Οι πόλεις εξοργίζονται με την παραβίαση του προϋπολογισμού της ΕΕ
Προκλήσεις και στρατηγικές αστικής ανάπτυξης στην Ευρώπη
Η αστική ανάπτυξη στην Ευρώπη βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι, αντιμετωπίζοντας τόσο την αλλαγή της χρηματοδοτικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και εσωτερικές προκλήσεις που απαιτούν καινοτόμες λύσεις. Από τις ανησυχίες για τη μείωση της αυτονομίας των πόλεων στη διαχείριση των κονδυλίων της ΕΕ, έως σκάνδαλα διαφθοράς, ζητήματα βιώσιμης στέγασης και την ανάγκη ανοικοδόμησης μετά από συγκρούσεις, οι πόλεις της Ευρώπης καλούνται να αναπτύξουν στρατηγικές ανθεκτικότητας και προσαρμοστικότητας.
Η αλλαγή του χρηματοδοτικού τοπίου της ΕΕ και οι επιπτώσεις της στις πόλεις
Η πρόταση προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την περίοδο – ανατρέπει ένα μακροχρόνιο μοντέλο χρηματοδότησης που επέτρεπε στις πόλεις να βασίζονται στην Πολιτική Συνοχής για έργα υποδομής, από δρόμους και γέφυρες έως σταθμούς μετρό και αθλητικούς χώρους. Η νέα πρόταση προβλέπει τη συγχώνευση ξεχωριστών κονδυλίων, όπως αυτά της Πολιτικής Συνοχής, κάτω από την ομπρέλα των Εθνικών και Περιφερειακών Σχεδίων Συνεργασίας. Αυτή η κίνηση έχει προκαλέσει ανησυχία στους τοπικούς ηγέτες, οι οποίοι εκφράζουν φόβους για σημαντική μείωση των διαθέσιμων κεφαλαίων για ανάπτυξη και, κυρίως, για την πλήρη εξουσία που θα αποκτήσουν οι εθνικές κυβερνήσεις στη διαμόρφωση και διαχείριση αυτών των κονδυλίων.
Η αντιδήμαρχος του Ρότερνταμ, Chantal Zeegers, περιέγραψε αυτή την εξέλιξη ως “εθνικοποίηση” του προϋπολογισμού της ΕΕ, η οποία απειλεί την περιφερειακή οικονομική ανάπτυξη. Υπογράμμισε δε ότι οι πόλεις όχι μόνο θα έχουν λιγότερα χρήματα, αλλά δεν θα έχουν καν λόγο στον τρόπο κατανομής τους. Επιπλέον, υπάρχει ανησυχία ότι η σύνδεση της πρόσβασης των εθνικών κυβερνήσεων σε κονδύλια της ΕΕ με την εφαρμογή μεταρρυθμίσεων ή την τήρηση του κράτους δικαίου, μπορεί να θέσει σε κίνδυνο την τοπική χρηματοδότηση για έργα, ακόμη και αν οι πόλεις είναι δεσμευμένες στις προτεραιότητες της ΕΕ. Ακόμη μεγαλύτεροι φόβοι εκφράζονται ότι οι εθνικές κυβερνήσεις θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν τον νέο τους έλεγχο για να τιμωρήσουν πολιτικούς αντιπάλους, αρνούμενες να κατανείμουν ή να διανείμουν κεφάλαια σε πόλεις που δεν ελέγχουν.
Σημαντικές αστικές τάσεις και προκλήσεις
Οι ευρωπαϊκές πόλεις αντιμετωπίζουν μια σειρά από πολύπλοκες προκλήσεις, πέρα από τις αλλαγές στον προϋπολογισμό της ΕΕ:
- Σκάνδαλα Διαφθοράς: Το Μιλάνο αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα, με τον δήμαρχο Giuseppe Sala να βρίσκεται υπό έρευνα για διαφθορά σε έργα αστικής ανάπτυξης. Η έρευνα επεκτείνεται σε κορυφαίους αξιωματούχους και αρχιτέκτονες, όπως ο Stefano Boeri, ο οποίος έχει εμπλακεί και σε υποθέσεις διαγωνισμών σχεδιασμού. Αυτά τα περιστατικά αναδεικνύουν την κρίσιμη ανάγκη για διαφάνεια και λογοδοσία στην αστική διακυβέρνηση.
- Ρύθμιση της Βραχυχρόνιας Μίσθωσης: Η Ισπανία πρωτοπορεί στην Ευρώπη με τη ρύθμιση της αγοράς βραχυχρόνιων μισθώσεων. Η Airbnb συμφώνησε να αφαιρέσει μη αδειοδοτημένες καταχωρίσεις από την πλατφόρμα της, συνεργαζόμενη με το Υπουργείο Στέγασης. Αυτή η πρωτοβουλία, η οποία καθιερώνει ένα εθνικό μητρώο βραχυχρόνιων μισθώσεων, στοχεύει στην αντιμετώπιση του προβλήματος των παράνομων καταχωρίσεων, που αποτελούν σημαντικό παράγοντα της στεγαστικής κρίσης στην Ισπανία. Το παράδειγμα της Ισπανίας αναμένεται να διαμορφώσει την προσέγγιση της ΕΕ για τα επόμενα χρόνια.
- Κοινωνικές και Οικονομικές Επιπτώσεις Διεθνών Αποφάσεων: Η Γενεύη αντιμετωπίζει τις συνέπειες της απόφασης των ΗΠΑ να αποχωρήσουν από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και να μειώσουν τη χρηματοδότηση διεθνούς ανάπτυξης, οδηγώντας σε απώλεια θέσεων εργασίας για χιλιάδες δημοσίους υπαλλήλους. Η πόλη έχει ξεκινήσει προγράμματα απασχόλησης για να αποτρέψει την ενδεχόμενη φυγή υψηλόμισθων αλλοδαπών και τα διεθνή σχολεία προσφέρουν ευελιξία στα δίδακτρα.
