Ελληνική διπλωματία στο περιθώριο: Η απουσία από τις εξελίξεις στη Λιβύη και το στρατηγικό κενό

Η μη συμπερίληψη της Ελλάδας στην πρόσφατη συνάντηση υψηλού επιπέδου για τη Λιβύη, όπου οι ΗΠΑ, ευρωπαϊκές δυνάμεις, η Τουρκία και αραβικές χώρες χάραξαν την πορεία για την επόμενη μέρα στη χώρα, δεν αποτελεί απλώς μια διπλωματική παράλειψη. Συνιστά ένα ανησυχητικό σύμπτωμα στρατηγικής απομόνωσης και εγείρει σοβαρά ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα της εξωτερικής πολιτικής της κυβέρνησης Μητσοτάκη σε ένα κρίσιμο μέτωπο για τα εθνικά συμφέροντα. Η απουσία από το τραπέζι των αποφάσεων υπονομεύει τη θέση της χώρας και αφήνει το πεδίο ελεύθερο σε ανταγωνιστικές δυνάμεις να διαμορφώνουν τετελεσμένα γεγονότα.

 
Οι άμεσες επιπτώσεις: Αποφάσεις ερήμην της Αθήνας

Η σημασία της συνάντησης, όπως αποτυπώνεται στη δήλωση της αμερικανικής προεδρίας, ήταν τεράστια. Οι συζητήσεις δεν ήταν θεωρητικές, αλλά εστίασαν σε συγκεκριμένους και κρίσιμους τομείς:

1. Οικονομική Αρχιτεκτονική: Συμφωνήθηκε η ενίσχυση θεσμών όπως η Εθνική Εταιρεία Πετρελαίου και η Κεντρική Τράπεζα της Λιβύης. Οι αποφάσεις αυτές επηρεάζουν άμεσα τις ενεργειακές εξελίξεις στην Κεντρική Μεσόγειο, μια περιοχή όπου η Ελλάδα έχει άμεσα συμφέροντα λόγω του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου που επιχειρεί να υφαρπάξει ελληνική υφαλοκρηπίδα.
2. Δομή Ασφαλείας: Τέθηκε επί τάπητος η ενοποίηση των δυνάμεων ασφαλείας Ανατολής-Δύσης και η τροποποίηση του εμπάργκο όπλων. Η παρουσία και ο ρόλος της Τουρκίας σε αυτή τη διαδικασία, χωρίς την παρουσία της Ελλάδας για να εκφράσει τις ανησυχίες της, νομιμοποιεί de facto την Άγκυρα ως βασικό ρυθμιστή ασφαλείας στην περιοχή.

Η απουσία της Ελλάδας από αυτές τις συζητήσεις σημαίνει ότι η φωνή της δεν ακούγεται. Οι θέσεις της για την ακυρότητα του μνημονίου και την ανάγκη οριοθέτησης των θαλασσίων ζωνών με βάση το Διεθνές Δίκαιο τίθενται στο περιθώριο, την ώρα που οι αντίπαλές της θέσεις βρίσκονται στο επίκεντρο των διαβουλεύσεων.

 
Η κριτική της Ελληνικής διπλωματίας: Αδυναμία ή στρατηγική επιλογή;

Η εξέλιξη αυτή επιβάλλει μια αυστηρή αποτίμηση της στρατηγικής που ακολουθεί η κυβέρνηση Μητσοτάκη. Ενώ η Αθήνα έχει επενδύσει ορθώς στη δημιουργία περιφερειακών συμμαχιών (με Αίγυπτο, ΗΑΕ, Γαλλία) και στην αυστηρή προσήλωση στο Διεθνές Δίκαιο, το αποτέλεσμα δείχνει ότι αυτό δεν αρκεί.

• Το Όριο της Νομικής Προσέγγισης: Η συνεχής επίκληση της παρανομίας του τουρκολιβυκού μνημονίου είναι απαραίτητη, αλλά αποδεικνύεται ανεπαρκής όταν δεν συνοδεύεται από την ενεργή παρουσία στα φόρα όπου διαμορφώνεται η “πραγματική πολιτική” (realpolitik). Η διεθνής κοινότητα, στην προσπάθειά της να βρει μια λειτουργική λύση για τη Λιβύη, φαίνεται διατεθειμένη να παρακάμψει “ακανθώδη” νομικά ζητήματα, και μαζί με αυτά και τις χώρες που τα προτάσσουν.
• Έλλειμμα Επιρροής: Η ελληνική διπλωματία φαίνεται να αποτυγχάνει να πείσει τους συμμάχους της, και κυρίως τις ΗΠΑ που προήδρευσαν της συνάντησης, ότι η ελληνική συμμετοχή είναι προϋπόθεση για μια δίκαιη και βιώσιμη λύση. Η παρουσία της Τουρκίας και η απουσία της Ελλάδας στέλνει ένα μήνυμα: η Άγκυρα θεωρείται μέρος της λύσης, ενώ η Αθήνα, δυνητικά, μέρος του προβλήματος ή, στη χειρότερη περίπτωση, παράγοντας που μπορεί να αγνοηθεί.

 
Η επόμενη μέρα: Ανάγκη για στρατηγική αναθεώρηση

Η περιθωριοποίηση από τις εξελίξεις στη Λιβύη δεν πρέπει να αντιμετωπιστεί ως ένα μεμονωμένο περιστατικό, αλλά ως μια στρατηγική προειδοποίηση. Η ελληνική εξωτερική πολιτική καλείται να επαναξιολογήσει τις τακτικές της. Η ενεργητική διπλωματία δεν μπορεί να εξαντλείται σε δημόσιες καταγγελίες και διμερείς επαφές. Απαιτεί συνεχή και επίμονη παρουσία στα πολυμερή φόρα, ευελιξία και την ικανότητα μετατροπής των νομικών θέσεων σε απαραίτητες πολιτικές προϋποθέσεις για τους διεθνείς παίκτες.

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη οφείλει να δώσει απαντήσεις για αυτό το διπλωματικό κενό. Η διασφάλιση της συμμετοχής της Ελλάδας στις κρίσιμες διαβουλεύσεις για το μέλλον της άμεσης γειτονιάς της δεν είναι θέμα γοήτρου, αλλά ζήτημα επιβίωσης και προάσπισης θεμελιωδών εθνικών συμφερόντων. Η θέση του παρατηρητή δεν αρμόζει σε μια χώρα με τον γεωπολιτικό ρόλο και τις προκλήσεις της Ελλάδας.

mywaypress.gr –Περιεχόμενο αξίας με την υποστήριξη  υβριδικής νοημοσύνης.

Για  αναγνώστες με μεγάλο εύρος προσοχής.