Η συνάντηση των «οικοδόμων του μέλλοντος» -Μαθήματα από το Progress Conference 2025

4 Νοεμβρίου, 2025 9:28 πμ

Το Progress Conference 2025, που πραγματοποιήθηκε στο Berkeley της Καλιφόρνιας, αποτέλεσε ένα από τα πιο φιλόδοξα πειράματα ιδεών για το μέλλον της προόδου, της τεχνολογίας και της ανθρώπινης φιλοδοξίας. Ο Arun Rao, συμμετέχων και ομιλητής, καταγράφει ένα οξύ παρατηρητικό χρονικό αυτής της συνάντησης των «οικοδόμων του μέλλοντος» — από τον Sam Altman και τον Mike Kratsios μέχρι νεότερους πρωταγωνιστές των νέων επιστημών.

Η ουσία της εμπειρίας του Rao δεν είναι μια απλή αποτύπωση συνεδρίου· είναι μια απογραφή ιδεών που συνθέτουν το νέο στρατηγικό πλαίσιο της τεχνολογικής πολιτικής, της επιστήμης και της ανθρώπινης αυτοκατανόησης.

 
Η νέα εποχή της τεχνητής νοημοσύνης: Από την επιτάχυνση στην αυτοβελτίωση

Η κυρίαρχη διαπίστωση του συνεδρίου ήταν ότι η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης παραμένει εκθετική. Παρά τη δημόσια κόπωση γύρω από τα μοντέλα γλωσσών, οι ειδικοί εκτιμούν πως η πορεία προς την Τεχνητή Γενική Νοημοσύνη (AGI) είναι πλέον αναπόφευκτη — με χρονικό ορίζοντα 2 έως 10 έτη, και το πιθανότερο μεταξύ 2027-2030.

Ακόμη πιο προκλητική είναι η έννοια της Υπερνοημοσύνης (Superintelligence), δηλαδή συστημάτων που θα υπερβαίνουν συλλογικά τις ικανότητες εκατοντάδων ανθρώπων. Ο Rao τονίζει πως η νέα φάση αυτοαναπτυσσόμενων συστημάτων θα απαιτήσει μια εξίσου εξελιγμένη ηθική και πολιτική αρχιτεκτονική — ένα πεδίο που ονομάζεται AI Superalignment, δηλαδή θετική ευθυγράμμιση της μηχανικής νοημοσύνης με το ανθρώπινο συμφέρον και την ευημερία.

 
Νέες μορφές οργάνωσης: Οι «AI-native» θεσμοί

Ένα εντυπωσιακό στοιχείο των συζητήσεων ήταν η αποδόμηση των παραδοσιακών οργανωτικών δομών. Οι συμμετέχοντες υποστήριξαν ότι οι θεσμοί του 20ού αιώνα – από τα κοινοβούλια έως τις πολυεθνικές – είναι δομημένοι σε μοντέλα του 17ου αιώνα. Οι «AI-native organizations» προτείνουν ένα νέο θεσμικό DNA: μικρές, αυτοβελτιούμενες, γνωσιακά δικτυωμένες οντότητες, που λειτουργούν με αρχές ευελιξίας, διαφάνειας και συνεχιζόμενης μάθησης.

Η ιδέα αγγίζει και τη δημοκρατική πολιτική: η πρόταση για «Pirate Party Congress» στις ΗΠΑ δεν είναι αστεϊσμός· είναι υπόδειξη για πιο συμμετοχική, δεδομενο-κεντρική και γνωσιακά υποβοηθούμενη δημοκρατία.

 
Ενέργεια, υπολογισμός και πολιτισμός: Τα νέα όρια της προόδου

Ο Rao υπενθυμίζει ότι το ενεργειακό υπόβαθρο παραμένει ο πυρήνας της προόδου. Η αναλογία ενέργειας ανά άτομο προβλέπει το ΑΕΠ ανά κάτοικο — και το επόμενο όριο είναι η παραγωγή ενέργειας για τις τεράστιες υπολογιστικές ανάγκες των LLMs. Από την πυρηνική σύντηξη έως τους ηλιακούς σταθμούς στο διάστημα, η εξίσωση ενέργεια = υπολογισμός = πολιτισμός γίνεται το νέο αξίωμα της προόδου.

