«Διαμορφώνοντας το αύριο» με αφηρημένες έννοιες: Η αστική ανθεκτικότητα σε κρίση περιεχομένου

Μια εκδήλωση με τον φιλόδοξο τίτλο «Διαμορφώνοντας το Αύριο, Μαζί με το Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για το Κλίμα – Αστική Ανθεκτικότητα και Ετοιμότητα» έλαβε χώρα στην Αθήνα, φέρνοντας στο ίδιο τραπέζι εκπροσώπους της αυτοδιοίκησης, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και επιστήμονες. Ωστόσο, μια προσεκτική ανάγνωση των δηλώσεων τους  αποκαλύπτει έναν διάλογο πλούσιο σε θεωρητικές διακηρύξεις αλλά ανησυχητικά φτωχό σε συγκεκριμένα, μετρήσιμα αποτελέσματα ή δεσμεύσεις.

 
Ο θρίαμβος των αφορισμών

Η συζήτηση, όπως αποτυπώνεται στο κείμενο, φαίνεται να εξαντλήθηκε σε μια σειρά από ηχηρές, αφοριστικές δηλώσεις που, αν και εύστοχες φιλοσοφικά, απέχουν από την χάραξη πρακτικής στρατηγικής.

Ο κ. Κώστας Μπακογιάννης, ως Πρεσβευτής του Ευρωπαϊκού Συμφώνου για το Κλίμα, έδωσε τον τόνο χαρακτηρίζοντας την ανθεκτικότητα ως «τη νέα μορφή ελευθερίας» και σημειώνοντας ότι «η απουσία της κοστίζει». Από την πλευρά του, ο Περιφερειάρχης Αττικής, κ. Νίκος Χαρδαλιάς, τόνισε πως η ανθεκτικότητα «δεν είναι θεωρία, είναι ζήτημα ζωής και ασφάλειας». Ακόμη και ο συντονιστής του πάνελ, όπως ο κ. Δημήτρης Κόλλιας, Σύμβουλος Ενεργειακής Μετάβασης του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Πρεσβευτής του Ευρωπαϊκού Συμφώνου για το Κλίμα, προσέθεσε στο θεωρητικό πλαίσιο, δηλώνοντας ότι «οι κρίσεις μάς ξυπνούν, αλλά οι στρατηγικές μάς προστατεύουν» και πως η ετοιμότητα «είναι επένδυση, όχι αντίδραση».

Αυτές οι διαπιστώσεις, αν και ορθές, συνθέτουν ένα στρατηγικό πλαίσιο που παραμένει στο επίπεδο της διάγνωσης. Η έμφαση δόθηκε στο τι είναι η ανθεκτικότητα (ελευθερία, ασφάλεια, επένδυση) και όχι στο πώς αυτή επιτυγχάνεται στην πράξη.

 
 «Έργα ουσίας» χωρίς ουσία: Η έκλειψη των δεδομένων

Το πιο εμφανές κενό στις δηλώσεις τους  είναι η πλήρης απουσία ποσοτικών στοιχείων, συγκεκριμένων έργων ή μετρήσιμων στόχων.

Ο Περιφερειάρχης Αττικής δήλωσε ότι στην Αττική «αποδεικνύουμε στην πράξη» την προστασία των πολιτών και του περιβάλλοντος «με έργα ουσίας» ωστόσο, δεν ανέφερε  ούτε ένα παράδειγμα από αυτά τα «έργα ουσίας». Ποια είναι; Ποιος ο προϋπολογισμός τους, το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης και οι δείκτες απόδοσής τους;

Η δεύτερη θεματική ενότητα της εκδήλωσης εστίασε στις «καλές πρακτικές» και τις «τοπικές στρατηγικές ανθεκτικότητας» που ήδη εφαρμόζονται, με συμμετέχοντες από τους Δήμους Κηφισιάς, Καλαμάτας και την Περιφέρεια Κρήτης, χωρίς και πάλι να υπάρχει μια απολογιστική παρουσίαση ποσοτικών στοιχείων και επίδρασης.

Η συζήτηση για τις «Προτεραιότητες, Κενά και Ευκαιρίες»  παρέμεινε, τουλάχιστον στην καταγραφή της, σε θεωρητικό επίπεδο, χωρίς καμία αναφορά σε συγκεκριμένα κενά που εντοπίστηκαν ή ευκαιρίες που αξιοποιούνται.

 
Η ανθεκτικότητα ως “Lifestyle” και η πραγματικότητα

Η εκδήλωση, όπως περιγράφεται, μοιάζει να αντιμετωπίζει την «αστική ανθεκτικότητα» ως μια αφηρημένη έννοια, σχεδόν ως ζήτημα «κουλτούρας, συμμετοχής και συνεργασίας», όπως αναφέρει το τελικό συμπέρασμα.

Αυτό που απουσιάζει πλήρως από τη συζήτηση είναι η σύνδεση αυτών των ιδεών με την απτή, καθημερινή εμπειρία των πολιτών. Μια πραγματική συζήτηση για την «αστική ετοιμότητα»  στην Αττική δεν μπορεί να διεξάγεται εν κενώ, αγνοώντας τις χρόνιες παθογένειες που καθορίζουν την ποιότητα ζωής:

• Την αποτυχία διαχείρισης των υδάτων που οδηγεί σε επαναλαμβανόμενες πλημμύρες.
• Το κυκλοφοριακό χάος και τη συστηματική μόλυνση του αέρα.
• Τις ελλιπείς ή ανύπαρκτες δράσεις αναδάσωσης μετά από πυρκαγιές.
• Την καθημερινή κατάρρευση των υποδομών, από σπασμένα πεζοδρόμια και κατεστραμμένους δρόμους μέχρι την ελλιπή σήμανση.

Η δήλωση του κ. Μπακογιάννη ότι «η απουσία [της ανθεκτικότητας] κοστίζει»  ηχεί ειρωνικά, όταν ο ίδιος αποφεύγει να κατονομάσει αυτό ακριβώς το «κόστος» στην πράξη. Η εκδήλωση δεν φαίνεται να άγγιξε το γιατί η πολυδιαφημισμένη «στρατηγική» δεν έχει αποδώσει ορατά αποτελέσματα στην καθημερινότητα.

Το Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για το Κλίμα ορίζεται ως «ένα κίνημα ανθρώπων» για την οικοδόμηση μιας «πιο βιώσιμης Ευρώπης». Όμως, η εκδήλωση της Αθήνας, όπως καταγράφηκε, προσομοιάζει περισσότερο με μια άσκηση θεσμικής επικοινωνίας και δικτύωσης παρά με ένα ουσιαστικό εργαστήριο επίλυσης προβλημάτων. Το «αύριο»  που υποτίθεται ότι διαμορφώνεται, παραμένει, προς το παρόν, αυστηρά στα χαρτιά.

mywaypress.gr –Περιεχόμενο αξίας με την υποστήριξη  υβριδικής νοημοσύνης.

Για  αναγνώστες με μεγάλο εύρος προσοχής.