Ποιος κατέχει τελικά την «εθνική ανθεκτικότητα»; (3)

Ίχνη ξένου κεφαλαίου στους μεγαλύτερους δικαιούχους δανείων του ΤΑΑ — και το ερώτημα ποιον εξυπηρετεί, τελικά, το Ταμείο Ανάκαμψης

 
Πίσω από τους δέκα μεγαλύτερους ιδιωτικούς δικαιούχους δανείων του ΤΑΑ κρύβεται μια σταθερά που κανείς δεν είχε μέχρι σήμερα αποτυπώσει συγκεντρωτικά: σε επτά από τις δέκα εταιρείες, σημαντικό ή και πλειοψηφικό μερίδιο κατέχει ξένο κεφάλαιο — κινεζικό κρατικό, αμερικανικό private equity, ιταλικό και ισπανικό ενεργειακό, αμερικανικό gaming. Το εύρημα δεν είναι σκάνδαλο· είναι όμως το ερώτημα που η ονομασία «Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας» εγείρει από μόνη της, και που κανένα επίσημο δελτίο δεν έχει μέχρι σήμερα απαντήσει ανοιχτά: σε ποιον βαθμό το ελληνικό δημόσιο χρέος που αναλαμβάνεται εξ ονόματος της «εθνικής ανθεκτικότητας» καταλήγει να κεφαλαιοποιεί υποδομές των οποίων η ιδιοκτησία είναι, εν μέρει ή σε πλειοψηφία, εκτός εθνικού ελέγχου;

 
ΓΙΑΤΙ ΕΧΕΙ ΣΗΜΑΣΙΑ

Στα δύο προηγούμενα άρθρα εξετάσαμε πρώτα τη μακροοικονομική εικόνα του ΤΑΑ και έπειτα την κλαδική και επιχειρηματική κατανομή των πόρων του. Αυτό το τρίτο άρθρο πηγαίνει ένα βήμα παραπέρα: εξετάζει ποιος κατέχει, τελικά, τις εταιρείες που έλαβαν τη μερίδα του λέοντος από το δανειακό σκέλος του προγράμματος. Δεν πρόκειται για ερώτημα νομιμότητας -όλες οι συναλλαγές που περιγράφονται είναι δημόσιες, εγκεκριμένες και διαφανώς καταγεγραμμένες. Πρόκειται για ερώτημα σκοπού: τι σημαίνει «εθνική ανθεκτικότητα» όταν μεγάλο μέρος της υποδομής που χρηματοδοτείται με αυτόν τον τίτλο καταλήγει συνιδιοκτησία ξένων κρατικών ή επενδυτικών κεφαλαίων;

 
ΤΟ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΜΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ

Εξετάζοντας την ιδιοκτησιακή δομή των δέκα μεγαλύτερων εταιρικών δικαιούχων δανείων ΤΑΑ, προκύπτει το εξής χαρτογράφημα -επιβεβαιωμένο από επίσημες εταιρικές ανακοινώσεις και ρυθμιστικές γνωστοποιήσεις:

Ο πίνακας αναδεικνύει τρία διαφορετικά είδη «ξένης» παρουσίας, που δεν πρέπει να συγχέονται: κρατικό ξένο κεφάλαιο σε υποδομή στρατηγικής σημασίας (State Grid στον ΑΔΜΗΕ), διεθνές χρηματοοικονομικό κεφάλαιο private equity σε βασικές επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας (CVC στη ΔΕΗ και τη ΔΕΔΔΗΕ), και ξένο βιομηχανικό ή gaming κεφάλαιο σε μεγάλα επενδυτικά σχέδια (Hard Rock στο Ελληνικό, Eldorado Gold στη Χαλκιδική). Κάθε κατηγορία έχει διαφορετικές συνέπειες και διαφορετικό βαθμό κινδύνου -αλλά όλες μοιράζονται το εξής κοινό σημείο: χρηματοδοτούνται, εν μέρει, με δανειακούς πόρους ενός προγράμματος που η ίδια του η ονομασία επικαλείται εθνική ανθεκτικότητα.

 
Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΑΔΜΗΕ: ΤΟ ΠΙΟ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟ ΣΗΜΕΙΟ

Ο Ανεξάρτητος Διαχειριστής Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας είναι η πλέον στρατηγική υποδομή στη λίστα -το δίκτυο υψηλής τάσης που μεταφέρει όλη την ηλεκτρική ενέργεια της χώρας. Η κινεζική State Grid Corporation κατέχει το 24% του διαχειριστή από το 2021, θέση που διατήρησε αναλογικά και στην πρόσφατη αύξηση μετοχικού κεφαλαίου ύψους 1 δισ. ευρώ που ολοκληρώθηκε το καλοκαίρι του 2026, εισφέροντας 240 εκατ. ευρώ για να μη μειωθεί το ποσοστό της. Το ελληνικό δημόσιο, μέσω ΑΔΜΗΕ Συμμετοχών και ΔΕΣ ΑΔΜΗΕ, διατηρεί την πλειοψηφία (51%+25%). Ωστόσο, η State Grid απέκτησε πρόσφατα και το 20% της Ariadne Interconnection, της θυγατρικής που θα υλοποιήσει τη διασύνδεση Κρήτης-Αττικής -μια ακόμη ένδειξη ότι η κινεζική παρουσία δεν είναι στατική, αλλά επεκτείνεται σε νέα, κρίσιμα υποέργα του δικτύου.