 
Η ανθρώπινη ζωή ως project διάρκειας δύο αιώνων

Η επιστήμη της μακροζωίας, που άλλοτε ακουγόταν παρανοϊκή, έχει πλέον περάσει στη σφαίρα του πειραματικά εφικτού. Η δυνατότητα διπλασιασμού της ζωής των θηλαστικών οδηγεί σε ερωτήματα για την ηθική, τη χρηματοδότηση και τον σκοπό της ανθρώπινης ύπαρξης. Ο Rao, με χιούμορ, αναφέρει ότι «η σύζυγός του τον θεωρεί τρελό» όταν υπολογίζει πιθανότητα 30-40% να ζήσει 200 χρόνια — αλλά πίσω από την ειρωνεία κρύβεται η βεβαιότητα ότι η ανθρώπινη βιολογία μετατρέπεται σε μηχανική μεταβλητή.

 
Εκπαίδευση και ανασχεδιασμός της γνώσης

Η ριζική πρόταση: το σημερινό σχολείο είναι ήδη παρωχημένο. Οι συμμετέχοντες εισηγήθηκαν νέα μοντέλα μάθησης χωρίς τάξεις, με προσωπική καθοδήγηση, ομαδική έρευνα, συμμετοχή της AI ως γνωστικού συνεργάτη και εμπλοκή παιδιών σε πραγματικά έργα από νεαρή ηλικία. Η μετατόπιση από τη μετάδοση γνώσης στη συμπαραγωγή γνώσης αναδεικνύεται ως η νέα αποστολή της παιδείας.

 
Πολιτική, κράτος και τεχνολογική διακυβέρνηση

Η ομολογία είναι αποκαλυπτική: οι περισσότερες αμερικανικές ομοσπονδιακές υπηρεσίες δεν χρησιμοποιούν ακόμη LLMs, ενώ ο Λευκός Οίκος τα αποφεύγει λόγω του Presidential Records Act. Ο Rao όμως βλέπει το μέλλον αναπόφευκτο: όλες οι κρατικές λειτουργίες — νομοθετική, εκτελεστική, δικαστική και διοικητική — θα υιοθετήσουν την AI ως βασικό γνωσιακό εργαλείο. Το ερώτημα πλέον είναι όχι αν, αλλά με ποια συνταγματική ισορροπία.

 
Φιλοδοξία, ψυχολογία και πολιτισμός της προόδου

Το πιο ανθρώπινο κομμάτι του συνεδρίου εστιάζει στην φιλοδοξία — ως γνωσιακό, κοινωνικό και ηθικό εργαλείο. Η φιλοδοξία εδώ δεν νοείται ως εγωισμός, αλλά ως ικανότητα υπέρβασης κοινωνικών και ψυχολογικών περιορισμών. Η καλλιέργειά της, όπως τονίζουν οι συμμετέχοντες, απαιτεί παιδεία, παραδείγματα, καινοτόμο σκέψη και περιβάλλον που επιτρέπει το λάθος χωρίς στιγματισμό.

 
Η πολιτική της προόδου: Ανάμεσα στην τεχνολογία και τη δημοκρατία

Το στρατηγικό μήνυμα του Rao είναι σαφές: η πρόοδος δεν είναι φυσική κατάσταση· είναι αποτέλεσμα κοινωνικών δομών, ενεργειακής επάρκειας, θεσμικής ευελιξίας και ανθρώπινης επιθυμίας για γνώση. Ωστόσο, η σύγχρονη πολιτική — ιδίως στις δυτικές δημοκρατίες — εμποδίζει περισσότερο παρά διευκολύνει. Η «πολιτική της προόδου» απαιτεί νέο ρεαλισμό: λιγότερους νόμους, μεγαλύτερη κρατική ικανότητα και εμπιστοσύνη στην επιστημονική κρίση.

