Οι γιγάντιες χώρες «καλάθια»: Η νέα αναπτυξιακή πρόκληση και το μεταναστευτικό κύμα

Από τον Noah Smith

 
Ο κόσμος βρίσκεται σε μια κρίσιμη δημογραφική και οικονομική καμπή, καθώς οι ανεπτυγμένες χώρες συρρικνώνονται και ορισμένα υπερμεγέθη, φτωχά έθνη αναπτύσσονται ραγδαία πληθυσμιακά, θέτοντας πρωτόγνωρες προκλήσεις για την παγκόσμια ευημερία και σταθερότητα. Ο αρθρογράφος Noah Smith αναλύει τη στροφή αυτή, από την εστίαση στις επιτυχημένες αναπτυξιακές ιστορίες, σε μια ανησυχητική πραγματικότητα: την άνοδο των «γιγάντιων χωρών καλάθια».

 
Η δημογραφική ανισορροπία και η άνοδος των “Big 5”

Ενώ οι ανεπτυγμένες χώρες αντιμετωπίζουν χαμηλή ανάπτυξη, στάσιμους ή συρρικνούμενους πληθυσμούς και εσωτερικές πολιτικές αναταραχές, οι φτωχότερες χώρες του κόσμου αναμένεται να έχουν ισχυρή πληθυσμιακή ανάπτυξη έως το τέλος του αιώνα.

• Μέχρι το 2100, έξι από τις δεκαπέντε πιο πολυπληθείς χώρες (και τρεις από τις πέντε κορυφαίες) θα είναι χώρες με κατά κεφαλήν ΑΕΠ (σε ισοτιμία αγοραστικής δύναμης) κάτω από $7.000, όπως εκτιμάται για το 2025.
• Οι “Big 5” – το Πακιστάν, η Νιγηρία, η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό (ΛΔΚ), η Αιθιοπία και η Τανζανία – αναμένεται να φιλοξενήσουν συνολικά πάνω από 2 δισεκατομμύρια ανθρώπους – δηλαδή το ένα πέμπτο ή περισσότερο του μέγιστου πληθυσμού της ανθρωπότητας.
• Αυτές οι χώρες αποτυγχάνουν να παρέχουν επαρκή φροντίδα στους πολίτες τους, με αποτέλεσμα να έχουν ραγδαία αυξανόμενους πληθυσμούς. Η φτώχεια εξηγεί τα υψηλά ποσοστά γονιμότητας που πέφτουν αργά, καθώς η μετάβαση μειώνεται σημαντικά αφού οι χώρες ξεπεράσουν το όριο των $7.000 κατά κεφαλήν ΑΕΠ, ένα επίπεδο που οι περισσότερες από τις “Big 5” δεν αναμένεται να φτάσουν σύντομα.

 
Οι στρατηγικές επιπτώσεις και οι κίνδυνοι

Η αποτυχία αυτών των γιγάντιων χωρών να αναπτυχθούν δημιουργεί σημαντικούς κινδύνους για τον υπόλοιπο κόσμο:

1. Μεταναστευτική Πίεση: Η πίεση της μετανάστευσης κορυφώνεται συνήθως γύρω στα $8.000 έως $12.000 κατά κεφαλήν ΑΕΠ. Αυτό σημαίνει ότι οι ανεπτυγμένες χώρες της Ευρώπης, του Αγγλόφωνου κόσμου και της Ασίας είναι πιθανό να αντιμετωπίσουν γιγαντιαία κύματα μεταναστών από αυτές τις πέντε χώρες, επιδεινώνοντας τις ήδη υπάρχουσες αντιδράσεις κατά της μετανάστευσης.
2. Παγκόσμια Οικονομία: Η συρρίκνωση των αγορών στις πλούσιες χώρες (λόγω της μείωσης του πληθυσμού) θα βλάψει τις δυτικές εταιρείες, εκτός εάν αντισταθμιστεί από την οικονομική ανάπτυξη στις αναπτυσσόμενες χώρες.
3. Παγκόσμια Φτώχεια: Η πτώση της ακραίας φτώχειας έχει σταματήσει, καθώς η Αφρική αποτελεί πλέον την πλειονότητα του πληθυσμού που ζει σε συνθήκες ακραίας φτώχειας, με κίνδυνο η φτώχεια να αρχίσει να αυξάνεται ξανά.

