Η ισορροπία των χαμηλών κερδών

Το 68% δεν είναι απόδειξη αποτυχίας της ελληνικής επιχειρηματικότητας ούτε απόδειξη μαζικής φοροδιαφυγής. Είναι ένδειξη ότι το βασικό μέτρο υγείας μιας εταιρείας, το δηλωθέν κέρδος, δεν ξεχωρίζει πια όσες πάσχουν από όσες κοιμούνται και από όσες επιλέγουν να φαίνονται μικρές.

 
Δύο στις τρεις ελληνικές εταιρείες δηλώνουν ζημιά ή ελάχιστο κέρδος. Το πιο ενδιαφέρον εύρημα, όμως, δεν είναι το ποσοστό: είναι ότι δεν γνωρίζουμε τι ακριβώς μετρά.

 
Ανάλυση · mywaypress.gr ·

 
Η ουσία

  • Το εύρημα: το 68% των νομικών προσώπων (260.521 από 382.325) δηλώνει ζημιά, μηδενικό αποτέλεσμα ή κέρδος έως 9.600 ευρώ τον χρόνο.
  • Το σημείο που αλλάζει την ανάγνωση: το ποσοστό δεν ακολουθεί τον οικονομικό κύκλο, άρα δεν μετρά συγκυρία αλλά δομή.
  • Το κρίσιμο ερώτημα: τα στοιχεία δεν επιτρέπουν να ξεχωρίσουμε ποιες εταιρείες πάσχουν, ποιες κοιμούνται και ποιες απλώς εμφανίζονται μικρές. Αυτή η αδυναμία είναι το ακριβότερο εύρημα.

 
Τρία φαινόμενα κάτω από έναν αριθμό

Όταν ένα στατιστικό ανακοινώνει ότι δύο στις τρεις επιχειρήσεις βρίσκονται στα όρια της επιβίωσης, η εύκολη ανάγνωση είναι η ετυμηγορία: η ελληνική επιχειρηματικότητα αποτυγχάνει. Η εύκολη ανάγνωση είναι και η λιγότερο χρήσιμη. Τα στοιχεία της ΑΑΔΕ για το φορολογικό έτος 2024, όπως τα παρουσίασαν τα «Νέα» στις 18 Νοεμβρίου, καταγράφουν 382.325 νομικά πρόσωπα και οντότητες. Από αυτά, 141.198 (37%) δηλώνουν ζημιές, 79.288 (21%) μηδενικό αποτέλεσμα και 40.035 (10,5%) κέρδη έως 800 ευρώ τον μήνα. Μαζί, 260.521 εταιρείες. Το 68%.

Το άθροισμα, όμως, ενώνει τρία πράγματα που σχεδόν δεν έχουν κοινό μεταξύ τους. Οι ζημιογόνες εταιρείες είναι οικονομικό πρόβλημα. Οι εταιρείες με μηδενικό αποτέλεσμα είναι, σε μεγάλο βαθμό, πιθανότατα διοικητικό φαινόμενο: 75.109 εταιρείες δήλωσαν μηδενικά έσοδα, αριθμός που πλησιάζει εντυπωσιακά τις 79.288 με μηδενικό αποτέλεσμα. Η εγγύτητα δεν αποδεικνύει ότι πρόκειται για τις ίδιες εταιρείες, το υπονοεί όμως ισχυρά. Η τρίτη ομάδα, τέλος, θέτει ένα ερώτημα που τα νούμερα δεν απαντούν: βλέπουμε μικρή πραγματική δραστηριότητα ή προσεκτική διαχείριση του φορολογητέου αποτελέσματος;

 
Οι λεπτομέρειες που αλλάζουν την εικόνα

Ο προσεκτικός αναγνώστης θα εντοπίσει δύο σημεία που το δημοσίευμα δεν εξηγεί και που αξίζουν περισσότερη προσοχή από τον τίτλο.

Το πρώτο: οι 75.109 εταιρείες χωρίς έσοδα παρουσιάζονται ως «μία στις τέσσερις». Επί συνόλου 382.325 αντιστοιχούν στο 19,6%, δηλαδή σε μία στις πέντε. Η απόκλιση μπορεί να οφείλεται σε διαφορετική βάση σύγκρισης, πρέπει όμως να διευκρινιστεί.

