Μετά το Ταμείο Ανάκαμψης: Το αφήγημα των 100 δισ. και η πραγματική δοκιμασία της ελληνικής οικονομίας

Η συνέντευξη του αναπληρωτή υπουργού Εθνικής Οικονομίας Νίκου Παπαθανάση στη Ναυτεμπορική επιχειρεί να διαμορφώσει το νέο οικονομικό αφήγημα της κυβέρνησης για την περίοδο μετά τη λήξη του Ταμείου Ανάκαμψης: η Ελλάδα δεν εισέρχεται σε κενό χρηματοδότησης, αλλά σε μια νέα φάση με διαθέσιμους πόρους που αγγίζουν τα 100 δισ. ευρώ.

Πρόκειται για μια παρέμβαση με σαφή στρατηγικό στόχο: να καθησυχάσει αγορές, επιχειρήσεις και κοινωνία ότι το τέλος του RRF δεν σημαίνει τέλος της αναπτυξιακής δυναμικής. Όμως πίσω από το εντυπωσιακό μέγεθος των αριθμών, κρύβονται κρίσιμα ερωτήματα για την ποιότητα ανάπτυξης, την απορροφητικότητα, την παραγωγική ανασυγκρότηση και τη βιωσιμότητα του μοντέλου.

 
Το νέο mega-package: αριθμοί που εντυπωσιάζουν

Η κυβερνητική παρουσίαση στηρίζεται σε πέντε βασικούς πυλώνες χρηματοδότησης:

Σύνολο: περίπου 98 δισ. ευρώ.

Σε επικοινωνιακό επίπεδο, το μήνυμα είναι ισχυρό: η χώρα θα συνεχίσει να τροφοδοτείται με κεφάλαια. Σε οικονομικό επίπεδο όμως, τα ποσά αυτά δεν είναι ισοδύναμα μεταξύ τους. Άλλα είναι εξασφαλισμένα, άλλα υπό διαπραγμάτευση, άλλα απαιτούν συγχρηματοδότηση, άλλα συνδέονται με αυστηρές προϋποθέσεις.

 
Η μεγάλη αλήθεια: δεν λείπουν τα χρήματα, λείπει η εκτέλεση

Η Ελλάδα ιστορικά δεν υπέφερε τόσο από έλλειψη κονδυλίων όσο από:

• αργές αδειοδοτήσεις
• γραφειοκρατία
• κατακερματισμό έργων
• πελατειακή κατανομή πόρων
• χαμηλή παραγωγική απόδοση επενδύσεων
• αδυναμία σύνδεσης χρηματοδότησης με εξαγωγές και καινοτομία

Αυτό σημαίνει ότι το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν υπάρχουν 100 δισ., αλλά αν μπορούν να μετατραπούν σε:

• νέες βιομηχανικές μονάδες
• τεχνολογική αναβάθμιση
• μόνιμες θέσεις εργασίας υψηλής αξίας
• αύξηση παραγωγικότητας
• μείωση εμπορικού ελλείμματος
• στεγαστική ανακούφιση

 
Οι ΜμΕ στο επίκεντρο – ή στην περιφέρεια;

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η αναφορά στα 2 δισ. ευρώ που μεταφέρονται στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα και μπορούν, μέσω μόχλευσης, να οδηγήσουν σε δάνεια 8 δισ. ευρώ για μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Αυτό είναι ίσως το πιο ουσιαστικό σημείο της συνέντευξης. Γιατί η ελληνική οικονομία δεν θα μετασχηματιστεί από λίγες μεγάλες επενδύσεις μόνο, αλλά από χιλιάδες μικρές επιχειρήσεις που θα εκσυγχρονιστούν, θα εξάγουν, θα ψηφιοποιηθούν και θα αποκτήσουν πρόσβαση σε κεφάλαιο.

Αν αυτό δεν συμβεί, τότε τα μεγάλα πακέτα θα ανακυκλωθούν σε λίγους ισχυρούς παίκτες.

 
Στεγαστικό: παραδοχή προβλήματος, όχι ακόμη λύση

Ο υπουργός αναγνωρίζει το στεγαστικό ως μείζον ζήτημα και παρουσιάζει προγράμματα 6,4 δισ. ευρώ, μαζί με κοινωνική κατοικία και επιδοτήσεις ανακαίνισης.

Ωστόσο, η αγορά κατοικίας στην Ελλάδα πάσχει από βαθύτερες στρεβλώσεις:

• χαμηλή προσφορά διαθέσιμων κατοικιών
• Airbnb πίεση σε αστικά κέντρα
• χαμηλοί μισθοί σε σχέση με ενοίκια
• παλαιό κτιριακό απόθεμα
• φορολογική στρέβλωση υπέρ αδρανούς ιδιοκτησίας

Άρα τα επιμέρους προγράμματα είναι χρήσιμα, αλλά δεν αρκούν χωρίς συνολική στεγαστική πολιτική.

 
Το πολιτικό μήνυμα πίσω από τους αριθμούς

Η συνέντευξη δεν είναι μόνο οικονομική. Είναι και προεκλογική προετοιμασία. Όταν συνδέεται η διαπραγμάτευση του 2027 με «αυτοδύναμη κυβέρνηση» και συγκεκριμένο πρωθυπουργό, γίνεται σαφές ότι τα κοινοτικά κονδύλια αξιοποιούνται και ως πολιτικό αφήγημα σταθερότητας.

Το μήνυμα είναι απλό:
μόνο με πολιτική συνέχεια θα έρθουν τα χρήματα.

Αυτό όμως εμπεριέχει και ρίσκο: αν οι πολίτες δεν δουν απτά αποτελέσματα στην καθημερινότητα, τα δισ. θα ακούγονται αφηρημένα.

Αν η χώρα απορροφήσει ακόμη και το 70% των 100 δισ. με υψηλή αποτελεσματικότητα, μπορεί να αλλάξει επίπεδο μέχρι το 2034.
Αν όμως συνεχιστεί το μοντέλο:

• επιδοτήσεις χωρίς μετασχηματισμό
• κατανάλωση χωρίς παραγωγή
• real estate χωρίς βιομηχανία
• τουρισμός χωρίς διαφοροποίηση

τότε τα 100 δισ. θα γίνουν μια ακόμη χαμένη δεκαετία με καλύτερη λογιστική εικόνα.

Το κρίσιμο θέμα δεν είναι πόσα χρήματα θα μπουν στην οικονομία, αλλά ποιοι θα τα διαχειριστούν. Αν δεν αλλάξει η διοικητική ικανότητα του κράτους, η ποιότητα τραπεζικής αξιολόγησης και η τεχνική επάρκεια των επιχειρήσεων, τότε ακόμη και 100 δισ. μπορεί να αφήσουν μικρότερο αποτύπωμα απ’ όσο φανταζόμαστε.

mywaypress.gr –Περιεχόμενο αξίας με την υποστήριξη  υβριδικής νοημοσύνης.

Για  αναγνώστες με μεγάλο εύρος προσοχής.