλάβει το λάθος που καταγγέλλει

Στη Χάγη, τον Ιούνιο του 2025, οι σύμμαχοι συμφώνησαν σε στόχο 5% του ΑΕΠ έως το 2035: τουλάχιστον 3,5% για τις βασικές αμυντικές ανάγκες και έως 1,5% για την προστασία κρίσιμων υποδομών, την ασφάλεια των δικτύων, την πολιτική ετοιμότητα και αντοχή, την καινοτομία και τη βιομηχανική βάση της άμυνας. Η δεύτερη κατηγορία είναι, ουσιαστικά, η ιδέα του Detter μεταφερμένη σε λογιστικό κανόνα, και υπάρχει ήδη λόγος να προσέξουμε τον τρόπο μέτρησής της. Όπως σημειώνει το ICDS, η πρόοδος απέναντι στον στόχο του 1,5% δεν περιλαμβάνεται στα επίσημα στοιχεία του ΝΑΤΟ. Κάθε κράτος μπορεί, επομένως, να καταγράψει εκεί ό,τι θεωρεί σχετικό: έναν δρόμο, ένα λιμάνι, ένα έργο που θα γινόταν έτσι κι αλλιώς. Η Αθήνα δηλώνει ήδη ότι συγκαταλέγεται στις πέντε χώρες που έχουν επιτύχει φέτος και τον στόχο του 3,5% και τον πρόσθετο στόχο του 1,5%. Εξ όσων γνωρίζει η mywaypress.gr, δεν έχει δημοσιοποιηθεί αναλυτικός ορισμός του τι περιλαμβάνεται στο δεύτερο.

Αν η καταγραφή γίνεται χωρίς κριτήριο αποτελέσματος, η συζήτηση θα μετακινηθεί από το «πόσο ξοδεύουμε» στο «πόσο μπορούμε να ονομάσουμε αμυντικό», δηλαδή από μια εισροή σε μια άλλη. Ο Detter έχει δίκιο ότι η εισροή δεν είναι αποτέλεσμα. Το ίδιο ισχύει και για την ετικέτα.

Μία σημείωση για τον αναγνώστη: ο Detter είναι επικεφαλής της Detter & Co, που συμβουλεύει κυβερνήσεις στην ενίσχυση των δημόσιων οικονομικών μέσω της καλύτερης διαχείρισης δημόσιων εμπορικών περιουσιακών στοιχείων. Αυτό δεν αναιρεί κανένα από τα επιχειρήματά του. Εξηγεί όμως γιατί η λύση που προτείνει συμπίπτει με το αντικείμενο της εταιρείας του, και γιατί αξίζει να ελεγχθεί με τα κριτήρια που ο ίδιος θέτει.

 
Η ελληνική δοκιμή: δύο λιμάνια, δύο ταξινομήσεις

Στην Ελλάδα το ζήτημα δεν είναι θεωρητικό, γιατί το ίδιο κράτος έχει δώσει δύο αντίθετες απαντήσεις στο ίδιο ερώτημα, με διαφορά έξι ετών. Το 2016, υπό την πίεση των πιστωτών, πουλήθηκε το 51% του Οργανισμού Λιμένος Πειραιώς στην COSCO έναντι 280 εκατ. ευρώ. Το 2021 η COSCO αγόρασε ένα ακόμη 16% για 90 εκατ. και έφτασε το 67%. Το λιμάνι ταξινομήθηκε τότε ως εμπορικό περιουσιακό στοιχείο που έπρεπε να αποφέρει έσοδα. Πόσο στρατηγικό ήταν φάνηκε αργότερα, όταν η αμερικανοκινεζική αντιπαράθεση πέρασε από το λιμάνι και, σύμφωνα με δημοσίευμα του Βήματος, το αμερικανικό υπουργείο Άμυνας συμπεριέλαβε την COSCO σε κατάλογο εταιρειών με δεσμούς με τον κινεζικό στρατό.