 
Προτάσεις πολιτικής: Ο στρατηγικός ρόλος του ανεπτυγμένου κόσμου

Ο κόσμος έχει συμφέρον να βοηθήσει τις “Big 5” να αναπτυχθούν, με στόχο να φτάσουν τουλάχιστον στο επίπεδο μεσαίου εισοδήματος. Ο Smith προτείνει τρεις βασικές πολιτικές:

1. Πλήρες Άνοιγμα Αγορών (Εμπόριο):
   • Οι πλούσιες χώρες (συμπεριλαμβανομένης της Κίνας) πρέπει να ανοίξουν πλήρως τις αγορές τους στα προϊόντα αυτών των χωρών.
   • Η οικονομική βιβλιογραφία επιβεβαιώνει ότι η βελτιωμένη πρόσβαση στις αγορές των ανεπτυγμένων χωρών αυξάνει την οικονομική ανάπτυξη στις φτωχές χώρες.
   • Παραδείγματα όπως η μείωση των δασμών των ΗΠΑ μέσω του προγράμματος Most Favored Nation και ο νόμος African Growth and Opportunity Act (AGOA) έδειξαν αύξηση των εξαγωγών και επιτάχυνση του ρυθμού ανάπτυξης. Ακόμη και όταν το AGOA δεν οδήγησε σε μακροπρόθεσμη εκβιομηχάνιση (αλλά σε πώληση εμπορευμάτων), είχε θετική επίδραση στην ανάπτυξη.
   • Η τρέχουσα πολιτική των ΗΠΑ, με τη λήξη του AGOA και την επιβολή δασμών, κινείται προς την αντίθετη κατεύθυνση, γεγονός που θα οδηγήσει σε περισσότερους μετανάστες προς τις ΗΠΑ, αντίθετα με τους στόχους των αντιμεταναστευτικών δυνάμεων.
2. Ξένη Βοήθεια (Επένδυση σε Ανθρώπους):
   • Η ξένη βοήθεια φαίνεται να αυξάνει την ανάπτυξη, ιδιαίτερα στις πολύ φτωχές χώρες, και μειώνει σημαντικά τη φτώχεια.
   • Η μείωση της φτώχειας οδηγεί σε βελτιώσεις στην υγεία και την ευημερία, παράγοντες που μειώνουν ταχύτερα τη γονιμότητα και, κατ’ επέκταση, τον υπερπληθυσμό.
   • Κρίσιμο Σημείο: Η βοήθεια δεν πρέπει να δίνεται στις κυβερνήσεις των “Big 5” λόγω της δυσλειτουργίας και της εξάρτησής τους από επαναλαμβανόμενες «συγχωρήσεις» χρεών, όπως συνέβη με το Πακιστάν. Αντίθετα, η βοήθεια πρέπει να κατευθύνεται απευθείας στους πολίτες για την οικοδόμηση σχολείων, νοσοκομείων, την εκπαίδευση προσωπικού και τη χορήγηση μετρητών στους φτωχούς.
   • Ωστόσο, η βοήθεια αυξάνει την πίεση για μετανάστευση βραχυπρόθεσμα, καθώς οι άνθρωποι χρησιμοποιούν τα χρήματα για να μετακινηθούν προς αναζήτηση καλύτερων ευκαιριών, κάτι που μπορεί να αποθαρρύνει τις αντιμεταναστευτικές πολιτικές δυνάμεις.
3. Στρατιωτική Σταθερότητα:
   • Η διεθνής κοινότητα πρέπει να παρέχει στρατιωτική σταθερότητα στις χώρες που μαστίζονται από συγκρούσεις, όπως η ΛΔΚ, η Νιγηρία και η Αιθιοπία.
   • Η αύξηση των ειρηνευτικών δυνάμεων του ΟΗΕ και άλλων διεθνών δυνάμεων, καθώς και των διπλωματικών προσπαθειών διαμεσολάβησης, μπορεί να επιτρέψει στις κυβερνήσεις να επικεντρωθούν στην οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη αντί στον πόλεμο.

Εν κατακλείδι, ενώ είναι απίθανο αυτές οι χώρες να μετατραπούν σε «νέες Ινδίες ή Κίνες», ο Smith υποστηρίζει ότι υπάρχουν μέτρα χαμηλού κόστους για τις πλούσιες χώρες που μπορούν να τις ωθήσουν προς ένα πιο βιώσιμο μέλλον. Η αποφυγή ενός κόσμου όπου οι περισσότεροι άνθρωποι ζουν σε αποτυχημένα κράτη αποτελεί πλέον στρατηγική επιταγή.

Πηγή: noahpinion.blog

 
mywaypress.gr –Περιεχόμενο αξίας με την υποστήριξη  υβριδικής νοημοσύνης.

Για  αναγνώστες με μεγάλο εύρος προσοχής.