Η οργουελική παγίδα για τις υπηρεσίες στις ‘αμοιβαίες’ εμπορικές συμφωνίες

Η εμπορική πολιτική του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, που εστιάζει στη σύναψη διμερών «αμοιβαίων» συμφωνιών, φαίνεται επιφανειακά να αποδίδει καρπούς, καθώς χώρες ανά τον κόσμο αγωνίζονται για προνομιακή πρόσβαση στην αμερικανική αγορά. Ωστόσο, κάτω από την επιφάνεια αυτής της στρατηγικής κρύβεται μια βαθιά και επικίνδυνη παγίδα που απειλεί να μεταμορφώσει τη δομή του παγκόσμιου ψηφιακού εμπορίου, ωθώντας τον κόσμο άθελά του προς ένα μοντέλο κρατικού ελέγχου κινεζικού τύπου. Η ανάλυση αυτή παραβλέπει συχνά τον τρόπο με τον οποίο θα εφαρμοστούν οι προτιμήσεις αυτές στο ψηφιακό εμπόριο, το οποίο αποτελεί πλέον αναπόσπαστο κομμάτι του παγκόσμιου εμπορίου σύγχρονων αγαθών.

Η νέα πραγματικότητα του εμπορίου: Από τα άτομα στα Bytes

Το παγκόσμιο εμπόριο δεν αφορά πλέον μόνο φυσικά αγαθά. Το εμπόριο που τροφοδοτείται από διασυνοριακές ροές ψηφιακών δεδομένων (bytes) επεκτείνεται πολύ ταχύτερα από το παραδοσιακό εμπόριο φυσικών προϊόντων (ατόμων). Σήμερα, η εξαγωγή «έξυπνων» προϊόντων, όπως αυτοκίνητα, πλυντήρια ή ψυγεία συνδεδεμένα στο διαδίκτυο, απαιτεί πρόσβαση στην αγορά όχι μόνο για το φυσικό αντικείμενο, αλλά και για τις ενσωματωμένες ψηφιακές υπηρεσίες και τη συνεχή υποστήριξή τους. Αυτή η νέα πραγματικότητα θέτει ένα κρίσιμο ερώτημα: πώς μπορούν οι εμπορικοί εταίροι της Ουάσινγκτον να επαληθεύσουν την αμερικανική προέλευση των ψηφιακών υπηρεσιών που λαμβάνουν;.

 
Η αχίλλειος πτέρνα: Οι κανόνες καταγωγής στην ψηφιακή εποχή

Κάθε προτιμησιακή εμπορική συμφωνία βασίζεται σε «κανόνες καταγωγής», οι οποίοι καθορίζουν αν ένα προϊόν κατασκευάστηκε στη χώρα που συμμετέχει στη συμφωνία και ποια ήταν η προστιθέμενη αξία σε αυτήν. Για τα φυσικά αγαθά, ο προσδιορισμός της προέλευσης είναι πολύπλοκος αλλά εφικτός. Για τα ψηφιακά δεδομένα, όμως, είναι πρακτικά αδύνατος.

Τα ψηφιακά δεδομένα συμπεριφέρονται διαφορετικά από τα φυσικά αντικείμενα: μπορούν να αναπαραχθούν σε άπειρα πανομοιότυπα αντίγραφα με σχεδόν μηδενικό κόστος, να αποθηκευτούν σε πολλαπλές τοποθεσίες και να «αποσταλούν» ταυτόχρονα από οπουδήποτε. Δεν υπάρχουν διεθνώς συμφωνημένοι κανόνες καταγωγής για το ψηφιακό εμπόριο, καθώς οι σχετικοί κανόνες του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ) δεν ισχύουν για τις ψηφιακές ροές, αφού σχεδιάστηκαν σε μια εποχή που το ψηφιακό εμπόριο ήταν στα σπάργανα.