Το 2022 η Αθήνα ακολούθησε το ίδιο μοντέλο για την Αλεξανδρούπολη. Προσφορές για το 67% του λιμένα υποβλήθηκαν από αμερικανικά, βελγικά, σιγκαπουριανά και ελληνικά σχήματα. Στις 7 Νοεμβρίου 2022 ο διαγωνισμός ακυρώθηκε και ο πρωθυπουργός δήλωσε ότι το λιμάνι παραμένει δημόσιο ως πολύτιμο περιουσιακό στοιχείο που δεν παραχωρείται. Στο μεταξύ, η Αλεξανδρούπολη είχε αναδειχθεί σε σημείο συγκέντρωσης και μεταφόρτωσης αμερικανικού και συμμαχικού υλικού. Το 2019 το αμερικανικό στράτευμα είχε πληρώσει 2,3 εκατ. δολάρια για να αφαιρεθεί από τη λεκάνη του το ναυάγιο μιας βυθοκόρου, και τον Φεβρουάριο του 2025 η άσκηση Steadfast Dart του ΝΑΤΟ το χρησιμοποίησε ως κόμβο εφοδιαστικής.

Δύο λιμάνια, δύο ταξινομήσεις, καμία γραπτή αρχή. Σε κανένα από τα δύο παραδείγματα το κριτήριο δεν ήταν γνωστό εκ των προτέρων. Στο πρώτο το όρισαν οι πιστωτές και οι ανάγκες του χρέους, στο δεύτερο μια πολιτική απόφαση που ακολούθησε το διεθνές κλίμα. Αυτό είναι το πραγματικό κενό που το κείμενο του Detter δεν καλύπτει: όχι ο χάρτης των περιουσιακών στοιχείων, αλλά το δικαίωμα της ταξινόμησης. Ποιος την κάνει, με ποια κριτήρια και πότε.

Η Ελλάδα έχει σήμερα το θεσμικό όχημα για να το αντιμετωπίσει. Το Υπερταμείο μετασχηματίζεται, από τον Μάρτιο, σε Εθνικό Επενδυτικό Ταμείο για την Ανάπτυξη. Κουβαλά όμως και ένα βάρος: τη φήμη του οχήματος εκποίησης, που τον ακολουθεί από την εποχή των μνημονίων, όπως αναγνωρίζεται ακόμη και σε συνεντεύξεις της διοίκησής του. Παράλληλα, η χώρα έχει το υψηλότερο δημόσιο χρέος της ΕΕ και μία από τις βαρύτερες αμυντικές επιβαρύνσεις του ΝΑΤΟ: η αμιγώς αμυντική δαπάνη εκτιμάται στο 3,6% του ΑΕΠ για το 2026, από 2,75% το 2025 και 2,74% το 2024, σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Εξωτερικών. Το ερώτημα του Detter τίθεται εδώ με ακρίβεια: ποια αξιοποιήσιμη ικανότητα αντιστοιχεί σε αυτό το άλμα; Ο ισολογισμός έχει, επομένως, στην Ελλάδα έναν ιδιαίτερα πειστικό λόγο ύπαρξης και ιδιαίτερα αυστηρές προϋποθέσεις.

 
Η διάσταση που δεν πρέπει να μας διαφύγει

Το άρθρο του Detter, όπως σχεδόν κάθε συζήτηση για τη χρηματοδότηση της άμυνας, υπόσχεται κάτι που δεν μπορεί να κρατήσει: ασφάλεια χωρίς ορατό λογαριασμό. Αν ο ισολογισμός μπορεί να κάνει τη δουλειά, ο πολίτης δεν χρειάζεται να διαλέξει ανάμεσα σε νοσοκομεία και αντιαεροπορικά, ανάμεσα σε μισθούς και πυρομαχικά. Η υπόσχεση αυτή είναι πολιτικά ακαταμάχητη και οικονομικά ψευδής, γιατί η αποτροπή είναι ασφάλιστρο. Πληρώνεται σε καιρό ειρήνης για δυναμικότητα που σε καιρό ειρήνης μοιάζει σπατάλη: η εφεδρική διαδρομή, η αποθήκη που δεν γεμίζει, ο κόμβος που δεν αποδίδει μέρισμα.