Το δεύτερο αφορά τη διαχρονική σύγκριση. Το 2012, αναφέρεται, το 55% των επιχειρήσεων εμφάνιζε ζημιές ή μηδενικό αποτέλεσμα· για τις δηλώσεις που υποβλήθηκαν έως τις 31.12.2025, το αντίστοιχο ποσοστό είναι 58%. Το 58% ταυτίζεται σχεδόν ακριβώς με το άθροισμα ζημιογόνων και μηδενικών του 2024: 220.486 εταιρείες, ή 57,7%. Με άλλα λόγια, ο ορισμός «ζημιά ή μηδέν» δίνει 55% στην καρδιά της κρίσης και 58% σε περίοδο ανάπτυξης. Το 68% του τίτλου προκύπτει μόνο όταν προστεθούν οι εταιρείες με κέρδος έως 9.600 ευρώ· και δεν είναι σαφές αν το 68% του 2021, που παρουσιάζεται ως κορύφωση της πανδημίας, μετρήθηκε με τον ίδιο ευρύτερο ορισμό. Αν όχι, η σύγκριση των ετών δεν είναι ισοδύναμη και η φράση «το ίδιο ποσοστό παντού» θέλει επιφύλαξη.

Η παρατήρηση έχει ουσία, όχι μόνο μεθοδολογική. Ακόμη και στη στενότερη εκδοχή του μεγέθους, η απόσταση ανάμεσα στην πιο σκληρή κρίση και τη φάση ανάπτυξης είναι τρεις ποσοστιαίες μονάδες. Ένας δείκτης που δεν ανταποκρίνεται στον οικονομικό κύκλο δεν μετρά τον κύκλο. Μετρά τη δομή.

Υπάρχει και μια τρίτη άσκηση, δική μας. Αν δεχθούμε ότι σχεδόν όλες οι εταιρείες χωρίς έσοδα ανήκουν στις τρεις ομάδες χαμηλού αποτελέσματος (εύλογο, αφού χωρίς έσοδα δύσκολα προκύπτει κέρδος, με εξαιρέσεις όπως οι εταιρείες που εισπράττουν μερίσματα), τότε από τις 307.216 εταιρείες που έχουν έστω ένα ευρώ εισπράξεων, περίπου 185.400 παραμένουν στις ίδιες ομάδες: γύρω στο 60%. Οι κοιμισμένες εταιρείες διογκώνουν το ποσοστό κατά οκτώ περίπου μονάδες. Δεν το δημιουργούν. Όποιος θέλει να εξηγήσει το φαινόμενο μόνο με τα μητρώα που δεν καθαρίστηκαν, οφείλει να εξηγήσει το υπόλοιπο 60%.

 
Τρεις εξηγήσεις που δεν αλληλοαναιρούνται

Η σταθερότητα του φαινομένου οδηγεί σε τρεις ερμηνείες. Δεν αποκλείει η μία την άλλη και τα διαθέσιμα στοιχεία δεν μπορούν να τις ιεραρχήσουν.

Η δομή της παραγωγής. Μικρές επιχειρήσεις, χαμηλή προστιθέμενη αξία, περιορισμένη κλίμακα. Σε τέτοια οικονομία το κέρδος είναι εκ των πραγμάτων λεπτό.

Ο ρόλος της νομικής μορφής. Η εταιρεία δεν είναι πάντα επιχείρηση. Μπορεί να είναι όχημα διακράτησης ακινήτων, σχήμα για έργο που βρίσκεται ακόμη στην αδειοδότηση ή στην κατασκευή (χωρίς έσοδα, ακριβώς επειδή δεν έχει αρχίσει να λειτουργεί), κληρονομημένο σχήμα ή απλώς εγγραφή που κανείς δεν έκλεισε, επειδή το κλείσιμο έχει κόστος και η διατήρηση σχεδόν μηδενικό. Οι 75.109 εταιρείες δεν είναι αυτόματα περιττές: μερικές είναι το μέλλον της οικονομίας, άλλες το παρελθόν της.

