Γέφυρες από επιχειρηματικότητα: 16 χρόνια Stelios Bi-Communal Awards και η γεωπολιτική της δικοινοτικής συνεργασίας
Λευκωσία, | Από τη σύνταξη του mywaypress.gr
Για δέκα έξι συναπτά χρόνια, σε ένα νησί διαιρεμένο από πολιτικές ακαμψίες και διπλωματικά αδιέξοδα, ένας επιχειρηματίας επιλέγει να επενδύει στην ανθρώπινη επαφή. Ο Σερ Στέλιος Χατζηιωάννου, ιδρυτής της easy family of Brands και του Stelios Philanthropic Foundation, απένειμε και φέτος τα Δικοινοτικά Βραβεία Επιχειρηματικής Συνεργασίας, διανέμοντας €500.000 σε εννέα δικοινοτικές ομάδες. Το συνολικό ποσό που έχει διοχετεύσει ο θεσμός από την ίδρυσή του το 2009 ανέρχεται πλέον σε €5,3 εκατομμύρια — ένα μέγεθος που υπερβαίνει κατά πολύ τη φιλανθρωπία και εισέρχεται στην περιοχή της στρατηγικής.
Η τελετή απονομής, στις 8 Ιουνίου 2026 στα κεντρικά γραφεία του Ιδρύματος στη Λευκωσία, δεν ήταν απλώς μια βραδιά βράβευσης. Η παρουσία του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη, της Προσωπικής Απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ María Ángela Holguín Cuéllar και του Ειδικού Αντιπροσώπου του ΟΗΕ στην Κύπρο Khassim Diagne μετέτρεψε τη διοργάνωση σε ένα γεγονός με ευρύτερες συμβολικές και διπλωματικές προεκτάσεις.
«Κάθε κοινή επιχείρηση που γεννιέται μέσα από αυτή την πρωτοβουλία αποτελεί μια πραγματική γέφυρα επικοινωνίας, εμπιστοσύνης και προόδου ανάμεσα στις δύο κοινότητες.» — Σερ Στέλιος Χατζηιωάννου
Ο θεσμός ως εργαλείο παράπλευρης διπλωματίας
Το κυπριακό ζήτημα έχει παγιδευτεί επί δεκαετίες στη λογική των κεντρικών διαπραγματεύσεων: σύνοδοι, ανακοινωθέντα, ακινησία. Σε αυτό το πλαίσιο, οι Stelios Bi-Communal Awards λειτουργούν ως ένα εργαλείο που θα μπορούσαμε να ονομάσουμε «παράπλευρη διπλωματία» (bypass diplomacy): η σύνδεση μεταξύ των κοινοτήτων οικοδομείται όχι από πολιτικούς διαπραγματευτές στο τραπέζι των συνομιλιών, αλλά από επιχειρηματίες στο τραπέζι της αγοράς.
Η λογική είναι ισχυρά λειτουργική: εάν Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι συναλλάσσονται, συνεπενδύουν και μοιράζονται επιχειρηματικό ρίσκο, αναπτύσσουν σχέσεις εμπιστοσύνης που δεν εξαρτώνται από την πολιτική ελίτ εκατέρωθεν. Σε ένα νησί όπου η επαφή παραμένει δομικά περιορισμένη, η οικονομική συνύπαρξη λειτουργεί ως υποκατάστατο κανονικότητας.
Η φετινή χρονιά κατέγραψε 78 επιχειρηματίες σε 39 δικοινοτικές ομάδες που υπέβαλαν αίτηση — ένα μέγεθος που αφ’ εαυτού αποτελεί δείκτη ζήτησης και δεν πρέπει να υποτιμηθεί. Ανεξαρτήτως ποιες ομάδες βραβεύτηκαν, οι υπόλοιπες τριάντα αποτελούν εν δυνάμει δίκτυα επαφής, που ωριμάζουν εκτός επίσημων δομών.
Η γεωγραφία της συνεργασίας: Ανάλυση των βραβευθέντων
Τα εννέα βραβευθέντα ζεύγη αποκαλύπτουν μια εντυπωσιακή ποικιλία κλάδων — από τη βιοτεχνολογία αποβλήτων έως την κινηματογραφική παραγωγή, από την κατασκευή βιολιών έως την τεχνολογία εκπαίδευσης. Αυτή η ετερογένεια δεν είναι τυχαία: υποδηλώνει ότι η ικανότητα δικοινοτικής συνεργασίας δεν συνδέεται με κάποιον ειδικό κλάδο, αλλά αφορά το ανθρώπινο κεφάλαιο και την κοινή επιχειρηματική βούληση.