Το πραγματικό εμπόδιο, επομένως, δεν είναι η έλλειψη πόρων ούτε η έλλειψη χαρτών περιουσίας. Είναι η εμπιστοσύνη: το αν μια κοινωνία πιστεύει αρκετά σε όποιον κρατά το ασφαλιστήριο ώστε να δεχθεί να πληρώνει το ασφάλιστρο. Εδώ η Ελλάδα δεν έχει πλεονέκτημα. Έχει μνήμη. Το Υπερταμείο γεννήθηκε το 2016, στο τρίτο μνημόνιο, για να αξιοποιήσει δημόσια περιουσία σε περίοδο που οι πιστωτές ζητούσαν έσοδα. Όποιος ζητήσει σήμερα από τους Έλληνες να δεχθούν ότι ό,τι απέμεινε από εκείνη την εποχή θα διαχειριστεί «στρατηγικά», πρέπει πρώτα να αποδείξει ότι τα κριτήρια είναι δημόσια και δεν αλλάζουν ανάλογα με το ποιος πιέζει.

Οι κοινωνίες που έχτισαν πραγματική αποτροπή δεν το έκαναν επειδή είχαν καλύτερο ισολογισμό. Το έκαναν επειδή αντιλαμβάνονταν την απειλή ως δική τους. Η Φινλανδία κράτησε τη στράτευση και τα καταφύγια τις δεκαετίες που οι περισσότεροι άλλοι τα εγκατέλειπαν, και η σημερινή της ετοιμότητα είναι καρπός αυτής της επιλογής, όχι χαρτοφυλακίου. Η Ευρώπη μπορεί να βρει τα χρήματα, με δανεισμό, με ρήτρες διαφυγής ή με καλύτερη διαχείριση. Αυτό που δεν έχει βρει ακόμη είναι τον τρόπο να πει στους πολίτες της, με το όνομά του, ότι η ασφάλεια έχει κόστος που δεν αποσβένεται.

 
Η εκτίμηση της mywaypress.gr

Αξία της ιδέας: υψηλή. Το «τεστ των 90 ημερών» και η μετατόπιση από τη δαπάνη στην ικανότητα είναι το πιο χρήσιμο στοιχείο του άρθρου και αρκούν για να αλλάξουν τον τρόπο που ελέγχεται κάθε εξοπλιστικό πρόγραμμα, και το ελληνικό.

Πληρότητα του επιχειρήματος: μέτρια. Η συνταγή καλύπτει το επίπεδο της αντοχής και του ανεφοδιασμού, όχι εκεί όπου βρίσκονται τα μεγαλύτερα κενά: δορυφόροι, έγκαιρη προειδοποίηση, διοίκηση, πυρομαχικά. Λείπουν οι αριθμοί και η απάντηση στο ποιος πληρώνει την εφεδρεία.

Εφαρμογή στην Ελλάδα: υπό όρους. Το νέο Εθνικό Επενδυτικό Ταμείο δίνει το θεσμικό όχημα. Λείπουν δημόσια κριτήρια ταξινόμησης και σαφής πηγή χρηματοδότησης της εφεδρικής δυναμικότητας.

Τι θα παρακολουθεί η mywaypress.gr: πρώτον, αν κάποια κυβέρνηση της ΕΕ δημοσιεύσει ταξινόμηση στρατηγικών περιουσιακών στοιχείων· δεύτερον, πώς θα ελεγχθεί η κατηγορία του 1,5% στην αξιολόγηση του ΝΑΤΟ το 2029· τρίτον, αν η Αθήνα θα δηλώσει δημόσια με ποια κριτήρια ένα λιμάνι χαρακτηρίζεται στρατηγικό.