Η διαχείριση του αποτελέσματος. Σε μια χώρα με μακρά ιστορία δυσπιστίας απέναντι στο φορολογικό σύστημα, το χαμηλό δηλωθέν κέρδος μπορεί να αντανακλά από νόμιμο φορολογικό σχεδιασμό (αποσβέσεις, αμοιβές ιδιοκτητών, ενδοομιλικές συναλλαγές) έως υποδήλωση. Τα στοιχεία δεν επιτρέπουν να πούμε ποιο από τα δύο ισχύει, και η mywaypress.gr δεν θα απέδιδε πρόθεση σε εκατοντάδες χιλιάδες εταιρείες χωρίς τεκμήριο. Το συμπέρασμα που επιτρέπεται είναι άλλο: η φορολογική δήλωση, ως μέτρο υγείας μιας επιχείρησης, έχει χάσει μέρος της πληροφοριακής της αξίας.

 
Το παράδοξο των 450 δισεκατομμυρίων

Ο συνολικός κύκλος εργασιών των 450 δισ. ευρώ, διαιρεμένος με τις 307.216 εταιρείες που εισέπραξαν κάτι, δίνει μέσο όρο περίπου 1,5 εκατ. ευρώ ανά εταιρεία. Είναι αριθμός χωρίς νόημα, και αυτό ακριβώς είναι το σημείο. Όταν η πλειονότητα δηλώνει κέρδος κάτω από 800 ευρώ τον μήνα και ο συνολικός κύκλος εργασιών είναι τόσο μεγάλος, κάτι άλλο συγκεντρώνει τον όγκο. Η εύλογη υπόθεση, που μόνο μια ανάλυση ανά μέγεθος θα επιβεβαίωνε και το δημοσίευμα δεν την παραθέτει, είναι μια οικονομία δύο ταχυτήτων: στην κορυφή, περίπου 122.000 εταιρείες με κέρδη πάνω από 800 ευρώ τον μήνα, που κατά πάσα πιθανότητα κρατούν το μεγαλύτερο μέρος του κύκλου εργασιών, των φορολογικών εσόδων και της απασχόλησης με ουσιαστικούς μισθούς· από κάτω, μια μακρά ουρά κοντά στο μηδέν.

Με απλή αριθμητική προκύπτει και κάτι ακόμη: αφού το 68% βρίσκεται σε αυτές τις ομάδες, η διάμεση ελληνική εταιρεία δηλώνει ετήσιο κέρδος που δεν ξεπερνά τα 9.600 ευρώ.

 
Από τον ισολογισμό στο νοικοκυριό

Εδώ το θέμα παύει να είναι λογιστικό. Το δημοσίευμα σημειώνει ότι για αρκετές εταιρείες το ετήσιο κέρδος είναι χαμηλότερο ακόμη και από το κόστος απασχόλησης ενός εργαζομένου με κατώτατο μισθό. Η φράση αξίζει να διαβαστεί και αντίστροφα: για τη διάμεση εταιρεία, μια αύξηση αποδοχών δεν είναι ζήτημα βούλησης αλλά αριθμητικής. Αν το περιθώριο δεν υπάρχει στον ισολογισμό, ή δεν γίνεται αύξηση ή πρέπει να προέλθει από παραγωγικότητα, την οποία κανείς δεν μπορεί να διατάξει. Αυτό εξηγεί ένα μέρος του χάσματος ανάμεσα στις μακροοικονομικές επιδόσεις και στην εμπειρία των νοικοκυριών: η ανάπτυξη καταγράφεται εκεί όπου υπάρχει πλεόνασμα, ενώ οι μισθοί διαμορφώνονται εκεί όπου υπάρχει η πλειονότητα.

Ο κύκλος κλείνει από μόνος του. Χαμηλές αποδοχές σημαίνουν περιορισμένη εσωτερική ζήτηση, περιορισμένη ζήτηση σημαίνει λεπτά περιθώρια, λεπτά περιθώρια σημαίνουν χαμηλές αποδοχές. Είναι ισορροπία, όχι κρίση. Και οι ισορροπίες, σε αντίθεση με τις κρίσεις, δεν τελειώνουν από μόνες τους.