Το δίλημμα του τείχους προστασίας και το Οργουελικό παράδοξο

Αυτή η αδυναμία δημιουργεί ένα τεράστιο δίλημμα. Για να εμποδίσουν τρίτες χώρες (όπως η Κίνα) να επωφεληθούν παράτυπα από τις προτιμήσεις που εξασφάλισαν μέσω των διμερών συμφωνιών με τις ΗΠΑ, οι κυβερνήσεις θα έπρεπε να μπορούν να πιστοποιούν την προέλευση των ψηφιακών ροών. Ο μοναδικός τρόπος για να το επιτύχουν αυτό μονομερώς είναι η κατασκευή «ψηφιακών τειχών προστασίας» (digital firewalls), δηλαδή συστημάτων ικανών να ελέγχουν και να φιλτράρουν τη ροή των δεδομένων.

Τεχνικά, αυτό είναι εφικτό, όπως αποδεικνύει το παράδειγμα της Κίνας και άλλων αυταρχικών καθεστώτων που επιτρέπουν μόνο τη διέλευση κρατικά εγκεκριμένων δεδομένων. Εδώ έγκειται και το μεγάλο παράδοξο: στην προσπάθειά τους να αποκλείσουν την Κίνα από τα οφέλη των εμπορικών τους συμφωνιών, οι Ηνωμένες Πολιτείες —η χώρα που ισχυρίζεται ότι ηγείται του «ελεύθερου κόσμου»— ενδέχεται να ενθαρρύνουν τους εμπορικούς τους εταίρους να υιοθετήσουν τα ίδια παρεμβατικά εργαλεία που πρωτοστάτησε το κινεζικό κράτος.

 
Ο κίνδυνος ενός κατακερματισμένου ψηφιακού κόσμου

Η πολιτική Τραμπ δεν έρχεται μόνο σε αντίθεση με τη θεμελιώδη αρχή του ΠΟΕ περί του «μάλλον ευνοούμενου κράτους», αλλά κινδυνεύει να δημιουργήσει ένα χαοτικό πλέγμα διμερών ψηφιακών κανόνων, αναγκάζοντας τις κυβερνήσεις να υψώσουν τείχη στα ψηφιακά τους σύνορα. Χωρίς πολυμερώς συμφωνημένους κανόνες, ο κόσμος κινδυνεύει να διασπαστεί σε αντίπαλα ψηφιακά μπλοκ, το καθένα με τη δική του εκδοχή του «Μεγάλου Τείχους Προστασίας».

Αντί να απομονώσει την Κίνα, αυτή η στρατηγική κινδυνεύει να καταστήσει το κινεζικό μοντέλο διακυβέρνησης του διαδικτύου ευρέως αποδεκτό. Οι ΗΠΑ, που υπήρξαν ο κύριος αρχιτέκτονας του πολυμερούς εμπορικού συστήματος που βασιζόταν σε κανόνες, το μετατρέπουν τώρα σε ένα δίκτυο διμερών συμφωνιών που εξυπηρετούν τα δικά τους επιλεκτικά συμφέροντα.

 
Η μόνη διέξοδος: Η πολυμερής συνεργασία

Η εναλλακτική λύση σε αυτό το δυστοπικό μέλλον είναι η επιστροφή στην πολυμερή συνεργασία. Μόνο μέσω διεθνών συμφωνιών μπορούν να τεθούν τα πρότυπα που απαιτούνται για τη διατήρηση μιας ανοικτής και παγκόσμιας ψηφιακής οικονομίας. Η εναλλακτική —ένα πλέγμα αμοιβαίων εμπορικών συμφωνιών που επιβάλλονται μέσω ψηφιακών τειχών προστασίας— κινδυνεύει να εγκλωβίσει τον κόσμο σε ένα οργουελικό μέλλον, όπου το εμπόριο και το διαδίκτυο θα είναι τεμαχισμένα από πολιτικά σύνορα. Αυτή είναι η οργουελική παγίδα που οφείλουμε να αποφύγουμε.

 
Πηγή: omfif.org

mywaypress.gr –Περιεχόμενο αξίας με την υποστήριξη  υβριδικής νοημοσύνης.

Για  αναγνώστες με μεγάλο εύρος προσοχής.