Το ερώτημα εδώ δεν αφορά τη νομιμότητα -η συμφωνία με τη State Grid προηγείται του ΤΑΑ και έχει εγκριθεί από όλους τους αρμόδιους θεσμούς. Αφορά τη συσσώρευση: κάθε νέος γύρος χρηματοδότησης του ΑΔΜΗΕ -είτε μέσω ΤΑΑ είτε μέσω κεφαλαιακών ενισχύσεων- αναπόφευκτα ανανεώνει και εμβαθύνει τον ρόλο ενός κρατικού επενδυτή τρίτης χώρας σε υποδομή που η ΕΕ έχει επίσημα κατατάξει ως κρίσιμη για την ενεργειακή ασφάλεια της Ένωσης.

 
Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ CVC: ΠΟΣΟ «ΕΛΛΗΝΙΚΗ» ΠΑΡΑΜΕΝΕΙ Η ΔΕΗ

Η CVC Capital Partners, ένα από τα μεγαλύτερα private equity funds στον κόσμο (με έδρα το Λουξεμβούργο και έδρα διαχείρισης στο Λονδίνο), έχει χτίσει τα τελευταία χρόνια ένα ευρύ χαρτοφυλάκιο ελληνικών συμμετοχών -από τη Vivartia έως τη Δωδώνη και το Skroutz. Στη ΔΕΗ, η συνολική της συμμετοχή διαμορφώθηκε στο 17,17% μετά την αύξηση μετοχικού κεφαλαίου του Μαΐου 2026, ενώ το ελληνικό δημόσιο διατήρησε το 33,4%. Πρόκειται για μειοψηφική αλλά σταθερά ανερχόμενη θέση σε μια εταιρεία που κατέχει το εθνικό δίκτυο διανομής ηλεκτρικής ενέργειας (μέσω της θυγατρικής ΔΕΔΔΗΕ) και που έλαβε, συνολικά μεταξύ ΔΕΗ και ΔΕΔΔΗΕ, σχεδόν 1,3 δισ. ευρώ σε δάνεια ΤΑΑ.

 
ΤΙ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΗ Η ΙΣΤΟΡΙΑ

Χρειάζεται σαφήνεια σε ένα σημείο: η προσέλκυση ξένου κεφαλαίου σε υποδομές δεν είναι αφ’ εαυτής κακή πολιτική, ούτε ελληνική ιδιαιτερότητα. Κάθε μικρή, ανοιχτή ευρωπαϊκή οικονομία χρηματοδοτεί μέρος των υποδομών της με διεθνές κεφάλαιο, και οι περισσότερες από τις συμφωνίες που καταγράφονται εδώ -Senfluga στον ΔΕΣΦΑ, CVC στη ΔΕΗ, Hard Rock στο Ελληνικό- προηγούνται του ΤΑΑ κατά χρόνια και έχουν αποφασιστεί μέσω τακτικών, εποπτευόμενων διαδικασιών ιδιωτικοποίησης ή σύμπραξης. Το ΤΑΑ δεν δημιούργησε αυτή τη δομή ιδιοκτησίας. Απλώς τη χρηματοδότησε περαιτέρω, με ευνοϊκότερους όρους απ’ όσους θα προσέφερε η αγορά.

Το πραγματικό ζήτημα δεν είναι επομένως αν το ξένο κεφάλαιο υπάρχει -υπάρχει, είναι νόμιμο και σε πολλές περιπτώσεις έχει φέρει τεχνογνωσία και κεφάλαια που η ελληνική αγορά δεν θα μπορούσε μόνη της να διαθέσει. Το ζήτημα είναι επικοινωνιακό και θεσμικό: το ΤΑΑ παρουσιάζεται δημόσια, σταθερά, ως εργαλείο «εθνικής» ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ενώ ένα σημαντικό κομμάτι της χρηματοδότησής του κατευθύνεται σε επιχειρήσεις των οποίων η μετοχική βάση είναι ήδη, ή γίνεται σταδιακά, διεθνής. Δεν υπάρχει δημόσια, ενοποιημένη αναφορά που να συνδέει ρητά αυτά τα δύο επίπεδα -πόσο δηλαδή από κάθε ευρώ ΤΑΑ καταλήγει τελικά σε εταιρείες με σημαντική ξένη συμμετοχή. Αυτή η απουσία είναι, η ίδια, ένα εύρημα.

