Πού βαδίζει η Ευρώπη;

20 Οκτωβρίου, 2026 10:06 πμ

Η ΕΕ δεν χάνει την εμπιστοσύνη των πολιτών της. Χάνει την υπομονή τους.

 
Σε μία ανάσα

Το 90% των Ευρωπαίων θέλει τα κράτη-μέλη πιο ενωμένα. Ταυτόχρονα, το 47% βάζει πρώτη την ακρίβεια και το 29% περιμένει χειρότερο βιοτικό επίπεδο.

Οι τρομοκρατικές επιθέσεις στην ΕΕ μειώθηκαν το 2025 (45 έναντι 58). Αυτό που φαίνεται στα δεδομένα είναι ανοχή στη βία και ασταθής ψήφος, όχι κύμα επιθέσεων.

Η ενεργειακή ακρίβεια έχει συγκεκριμένο μηχανισμό: οι φόροι και οι χρεώσεις στο ρεύμα απορρόφησαν το 2025 την πτώση της τιμής πριν τους φόρους.

 
Η εντολή υπάρχει

Όποιος περίμενε να δει μια ήπειρο που γυρίζει την πλάτη στις Βρυξέλλες, δεν θα τη βρει στα στοιχεία της άνοιξης του 2026. Στο Ευρωβαρόμετρο που πραγματοποίησε η Verian για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (26.421 συνεντεύξεις στα 27 κράτη-μέλη, 9 Απριλίου έως 4 Μαΐου), το 75% βλέπει την ΕΕ ως χώρο σταθερότητας σε έναν ταραγμένο κόσμο, οκτώ μονάδες υψηλότερα από το φθινόπωρο του 2025.

Η ζήτηση για περισσότερη Ευρώπη είναι σχεδόν ομόφωνη: το 90% θέλει τα κράτη-μέλη πιο ενωμένα, το 73% θέλει η ΕΕ να διαθέτει περισσότερα μέσα απέναντι στις παγκόσμιες προκλήσεις και το 68% θέλει ο ρόλος της στην προστασία των πολιτών να γίνει σημαντικότερος. Ο πολίτης δεν αμφισβητεί το οικοδόμημα. Αμφισβητεί αν το οικοδόμημα δουλεύει γι’ αυτόν.

 
Η υπομονή λιγοστεύει

Το ίδιο ερωτηματολόγιο καταγράφει το άλλο μισό της εικόνας. Το 47% θέλει η ακρίβεια και το κόστος ζωής να είναι η πρώτη προτεραιότητα του Κοινοβουλίου, έξι μονάδες πάνω από το φθινόπωρο. Ακολουθούν η οικονομία και η απασχόληση (35%) και η άμυνα και ασφάλεια της ΕΕ (34%). Το 29% περιμένει να μειωθεί το βιοτικό του επίπεδο τα επόμενα χρόνια και μόνο το 18% περιμένει βελτίωση.

Η υψηλή ζήτηση για ενότητα και η αυξανόμενη απαισιοδοξία δεν αντιφάσκουν. Είναι οι δύο όψεις της ίδιας προσδοκίας: ο πολίτης δίνει πίστωση και περιμένει να δει αποτέλεσμα. Η πίστωση, όμως, έχει όριο.

 
Η ακρίβεια έχει μηχανισμό

Η ενεργειακή ακρίβεια δεν είναι μόνο αίσθηση. Σύμφωνα με τη Eurostat, στο δεύτερο εξάμηνο του 2025 η μέση τιμή ρεύματος για τα νοικοκυριά της ΕΕ ανήλθε σε 0,2896 ευρώ ανά 100 kWh, από 0,28,79 ευρώ στο πρώτο εξάμηνο. Η τιμή πριν τους φόρους υποχώρησε ελαφρά, όμως οι φόροι και οι χρεώσεις αυξήθηκαν (8,37 λεπτά ανά kWh από 8,04) και έφτασαν το 28,9% του λογαριασμού, από 27,9%. Το όφελος της πτώσης δεν έφτασε στον καταναλωτή.

Οι διαφορές μεταξύ των χωρών είναι μεγάλες: η Ιρλανδία έχει την ακριβότερη τιμή (0,4042 €/kWh ), ακολουθούν η Γερμανία (0,3869) και το Βέλγιο (0,3499). Σε ετήσια βάση, το δεύτερο εξάμηνο του 2025 οι τιμές εκτινάχθηκαν στη Ρουμανία (+58,6%), την Αυστρία (+34,3%) και την Ιρλανδία (+32,7%). Και σε μέσο όρο, οι τιμές παραμένουν πολύ πάνω από τα επίπεδα πριν από την ενεργειακή κρίση του 2022.

Χαμηλότερες τιμές: Παρατηρήθηκαν στην Ουγγαρία (0,1082 €/kWh) και τη Μάλτα (0,1282 €/kWh).