Μια επιφύλαξη χρειάζεται. Η εταιρεία δεν είναι ο ιδιοκτήτης της. Σε πολλές μικρές εταιρείες το εισόδημα του επιχειρηματία περνά ως αμοιβή ή μισθός πριν φτάσει στο «κέρδος». Το 68% δεν σημαίνει ότι δύο στους τρεις επιχειρηματίες ζουν με 800 ευρώ. Σημαίνει ότι δύο στις τρεις εταιρείες δεν είναι ο τόπος όπου συσσωρεύεται αξία. Σημειωτέον, από όσα παρατίθενται, τα στοιχεία αφορούν νομικά πρόσωπα (ΑΕ, ΕΠΕ, ΙΚΕ, ΟΕ, ΕΕ) και δεν περιλαμβάνουν τους ατομικούς επαγγελματίες, μια πολυάριθμη ομάδα· η πλήρης εικόνα της ελληνικής επιχειρηματικότητας είναι, επομένως, ακόμη λιγότερο γνωστή.

 
Το κράτος μπροστά στον καθρέφτη

Για το κράτος το εύρημα έχει δύο όψεις. Η φορολογική: αν μόνο περίπου το ένα τρίτο των νομικών προσώπων δηλώνει κέρδη πάνω από 800 ευρώ τον μήνα, η φορολογητέα ύλη των εταιρικών κερδών στηρίζεται σε στενή βάση, και κάθε συζήτηση για συντελεστές χωρίς συζήτηση για το ποιος δηλώνει κέρδος μένει ημιτελής. Η διοικητική: ένα μητρώο όπου μία στις πέντε εγγραφές δεν έχει έσοδο στρεβλώνει κάθε στατιστική που βασίζεται στον αριθμό των επιχειρήσεων (πυκνότητα επιχειρηματικότητας, νέες εγγραφές, συγκρίσεις με άλλες χώρες) και φορτώνει τη διοίκηση με υποχρεώσεις υποβολής για οντότητες χωρίς δραστηριότητα.

Το πιο ενδιαφέρον, ωστόσο, δεν είναι το πρόβλημα αλλά η δυνατότητα. Το ίδιο κράτος που δημοσιεύει σήμερα αυτά τα νούμερα διαθέτει ήδη στοιχεία (τιμολόγια, ΦΠΑ, απασχόληση) για να διακρίνει τις ανενεργές από τις ζημιογόνες και τις ζημιογόνες από τις προσεκτικά διαχειριζόμενες. Η διάκριση θα άλλαζε τις πολιτικές: οι ζημιογόνες χρειάζονται χρηματοδότηση και παραγωγικότητα, οι ανενεργές λύση, οι εταιρείες ελάχιστου κέρδους έλεγχο και κίνητρο. Όσο περιγράφονται και οι τρεις με τον ίδιο αριθμό, κινδυνεύουν να αντιμετωπίζονται με το ίδιο εργαλείο.

 
Η εκτίμηση της mywaypress.gr

Το 68% δεν είναι απόδειξη αποτυχίας της ελληνικής επιχειρηματικότητας ούτε απόδειξη μαζικής φοροδιαφυγής. Είναι ένδειξη ότι το βασικό μέτρο υγείας μιας εταιρείας, το δηλωθέν κέρδος, δεν ξεχωρίζει πια όσες πάσχουν από όσες κοιμούνται και από όσες επιλέγουν να φαίνονται μικρές.

Η εκτίμησή μας έχει τρία σκέλη. Πρώτον, το φαινόμενο είναι δομικό: με τον στενό ορισμό, το ποσοστό κινείται μόλις τρεις μονάδες ανάμεσα στην κρίση και την ανάπτυξη. Δεύτερον, οι κοιμισμένες εταιρείες το διογκώνουν αλλά δεν το εξηγούν: χωρίς αυτές, το ποσοστό παραμένει γύρω στο 60%. Τρίτον, μια πολιτική που θα στηριχθεί στον συνολικό μέσο όρο θα αστοχήσει, γιατί θα αντιμετωπίσει τρεις διαφορετικές ομάδες ως μία.

Επιφύλαξη: χωρίς ανάλυση ανά κλάδο, μέγεθος και ηλικία της εταιρείας, τα συμπεράσματα παραμένουν ενδείξεις. Οι δύο αποκλίσεις που επισημάναμε (το «μία στις τέσσερις» και η αναντιστοιχία ορισμών στις συγκρίσεις) χρειάζονται διευκρίνιση από την πηγή.

