Η σιωπηλή κρίση των νέων ανδρών: ένα χαμένο κοινωνικό συμβόλαιο

Η νέα κρίση του ανδρισμού και η πολιτική της αδιαφορίας

Ο Scott Galloway, ακαδημαϊκός και επιχειρηματίας γνωστός για τις αιχμηρές κοινωνικές του αναλύσεις, ανατέμνει στο άρθρο του Notes on Being a Man μια βαθιά κοινωνική πληγή: την κρίση ταυτότητας και προσανατολισμού των νέων ανδρών στη σύγχρονη Δύση, με επίκεντρο τις ΗΠΑ. Η αφορμή του είναι πολιτική —η απρόσμενη επιστροφή του Donald Trump, που στηρίχθηκε κυρίως από νεαρούς άνδρες— αλλά η ανάλυση είναι ευρύτερη, κοινωνιολογική και πολιτισμική.

Η εκλογική μετατόπιση αυτή, όπως σημειώνει, δεν ήταν ψήφος υπέρ ενός ηγέτη, αλλά έκφραση μιας γενιάς που αισθάνεται αποκλεισμένη από το κοινωνικό αφήγημα. Ενώ η δημόσια συζήτηση περιστρέφεται γύρω από τα δικαιώματα των γυναικών, των μειονοτήτων και των ομάδων ταυτότητας —προφανώς αναγκαία και δίκαια— οι νεαροί άνδρες μένουν εκτός της εξίσωσης, εγκλωβισμένοι ανάμεσα σε δύο ακραίες αφηγήσεις: τη μισογύνικη ακροδεξιά και την αδιάφορη αριστερά που θεωρεί ότι «οι άνδρες είναι το πρόβλημα».

 
Τα δεδομένα μιας καθοδικής πορείας

Ο Galloway στηρίζει τη θέση του σε μια σειρά από κοινωνικοοικονομικά δεδομένα που συνθέτουν ένα ανησυχητικό μωσαϊκό. Οι άνδρες ηλικίας 20–30 ετών περνούν λιγότερο χρόνο σε εξωτερικούς χώρους από ό,τι οι κρατούμενοι σε φυλακές. Το ποσοστό των ανδρών ηλικίας 20–24 που δεν εργάζονται ούτε σπουδάζουν έχει τριπλασιαστεί από το 1980. Η συμμετοχή των ανδρών στο εργατικό δυναμικό έχει πέσει κάτω από το 90%, ενώ η οικονομική τους προοπτική συρρικνώνεται: οι νέοι ενήλικες σήμερα είναι κατά 24% φτωχότεροι από τους γονείς τους στην ίδια ηλικία.

Η κρίση δεν είναι μόνο οικονομική. Είναι εκπαιδευτική, ψυχολογική και πολιτισμική. Τα αγόρια υστερούν ήδη από τα πρώτα σχολικά χρόνια, καθώς το εκπαιδευτικό σύστημα —όπως επισημαίνει— ευνοεί τη γυναικεία ωριμότητα. Ταυτόχρονα, η έλλειψη ανδρικών προτύπων είναι εντυπωσιακή: υπάρχουν λιγότεροι άνδρες εκπαιδευτικοί K–12 απ’ όσες γυναίκες εργάζονται στους τομείς STEM.

 
Το χαμένο κοινωνικό συμβόλαιο και η οθόνη ως υποκατάστατο ζωής

Η μεγαλύτερη ίσως πρόκληση, γράφει, είναι η αποσύνδεση των νέων ανδρών από τον πραγματικό κόσμο. Η τεχνολογία, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και η οικονομία της «οργής» (rage economy) έχουν μετατρέψει την απομόνωση σε εμπορικό μοντέλο. Με το κόστος στέγασης και εκπαίδευσης να εκτοξεύεται, ένας στους πέντε άνδρες 30 ετών ζει ακόμη με τους γονείς του, ενώ οι περισσότεροι υποκαθιστούν την κοινωνική και ερωτική ζωή με τις οθόνες τους.

Η αλγοριθμική οικονομία της προσοχής, υπογραμμίζει, δεν είναι ουδέτερη: οι ισχυρότερες εταιρείες του πλανήτη αποκομίζουν τεράστια κέρδη από τη μοναξιά και την οργή των νέων ανδρών, κρατώντας τους σε μια κατάσταση διαρκούς ενόχλησης και αποχαύνωσης.