Χρυσό Βραβείο: Η αξία της τεχνολογίας ως συνδετικού ιστού
Το Χρυσό Βραβείο των €150.000 απεδόθη στους Steven Stavrou και Burak Doluay για το SocialTech Lab — μια δομή που αξιοποιεί την τεχνολογία για την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας. Η επιλογή αυτή είναι συμβολικά φορτισμένη: η τεχνολογία λειτουργεί ως ένας χώρος «χαμηλής πολιτικής φόρτισης», στον οποίο η δικοινοτική συνεργασία παρουσιάζει τα χαμηλότερα σημεία τριβής. Σημαντικό είναι επίσης το γεγονός ότι το ζεύγος ανακοίνωσε την επανεπένδυση του βραβείου στη δημιουργία ενός Venture Builder για κυπριακές start-ups και των δύο κοινοτήτων — δηλαδή η επιβράβευση μετατρέπεται αμέσως σε πολλαπλασιαστή νέων συνεργασιών.
Αργυρά Βραβεία: Τέχνη, Πολιτισμός και Βιομηχανική Συνεργασία
Τα δύο Αργυρά Βραβεία των €100.000 το καθένα παρουσιάζουν εξίσου ενδιαφέρουσα σύνθεση. Οι Michalis Pantelides και Arif Cebeci συνδύασαν την κοινή αγάπη για τη μουσική σε μια επιχείρηση κατασκευής και αποκατάστασης βιολιών — ένας κλάδος όπου η χειροτεχνία και η αισθητική κουλτούρα λειτουργούν ως γλώσσα κοινή πέραν εθνικών ταυτοτήτων. Οι Demetris Ellinas και Memduh Aybar, από την άλλη, ανέδειξαν μια πιο κλασική μορφή εμπορικής συνεργασίας στον κλάδο PVC κουφωμάτων — και αξίζει να σημειωθεί ότι πρόκειται για δεύτερη συνεχόμενη βράβευσή τους, δείγμα ώριμης και ανθεκτικής επιχειρηματικής σχέσης.
Χάλκινα Βραβεία: Η Πλατύτητα του Οικοσυστήματος
Τα έξι Χάλκινα Βραβεία των €25.000 το καθένα αποτυπώνουν τη βάση του οικοσυστήματος: εμπόριο φρέσκων ψαριών, διαχείριση τηγανελαίων για βιοκαύσιμα, εκμίσθωση αθλητικών χώρων και παραγωγή τέχνης, παραγωγή ταινιών, κατασκευή παγωτού, και — ίσως η πιο καινοτόμος — κατασκευή διακοσμητικών επιφανειών από γεωργικά απόβλητα. Η τελευταία, από τους Katerina Loizou και Mustafa Afsaroglu, εντάσσεται στη λογική της κυκλικής οικονομίας και βιώσιμης ανάπτυξης — τομέας που βρίσκεται σε άνοδο στην ευρωπαϊκή ατζέντα.
«Η δικοινοτική επιχειρηματικότητα δεν είναι ιδεαλισμός. Είναι η πιο ρεαλιστική απάντηση σε μια πολιτική ακινησία που δεν έχει ορίζοντα λύσης.»
Η παρουσία του ΟΗΕ: Σήμα Πολιτικής Βαρύτητας
Η εμφανής διπλωματική κάλυψη της εκδήλωσης — παρουσία προέδρου, απεσταλμένης Γενικού Γραμματέα ΟΗΕ και ειδικού αντιπροσώπου — δεν είναι τυπική. Υποδηλώνει ότι η διεθνής κοινότητα αναγνωρίζει τον θεσμό ως λειτουργικό τμήμα της πολυεπίπεδης προσπάθειας για το Κυπριακό.
Ο ΟΗΕ έχει επενδύσει δεκαετίες προσπάθειας στις επίσημες διαπραγματεύσεις με πενιχρά αποτελέσματα. Η στήριξη σε εναλλακτικές μορφές επαφής — όπως τα δικοινοτικά επιχειρηματικά βραβεία — αντικατοπτρίζει μια πιο ρεαλιστική αξιολόγηση του τι είναι εφικτό «εκ των κάτω» όταν «εκ των άνω» λύσεις παραμένουν ανέφικτες. Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης συνδέοντας τον θεσμό με τη συζήτηση για επανένωση εντός ευρωπαϊκής οικογένειας, τοποθετεί τις δικοινοτικές επιχειρηματικές συνεργασίες στο ευρύτερο ευρωπαϊκό αφήγημα — μια επιλογή πολιτικά σαφής.