 
Παρακείμενη ιδέα: Δημόσιο Μητρώο Στρατηγικής Ταξινόμησης

Μια ετήσια έκθεση, με την υπογραφή του Υπερταμείου, του ΓΕΕΘΑ και του υπουργείου Οικονομικών, που θα απαντά για κάθε κρίσιμο περιουσιακό στοιχείο σε τρία ερωτήματα. Ανήκει στην κατηγορία «δεν πωλείται», «θωρακίζεται» ή «διαχειρίζεται εμπορικά»; Τι αποτέλεσμα δίνει στο τεστ των 90 ημερών; Ποιος πληρώνει την εφεδρική δυναμικότητα και από ποια γραμμή του προϋπολογισμού; Δεν χρειάζεται να δημοσιευτούν επιχειρησιακές λεπτομέρειες. Αρκεί να γνωρίζει ο πολίτης τα κριτήρια πριν από την επόμενη κρίση και όχι κατά τη διάρκειά της.

Πηγές και στοιχεία

Dag Detter, «Europe cannot defend itself through the budget alone», OMFIF, 29 Οκτωβρίου 2026.

Europe cannot defend itself through the budget alone – OMFIF

Ο Dag Detter είναι Διευθυντής της Detter & Co, συμβουλεύοντας τις κυβερνήσεις για την ενίσχυση των δημόσιων οικονομικών μέσω της καλύτερης διαχείρισης των δημόσιων εμπορικών περιουσιακών στοιχείων. Προηγουμένως ηγήθηκε της αναδιάρθρωσης του κρατικού εμπορικού χαρτοφυλακίου της Σουηδίας και είναι συν-συγγραφέας του Public Net Worth.

Διακήρυξη της Συνόδου του ΝΑΤΟ στη Χάγη, 25 Ιουνίου 2025 (δομή 3,5% + 1,5%).

ΝΑΤΟ, εκτιμήσεις αμυντικών δαπανών, Ιούλιος 2026 (Reuters, Qatar Tribune)· ICDS, «Defence Spending: Who Is Doing What?», Ιούλιος 2026, και «NATO’s New Defence Spending Target», 14 Σεπτεμβρίου 2026.

Euronews, 17 Ιουνίου 2026 (SIPRI, Oxford Economics)· Συμβούλιο της ΕΕ και Κομισιόν για το SAFE και την Ετοιμότητα 2030· Reuters για την κατανομή του SAFE.

Burilkov και Wolff, «Defending Europe without the US», Kiel Policy Brief 183 / Bruegel, Φεβρουάριος 2025· Defense News, 27 Φεβρουαρίου 2026.

Ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών μέσω The National Herald (δαπάνες 2024–2026)· Το Βήμα (εξοπλιστικό πρόγραμμα 25 δισ. ευρώ, Πειραιάς–Αλεξανδρούπολη)· forin.gr (ονομαστική αξία χαρτοφυλακίου Υπερταμείου)· Υπερταμείο, ανακοίνωση 3 Μαρτίου 2026.

Πειραιάς: COSCO 51% (2016) και 67% (2021)· Αλεξανδρούπολη: διαγωνισμός και ακύρωσή του (7 Νοεμβρίου 2022), ANKASAM, Cyprus Shipping News, ICWA.

 
Συντακτική σημείωση & πολιτική AI: Κάθε δημοσιευμένο άρθρο της  mywaypress.gr αποτελεί προϊόν ουσιαστικού συντακτικού ελέγχου και ανθρώπινης επιμέλειας, η οποία φέρει την αποκλειστική συντακτική ευθύνη του περιεχομένου (EU AI Act, Art. 50.4). Τηρούμε πλήρως τους κανόνες διαφάνειας και τις εκάστοτε οδηγίες των Εθνικών Αρχών Εποπτείας της Αγοράς.

 
Φωτογραφία / Εικονογράφηση: Δημιουργήθηκε με χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης (AI Generated Image).

Ανάλυση και σύνθεση: mywaypress.gr

© 2026 mywaypress.gr — Από το τι συμβαίνει στο τι σημαίνει