 
Η διάσταση που δεν πρέπει να μας διαφύγει

Το κέρδος δεν είναι ηθικός βαθμός. Είναι η αποθήκη των αμορτισέρ μιας οικονομίας. Ό,τι δεν συσσωρεύεται ως κέρδος δεν υπάρχει ως ίδια κεφάλαια, και ό,τι δεν υπάρχει ως ίδια κεφάλαια δεν απορροφά σοκ. Όταν γύρω στο 58% των νομικών προσώπων δηλώνει ζημιά ή μηδέν, και στην κρίση και στην ανάπτυξη, η ελληνική οικονομία δεν έχει πρόβλημα κερδοφορίας. Έχει πρόβλημα αντοχής. Κάθε επόμενο σοκ, ενεργειακό, επιτοκιακό, γεωπολιτικό ή τεχνολογικό, θα βρει τον ιδιωτικό τομέα με λεπτά μαξιλάρια, και το κόστος θα μεταφερθεί σε όσους δεν έχουν επιλογή: στους εργαζομένους, μέσω μισθών και θέσεων, και στο κράτος, μέσω εγγυήσεων και μέτρων στήριξης.

Το δεύτερο σκέλος είναι πιο άβολο. Μια χώρα που δεν μπορεί να πει με βεβαιότητα αν 260.000 εταιρείες αποτυγχάνουν, κοιμούνται ή υποδηλώνουν, δεν μπορεί να σχεδιάσει πολιτική με ακρίβεια· μπορεί μόνο να τη διαπραγματευτεί με εντυπώσεις. Και μια δημόσια συζήτηση που στηρίζεται σε εντυπώσεις ευνοεί πάντα όποιον φωνάζει δυνατότερα, όχι όποιον έχει δίκιο.

Το συμπέρασμα, χωρίς περιστροφές: δεν χρειαζόμαστε άλλον έναν τίτλο για το πόσες επιχειρήσεις «δεν βγάζουν». Χρειαζόμαστε μια στατιστική που να λέει ποιες, γιατί και πόσο θα αντέξουν. Μέχρι τότε, το 68% θα επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο και κάθε χρόνο θα διαβάζεται ως είδηση, ενώ είναι μια διάγνωση που αρνούμαστε να ολοκληρώσουμε.

 
Παρακείμενη ιδέα

Η πρόταση μας: τετραπλή ταξινόμηση αντί για μέσο όρο

Η ΑΑΔΕ, με στοιχεία που ήδη διαθέτει, θα μπορούσε να δημοσιεύει κάθε χρόνο, ανά κλάδο και μέγεθος, την κατανομή των νομικών προσώπων σε τέσσερις κατηγορίες: ενεργά κερδοφόρα, ενεργά ζημιογόνα, ενεργά με ελάχιστο κέρδος, ανενεργά. Για τις ανενεργές, ένας απλός κανόνας: μετά από ορισμένα συνεχόμενα έτη χωρίς έσοδα, ειδοποίηση και προθεσμία, είτε για δήλωση σκοπού (π.χ. έργο υπό ανάπτυξη) είτε για διαγραφή. Το κόστος είναι μικρό. Το όφελος είναι ότι η επόμενη συζήτηση θα γίνει με αριθμούς που διαβάζονται.

Πηγή στοιχείων: ΑΑΔΕ, φορολογικό έτος 2024, όπως δημοσιεύθηκαν στα «Νέα» (18.11.2026). Οι υπολογισμοί ποσοστών, οι συγκρίσεις και οι εκτιμήσεις είναι της mywaypress.gr.

 
Συντακτική σημείωση & πολιτική AI: Κάθε δημοσιευμένο άρθρο της  mywaypress.gr αποτελεί προϊόν ουσιαστικού συντακτικού ελέγχου και ανθρώπινης επιμέλειας, η οποία φέρει την αποκλειστική συντακτική ευθύνη του περιεχομένου (EU AI Act, Art. 50.4). Τηρούμε πλήρως τους κανόνες διαφάνειας και τις εκάστοτε οδηγίες των Εθνικών Αρχών Εποπτείας της Αγοράς.

 
Φωτογραφία / Εικονογράφηση: Δημιουργήθηκε με χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης (AI Generated Image).

 
Ανάλυση και σύνθεση: mywaypress.gr

 
© 2026 mywaypress.gr — Από το τι συμβαίνει στο τι σημαίνει

Σχετικά Άρθρα