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Eurostat για το δεύτερο εξάμηνο του 2025, η μέση τελική τιμή ηλεκτρικού ρεύματος για τα νοικοκυριά στην Ευρωπαϊκή Ένωση διαμορφώθηκε στα 0,2896 € ανά kWh. Στην Ελλάδα, η τελική τιμή για τα οικιακά τιμολόγια παρέμεινε αισθητά χαμηλότερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (περίπου 18% έως 21% κάτω από αυτόν).

Η Eurostat επισημαίνει ότι η τελική επιβάρυνση του καταναλωτή διαμορφώνεται από τρία βασικά μέρη: το καθαρό κόστος ενέργειας/προμήθειας, το κόστος δικτύου και τους φόρους/επιβολές (μαζί με το ΦΠΑ) (βλέπε πηγή ec.europa.eu ).

Η Ελλάδα παρουσιάζει μια ιδιαίτερη δυναμική. Ενώ ιστορικά το μερίδιο των φόρων είχε υποχωρήσει ακόμη και στο 5,7% (το 2022) λόγω των μαζικών κρατικών επιδοτήσεων που απορροφούσαν τις αυξήσεις, πλέον κινείται στα επίπεδα του 24,3% (βλέπε πηγή: ec.europa.eu.)

Εδώ βρίσκεται η δυσκολία της ΕΕ. Οι φόροι και οι χρεώσεις στον λογαριασμό είναι κατά κανόνα εθνικές αποφάσεις, ενώ ο πολίτης κρίνει το ευρωπαϊκό οικοδόμημα για ένα αποτέλεσμα που εξαρτάται και από τις κυβερνήσεις του. Ό,τι δεν παραδίδεται, χρεώνεται στο σύνολο.

 
Το κενό και τι το γεμίζει

Στην εικόνα που περιγράφεται συχνά, η προσδοκία που δεν ικανοποιείται οδηγεί σε οργή και βία. Τα δεδομένα απαιτούν διάκριση. Η έκθεση της Europol για την τρομοκρατία (EU TE-SAT 2026), που καλύπτει το 2025, καταγράφει 45 επιθέσεις σε δέκα κράτη-μέλη, έναντι 58 το 2024. Οι 24 αποδόθηκαν σε τζιχαντιστική τρομοκρατία, οι 12 σε αριστερή και αναρχική και οι 5 σε δεξιά. Οι συλλήψεις για αδικήματα τρομοκρατίας ανήλθαν σε 486 σε 21 κράτη, έναντι 449 το 2024 και 426 το 2023. Η Europol εκτιμά ότι οι επιθέσεις χαμηλής έντασης θα παραμείνουν μόνιμη και πιθανώς αυξανόμενη απειλή, καθώς το διαδικτυακό περιβάλλον διευρύνει τον κύκλο όσων μπορούν να στρατολογηθούν.

Η μελέτη στο European Journal of Political Research, σε 18 ευρωπαϊκές δημοκρατίες, δείχνει κάτι διαφορετικό και πιο λεπτό: οι δεξιοί λαϊκιστές δικαιολογούν συχνότερα την πολιτική βία σε σύγκριση με τους ψηφοφόρους του κέντρου και τους αποχωρούντες, ενώ και οι αριστεροί λαϊκιστές τη στηρίζουν, με μικρότερη ένταση. Η μελέτη μετρά στάσεις, όχι περιστατικά. Η ανοχή είναι το πρώτο στάδιο. Η βία παραμένει, προς το παρόν, η εξαίρεση.

Το τρίτο στοιχείο είναι η αστάθεια. Η Reform UK, που κυριάρχησε στις βρετανικές δημοσκοπήσεις για περίπου ένα χρόνο, έχασε σύμφωνα με το Sky News οκτώ μονάδες στον μέσο όρο εννέα δημοσκόπων από τον Αύγουστο του 2025 έως τον Αύγουστο του 2026 και δεν προηγείται πλέον. Ο ίδιος τηλεοπτικός σταθμός σημειώνει ότι το κόμμα παραμένει ο ισχυρότερος διεκδικητής απέναντι στο δικομματικό σύστημα. Η ανάγνωση της mywaypress.gr: ο ανυπόμονος ψηφοφόρος δεν αλλάζει ιδεολογία, αλλάζει διεύθυνση. Το κενό δεν γεμίζει μόνιμα. Νοικιάζεται.

 
Η ελληνική εκδοχή

Η Ελλάδα δείχνει την ίδια εικόνα πιο έντονα. Στο Ευρωβαρόμετρο του Κοινοβουλίου, με τα στοιχεία που δημοσιεύθηκαν τον Φεβρουάριο του 2026, το 53% των Ελλήνων ήταν απαισιόδοξο για το μέλλον της ΕΕ (μέσος όρος ΕΕ 39%) και το 56% για το μέλλον της χώρας (41%). Το 39% περίμενε χειρότερο βιοτικό επίπεδο τα επόμενα πέντε χρόνια (28%) και το 53% έβαζε την ακρίβεια ανάμεσα στα κύρια ζητήματα (41%). Μόνο το 40% θεωρούσε καλό πράγμα την ένταξη στην ΕΕ, έναντι 62% του μέσου όρου.