Τα Όρια του Μοντέλου
Κάθε θεσμός έχει τα όριά του και η έντιμη ανάλυση απαιτεί να τα αναδείξει. Τα Stelios Bi-Communal Awards, παρά την αδιαμφισβήτητη αξία τους, αντιμετωπίζουν δομικούς περιορισμούς.
Πρώτον, το δείγμα παραμένει μικρό: 9 βραβευθέντα ζευγάρια σε ένα νησί με διαιρεμένη οικονομία δεν αποτελούν συστημική αλλαγή — αποτελούν σημαντικό παράδειγμα. Δεύτερον, η επιλογή των συμμετεχόντων εξ ορισμού φιλτράρει τους ανθρώπους με ήδη υψηλή επιθυμία συνεργασίας· ο θεσμός επιβραβεύει και ενισχύει, αλλά δεν «μετατρέπει» τους αντίθετους. Τρίτον, η βιωσιμότητα των δικοινοτικών επιχειρήσεων μετά τη λήξη της χρηματοδότησης αποτελεί ανοιχτό ερώτημα — δεν υπάρχουν διαθέσιμα δεδομένα για το ποσοστό επιχειρήσεων που επιβιώνουν μετά την ολοκλήρωση του βραβείου.
Τέλος, και πιο ουσιαστικό: η δικοινοτική επιχειρηματικότητα δεν μπορεί να λύσει το Κυπριακό. Δεν είναι αρμοδιότητά της. Αυτό που μπορεί να κάνει — και αυτό που φαίνεται να κάνει επιτυχώς — είναι να διατηρεί ανοιχτά κανάλια επικοινωνίας και εμπιστοσύνης, να αποδεικνύει εμπράκτως ότι η συνεργασία είναι εφικτή, και να παράγει ανθρώπινο κεφάλαιο εξοικειωμένο με τη δικοινοτική λειτουργία — κεφάλαιο που θα είναι αναντικατάστατο την ημέρα που θα ανοίξουν ξανά οι επίσημες διαπραγματεύσεις.
«Ο Σερ Στέλιος δεν επενδύει στη λύση του Κυπριακού. Επενδύει στους ανθρώπους που θα χρειαστούν όταν η λύση έρθει.»
Η Επιχειρηματικότητα ως Πολιτική Γεωγραφία
Τα 16 χρόνια των Stelios Bi-Communal Awards έχουν παράξει κάτι σπάνιο στο κυπριακό πλαίσιο: μια αφήγηση προόδου. Σε ένα νησί που έχει εξοικειωθεί με αφηγήσεις αδιεξόδου, ο θεσμός προσφέρει μια αντίρροπη αφήγηση — ότι η επαφή είναι εφικτή, ότι η εμπιστοσύνη μπορεί να οικοδομηθεί, ότι η κοινή οικονομική δραστηριότητα αντέχει εκεί που αντέχει η ανθρώπινη βούληση να αντέξει.
Η επιλογή να αφιερωθεί το Χρυσό Βραβείο στη δημιουργία ενός Venture Builder — δηλαδή να χρησιμοποιηθεί η χρηματοδότηση ως σπόρος για νέες συνεργασίες — εμπεριέχει έναν πολλαπλασιαστή που αξίζει προσοχή. Εάν αναπαραχθεί ως πρακτική από άλλα βραβευθέντα ζεύγη, ο θεσμός αρχίζει να λειτουργεί ως αυτοτροφοδοτούμενο δίκτυο, και όχι απλώς ως επετηρίδα βραβεύσεων.
Σε αυτό έγκειται, ίσως, η βαθύτερη συμβολή του Σερ Στελίου: όχι στο χρηματικό ποσό — αν και €5,3 εκατομμύρια σε δεκαέξι χρόνια δεν είναι αμελητέα — αλλά στη συνέπεια. Στην επιλογή να επαναλαμβάνεται ο ίδιος θεσμός, με την ίδια λογική, κάθε χρόνο, ανεξαρτήτως πολιτικής συγκυρίας. Στον κόσμο της γεωπολιτικής, η συνέπεια είναι η σπανιότερη μορφή δύναμης.
Περισσότερες πληροφορίες: www.steliosfoundation.com.cy
Σύνθεση & Παρουσίαση δεδομένων: Artificial Intelligence
Επιμέλεια & έλεγχος δεδομένων: Παναγιώτης Τσακιρίδης
mywaypress.gr –Περιεχόμενο αξίας με την υποστήριξη υβριδικής νοημοσύνης.
Για αναγνώστες με μεγάλο εύρος προσοχής.
mywaypress.gr — Από το τι συμβαίνει, στο τι σημαίνει