- Προκλήσεις στις Αστικές Μεταφορές: Η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου διακόπτει την ανάπτυξη στάσεων λεωφορείων κοινής χρήσης με ποδηλατοδρόμους, μετά από επιτυχημένη εκστρατεία που τόνισε τους κινδύνους για τους επιβάτες και τους ποδηλάτες. Παράλληλα, το Λονδίνο αντιμετωπίζει ρεκόρ στην απώλεια εσόδων από μη καταβληθέντα εισιτήρια στα μέσα μαζικής μεταφοράς, με ιδιαίτερο πρόβλημα στη γραμμή Elizabeth.
- Στεγαστική Κρίση: Η πόλη του Πόρτο στην Πορτογαλία αναγνώρισε επισήμως τη σοβαρή στεγαστική έλλειψη που αντιμετωπίζει, με χιλιάδες κατοίκους να ζουν σε άθλιες συνθήκες, χωρίς θέρμανση ή σε συνθήκες συνωστισμού. Ο νέος Δημοτικός Χάρτης Στέγασης θέτει ως στόχο την προσθήκη περίπου 3.000 σπιτιών στο δημόσιο απόθεμα κατοικιών μέχρι το 2034.
- Ανοικοδόμηση Μετά από Συγκρούσεις: Η Korosten είναι η πρώτη ουκρανική πόλη που εντάχθηκε στο πρόγραμμα του German Marshall Fund για την ανοικοδόμηση δήμων που έχουν πληγεί από την εισβολή. Το πρόγραμμα συνδέει τους τοπικούς ηγέτες των πληγέντων πόλεων με διεθνείς εμπειρογνώμονες για την ανάκαμψη εν μέσω συνεχιζόμενου πολέμου.
Στρατηγικά Έργα Αστικής Ανάπτυξης: Το παράδειγμα της Λισαβόνας
Η κυβέρνηση της Πορτογαλίας έχει επαναβεβαιώσει τα σχέδιά της να μετατρέψει τη Λισαβόνα σε “μεγαλούπολη” μέσω του σχεδίου Tagus Cities Park (TCP). Αυτό το φιλόδοξο σχέδιο αστικής ανάπτυξης, με εκτιμώμενη δημόσια επένδυση 15δισεκατομμυρίων ευρώ σε περίπου 50 χρόνια, προβλέπει μεγάλα έργα υποδομής, όπως η γέφυρα Third Tagus Crossing, μια υποθαλάσσια σήραγγα και περισσότερα από 30 χιλιόμετρα νέων γραμμών μετρό. Περιλαμβάνει επίσης νέους πολιτιστικούς χώρους, ερευνητικά κέντρα και περισσότερες από νέες κατοικίες.
Για τη διαχείριση αυτού του τεράστιου έργου, η κυβέρνηση δημιουργεί μια κρατική εταιρεία, παρόμοια με την οντότητα που δημιουργήθηκε για την Παγκόσμια Έκθεση του. Ο Υπουργός Υποδομών, Miguel Pinto Luz, δήλωσε ότι η διοίκηση της εταιρείας θα μοιραστεί εξίσου μεταξύ της εθνικής κυβέρνησης και των δήμων της πρωτεύουσας. Η νέα γέφυρα, που αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2034, θα διαθέτει λωρίδες για αυτοκίνητα και λωρίδες για τρένα, αποτελώντας το κύριο σημείο διέλευσης για τη γραμμή υψηλής ταχύτητας που θα συνδέει τη Λισαβόνα με τη Μαδρίτη. Ο Pinto Luz απέρριψε την κριτική ότι το έργο αυτό δίνει προτεραιότητα στη Λισαβόνα έναντι της υπόλοιπης Πορτογαλίας, τονίζοντας ότι γίνονται επενδύσεις και σε άλλες πόλεις και περιοχές της χώρας. Επισήμανε επίσης ότι η Λισαβόνα αντιπροσωπεύει το 40τοις εκατό του ΑΕΠ της χώρας και φιλοξενεί το 30τοις εκατό του πληθυσμού της.
Οι ευρωπαϊκές πόλεις βρίσκονται σε μια περίοδο έντονων μετασχηματισμών και προκλήσεων. Η ανάγκη για προσαρμογή στις νέες χρηματοδοτικές πολιτικές της ΕΕ, η αντιμετώπιση της διαφθοράς, η ρύθμιση της αγοράς βραχυχρόνιας μίσθωσης, η διαχείριση των κοινωνικών επιπτώσεων από διεθνείς αποφάσεις και η επίλυση της στεγαστικής κρίσης, απαιτούν συντονισμένες και στρατηγικές προσεγγίσεις. Παράλληλα, φιλόδοξα έργα αστικής ανάπτυξης, όπως αυτό της Λισαβόνας, αναδεικνύουν τη δυναμική των πόλεων να επενδύουν στο μέλλον, αντιμετωπίζοντας τις προκλήσεις με όραμα και καινοτομία. Η επιτυχία σε αυτές τις προσπάθειες θα εξαρτηθεί από την ικανότητα των τοπικών αρχών να συνεργαστούν με τις εθνικές κυβερνήσεις και την ΕΕ, διασφαλίζοντας παράλληλα την αυτονομία και τη βιώσιμη ανάπτυξη των αστικών κέντρων.
Με πληροφορίες από politico.eu
mywaypress.gr –Περιεχόμενο αξίας με την υποστήριξη υβριδικής νοημοσύνης.
Για αναγνώστες με μεγάλο εύρος προσοχής.