 
Από την κοινωνική απομόνωση στην υπαρξιακή κρίση

Ο Galloway συσχετίζει αυτή την παρακμή με τις λεγόμενες “deaths of despair” —θανάτους από αυτοκτονία, υπερβολική δόση ή αλκοόλ— που αριθμούν περίπου 70.000 ετησίως στις ΗΠΑ, κυρίως μεταξύ ανέργων λευκών ανδρών χωρίς πανεπιστημιακή εκπαίδευση. Πίσω από τα στατιστικά κρύβεται μια απώλεια σκοπού και νοήματος.

Ακόμα πιο ανησυχητικό είναι το κοινωνικό κόστος της «ματαιωμένης ωριμότητας»: λιγότερες σχέσεις, μειωμένος γάμος, πτώση της γεννητικότητας. Το 45% των ανδρών 18–25 ετών δεν έχει προσεγγίσει ποτέ μια γυναίκα δια ζώσης. Η ψηφιακή κουλτούρα της αποξένωσης αναπαράγει έναν φαύλο κύκλο — λιγότερες κοινωνικές δεξιότητες, περισσότερη μοναξιά, περισσότερη εξάρτηση από τα ίδια τεχνολογικά υποκατάστατα.

 
Ένα νέο πρόταγμα για την ανδρική ταυτότητα

Η κεντρική θέση του Galloway δεν είναι νοσταλγική. Δεν προτείνει επιστροφή σε παλιές μορφές πατριαρχίας, αλλά αναζήτηση ενός νέου, υγιούς ανδρισμού. Οι άνδρες —γράφει— χρειάζονται έναν κώδικα, ένα σύνολο θετικών αρχών που να ορίζουν ξανά την υπευθυνότητα, την επιμονή, τη φροντίδα και τη συνεργασία.

Η κοινωνία δεν μπορεί να ανθίσει, αν οι άνδρες αποτυγχάνουν. Οι γυναίκες και τα παιδιά δεν θα ευημερήσουν, αν οι άνδρες δεν τα καταφέρνουν. Ο Galloway καλεί τους μεγαλύτερους άνδρες να «πληρώσουν το χρέος» τους: να σταθούν δίπλα στους νεότερους, να δώσουν παράδειγμα και σκοπό, να μεταδώσουν έναν νέο τύπο δύναμης — όχι κυριαρχίας, αλλά σταθερότητας.

 
Το άρθρο λειτουργεί σε τρία επίπεδα:

1. Κοινωνιολογικό: Καταγράφει την καθίζηση των νέων ανδρών ως φαινόμενο συστημικό — αποτέλεσμα της εκπαιδευτικής ανισότητας, της ανισοκατανομής πλούτου και της τεχνολογικής απομόνωσης.
2. Πολιτικό: Προειδοποιεί ότι η εγκατάλειψη αυτής της γενιάς από τον προοδευτικό χώρο ανοίγει τον δρόμο στον λαϊκισμό και την ακροδεξιά.
3. Ηθικό/πολιτισμικό: Θέτει το ζήτημα της ταυτότητας και του νοήματος ως θεμελιώδη παράμετρο της κοινωνικής συνοχής.

Η δύναμη του άρθρου έγκειται στη νηφαλιότητά του: δεν ζητά συμπάθεια, αλλά κατανόηση· δεν εξιδανικεύει, αλλά επισημαίνει τον κίνδυνο μιας «χαμένης γενιάς» που η κοινωνία αδυνατεί να εντάξει.

Ο Galloway περιγράφει με ακρίβεια τη μεταπολιτική εποχή της αρρενωπότητας. Όπως οι γυναίκες διεκδίκησαν τον δικό τους ρόλο με όρους ελευθερίας και αυτογνωσίας, έτσι και οι άνδρες καλούνται τώρα να επανεφεύρουν τον εαυτό τους — όχι ως αντίπαλοι, αλλά ως συνοδοιπόροι σε μια κοινή αναζήτηση νοήματος.

Αν η κοινωνία αγνοήσει αυτή την πρόκληση, το κενό θα το καλύψουν οι πιο θορυβώδεις και επικίνδυνες φωνές. Αν την αντιμετωπίσει, ίσως βρει την ευκαιρία να ξαναχτίσει τον κοινωνικό δεσμό πάνω σε νέα θεμέλια.

Πηγή: Scott Galloway, Notes on Being a Man, δημοσιευμένο στο profgalloway.com

 
mywaypress.gr –Περιεχόμενο αξίας με την υποστήριξη  υβριδικής νοημοσύνης.

Για  αναγνώστες με μεγάλο εύρος προσοχής.