Παράλληλα, η ζήτηση για κοινή δράση είναι στην Ελλάδα ακόμη υψηλότερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Η ελληνική κοινή γνώμη δεν ζητά έξοδο από την ΕΕ. Ζητά αποτέλεσμα από αυτήν, και η ακρίβεια είναι το πεδίο όπου η επίσημη αφήγηση της μακροοικονομικής επίδοσης συναντά τον λογαριασμό του νοικοκυριού.

 
Η πρόταση μας: Τρία τεστ, και πώς θα τα μετρήσουμε

Η προθεσμία δεν είναι ημερολογιακή. Είναι η στιγμή που ο πολίτης θα συμπεράνει ότι η ενότητα που ζητά δεν του φέρνει τίποτα. Για να μην φτάσουμε εκεί, η ΕΕ πρέπει να περάσει τρία τεστ:

1. Ο λογαριασμός ενέργειας. Ορατό όφελος για νοικοκυριά και μικρές επιχειρήσεις. Μέτρηση: το μερίδιο φόρων και χρεώσεων στον λογαριασμό (28,9% στο δεύτερο εξάμηνο του 2025), κάθε εξάμηνο, στα στοιχεία της Eurostat.
2. Αποφάσεις με ημερομηνία. Λίγες προτεραιότητες όπου η ΕΕ δεσμεύεται δημόσια για χρόνο παράδοσης και λογοδοτεί αν τον χάσει. Μέτρηση: το ποσοστό όσων θέλουν την ακρίβεια πρώτη προτεραιότητα (47% σήμερα) στο επόμενο Ευρωβαρόμετρο.
3. Η ασφάλεια. Απτό αποτέλεσμα στη ζωή του πολίτη, πέρα από τα κείμενα των συνόδων. Μέτρηση: το ποσοστό που βάζει την άμυνα και την ασφάλεια πρώτη (34% σήμερα) και η προσδοκία βιοτικού επιπέδου (29% χειρότερο, 18% καλύτερο).

Το καμπανάκι δεν χτυπά επειδή η Ευρώπη διαλύεται. Χτυπά επειδή ο πολίτης εξακολουθεί να τη θέλει και ακόμη περιμένει. Το ερώτημα δεν είναι αν υπάρχει χρόνος. Είναι πόσος.

 
Παρακείμενη ιδέα: ο «δείκτης προθεσμίας υπομονής»

Μια σύνθετη μέτρηση ανά χώρα, που θα συνδυάζει τρία μεγέθη από τα ίδια δεδομένα: (α) τη ζήτηση για ενότητα (90% στην ΕΕ), (β) την καθαρή προσδοκία βιοτικού επιπέδου (18% καλύτερο μείον 29% χειρότερο, δηλαδή −11 μονάδες στην ΕΕ) και (γ) το μερίδιο φόρων και χρεώσεων στον λογαριασμό ρεύματος (28,9%). Όπου το πρώτο μέγεθος είναι υψηλό και τα άλλα δύο χειροτερεύουν, η υπομονή είναι εγγύτερα στο τέλος της. Η mywaypress.gr μπορεί να τον ενημερώνει σε κάθε νέο Ευρωβαρόμετρο και κάθε εξαμηνιαία έκδοση της Eurostat.

 
Πηγές

• Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Ευρωβαρόμετρο άνοιξης 2026 (εκτέλεση: Verian, 9 Απριλίου – 4 Μαΐου 2026, 26.421 συνεντεύξεις), όπως καταγράφηκε από τους Brussels Times.
• Eurostat, τιμές ηλεκτρικού ρεύματος νοικοκυριών, β΄ εξάμηνο 2025 (ανακοίνωση Μαΐου 2026) και α΄ εξάμηνο 2025.
• Europol, EU Terrorism Situation and Trend Report (EU TE-SAT) 2026, δημοσίευση 13 Ιουλίου 2026· σύνοψη
• European Journal of Political Research, «Are right-wing populists more likely to justify political violence?» (18 ευρωπαϊκές δημοκρατίες).
• Sky News, ανάλυση για τις δημοσκοπήσεις της Reform UK, 3 Σεπτεμβρίου 2026.
• Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ελληνικά στοιχεία, όπως δημοσιεύθηκαν στο Greek Reporter (4 Φεβρουαρίου 2026) και στο Βήμα.

Συντακτική σημείωση & πολιτική AI: Κάθε δημοσιευμένο άρθρο στο  mywaypress.gr αποτελεί προϊόν ουσιαστικού συντακτικού ελέγχου και ανθρώπινης επιμέλειας, η οποία φέρει την αποκλειστική συντακτική ευθύνη του περιεχομένου (EU AI Act, Art. 50.4). Τηρούμε πλήρως τους κανόνες διαφάνειας και τις εκάστοτε οδηγίες των Εθνικών Αρχών Εποπτείας της Αγοράς.

 
Φωτογραφία / Εικονογράφηση: Δημιουργήθηκε με χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης (AI Generated Image).

 
Ανάλυση και σύνθεση: mywaypress.gr

 
© 2026 mywaypress.gr — Από το τι συμβαίνει στο τι σημαίνει