 
Η πρόοδος ως ανθρώπινη ευθύνη

Το Progress Conference 2025 δεν ήταν απλώς ένα συνέδριο τεχνολογίας· ήταν μια άσκηση ανθρωπολογικής αυτοσυνείδησης. Αν κάτι ξεχωρίζει από την αφήγηση του Arun Rao, είναι η βαθιά του πίστη ότι η τεχνολογική επιτάχυνση δεν αρκεί χωρίς θετική αξιακή κατεύθυνση.

Η πρόοδος του 21ου αιώνα δεν θα μετρηθεί σε teraflops ή petajoules, αλλά στο κατά πόσον οι άνθρωποι θα μπορέσουν να κατανοήσουν — και να ελέγξουν — τις ίδιες τις δυνάμεις που δημιούργησαν.

 
Σημείωση: Teraflops ή petajoules

Πρόκειται για δύο μονάδες μέτρησης που χρησιμοποιούνται σε τελείως διαφορετικά πεδία, αλλά και οι δύο σχετίζονται με την ισχύ και την ενέργεια του σύγχρονου πολιτισμού (ειδικά όταν μιλάμε για τεχνολογία και πρόοδο).

Teraflops (TFLOPS)

• Προέρχεται από το “Tera Floating Point Operations per Second”, δηλαδή εκατομμύρια εκατομμύρια (10¹²) πράξεις κινητής υποδιαστολής ανά δευτερόλεπτο.
• Είναι μονάδα μέτρησης της υπολογιστικής ισχύος ενός επεξεργαστή, GPU ή υπερυπολογιστή.
• Όσο περισσότερα teraflops, τόσο πιο «έξυπνο» και γρήγορο είναι το σύστημα.
  • Παράδειγμα: ένα σύγχρονο τσιπ AI της NVIDIA μπορεί να φτάνει τα 1000 TFLOPS.
  • Ο ανθρώπινος εγκέφαλος εκτιμάται (με τεχνητά ανάλογα) ότι αντιστοιχεί περίπου σε 1 exaflop (δηλαδή 1.000.000 TFLOPS).

Άρα τα teraflops είναι ο ρυθμός σκέψης μιας μηχανής.

Petajoules (PJ)

• Από το “peta” = 10¹⁵ και “joule”, τη βασική μονάδα ενέργειας στο Διεθνές Σύστημα Μονάδων.
• 1 petajoule = 1.000.000.000.000.000 joules.
• Είναι μονάδα μέτρησης ενέργειας — δηλαδή το πόση δύναμη καταναλώνεται ή παράγεται.
  • Παράδειγμα: ένα μεγάλο εργοστάσιο φυσικού αερίου μπορεί να παράγει περίπου 50 petajoules ενέργειας τον χρόνο.
  • Η συνολική ετήσια κατανάλωση ενέργειας της Ελλάδας είναι περίπου 1500 petajoules.

Άρα τα petajoules είναι ο ρυθμός καύσης του πολιτισμού — η φυσική ισχύς που χρειάζεται για να λειτουργούν τα πάντα, από εργοστάσια μέχρι datacenters.

Επομένως:

Όταν ο Rao γράφει ότι η πρόοδος μετριέται σε teraflops ή petajoules, εννοεί μεταφορικά: Η πρόοδος του σύγχρονου κόσμου εξαρτάται τόσο από το πόσο έξυπνες μηχανές (teraflops) μπορούμε να φτιάξουμε, όσο και από το πόση ενέργεια (petajoules) έχουμε για να τις τροφοδοτήσουμε.

Πηγή: Arun Rao, Inside the Minds Building the Future: Notes from the Progress Conference 2025, 26 Οκτωβρίου 2025, Lighthaven Center, Berkeley, California (hashcollision.substack.com)

 
mywaypress.gr –Περιεχόμενο αξίας με την υποστήριξη  υβριδικής νοημοσύνης.

Για  αναγνώστες με μεγάλο εύρος προσοχής.