…
Η τριλογία που ολοκληρώνεται εδώ σκιαγραφεί ένα ΤΑΑ πολύ πιο σύνθετο από την εικόνα που προβάλλεται συνήθως δημόσια. Μακροοικονομικά, το πρόγραμμα πέτυχε -οι επενδύσεις αυξήθηκαν πραγματικά και μετρήσιμα. Σε επίπεδο κατανομής, όμως, η χρηματοδότηση συγκεντρώθηκε σε λίγους μεγάλους ομίλους και τρεις παραδοσιακούς κλάδους, χωρίς ορατή επίδραση στην παραγωγικότητα. Και σε επίπεδο ιδιοκτησίας, σημαντικό μέρος αυτής της συγκέντρωσης καταλήγει σε επιχειρήσεις όπου το κεφάλαιο ελέγχου είναι, εν μέρει ή ουσιαστικά, διεθνές. Το ΤΑΑ δεν είναι «κακό» πρόγραμμα εξαιτίας αυτών των ευρημάτων. Είναι, όμως, πρόγραμμα για το οποίο η δημόσια συζήτηση έχει μείνει, μέχρι σήμερα, στην επιφάνεια -στα δισεκατομμύρια που εισρέουν, όχι στο ποιος τελικά τα διαχειρίζεται και προς όφελος ποιου κεφαλαίου καταλήγουν να λειτουργούν οι υποδομές που χτίζονται στο όνομα της εθνικής ανθεκτικότητας.

 
Η μεγάλη εικόνα

Υπάρχει ένα ακόμη επίπεδο που ξεφεύγει και από τα τρία άρθρα: το ΤΑΑ δανείζεται εξ ονόματος του έλληνα φορολογούμενου, ο οποίος εγγυάται το χρέος μέσω του κρατικού προϋπολογισμού, ανεξάρτητα από το ποιος τελικά καρπώνεται τα κέρδη της επένδυσης. Αν μια εταιρεία με σημαντική ξένη συμμετοχή λάβει φθηνό δάνειο ΤΑΑ, επενδύσει, αυξήσει την κερδοφορία της, και στη συνέχεια διανείμει μέρισμα προς μετόχους εκτός Ελλάδας, το δημόσιο όφελος -φορολογικά έσοδα, θέσεις εργασίας, τεχνογνωσία- πρέπει να είναι ρητά μεγαλύτερο από το κόστος του φθηνού δανεισμού που πλήρωσε, τελικά, ο Έλληνας φορολογούμενος. Αυτή η εξίσωση -κόστος δημόσιας εγγύησης έναντι μακροπρόθεσμου εθνικού οφέλους- δεν δημοσιεύεται πουθενά ανά επενδυτικό σχέδιο. Θα ήταν ο πιο φυσικός επόμενος δείκτης που θα έπρεπε να απαιτεί κάθε επόμενο αναπτυξιακό πρόγραμμα της χώρας.

 
 Η ουσία δεν είναι σκάνδαλο, είναι κενό λογοδοσίας: καμία από τις συμφωνίες δεν είναι παράνομη ή κρυφή. Το πρόβλημα είναι ότι δεν υπάρχει πουθενά δημόσιος δείκτης που να συνδέει «πόσο δανεικό δημόσιο χρήμα εγγυάται ο Έλληνας φορολογούμενος» με «ποιος τελικά καρπώνεται το όφελος». Αυτό είναι η μεγάλη εικόνα που κλείνει το τρίτο άρθρο μας — και ολοκληρώνει φυσικά την τριλογία: μακροοικονομία → κατανομή/παραγωγικότητα → ιδιοκτησία.

Πηγές στοιχείων: εταιρικές ανακοινώσεις και ρυθμιστικές γνωστοποιήσεις ΔΕΗ, ΑΔΜΗΕ Συμμετοχών, ΔΕΣΦΑ (2024-2026)· δημοσιεύματα βασισμένα σε επίσημα στοιχεία ΤΑΑ και ΕΥΣΤΑ (Μάρτιος-Ιούλιος 2026)· στοιχεία σύμβασης παραχώρησης ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ – Hard Rock για το Ελληνικό. Ανάλυση, σύνθεση και αξιολόγηση: LENS της mywaypress.gr.

 
Συντακτική σημείωση & πολιτική AI: Κάθε δημοσιευμένο άρθρο στο  mywaypress.gr αποτελεί προϊόν ουσιαστικού συντακτικού ελέγχου και ανθρώπινης επιμέλειας, η οποία φέρει την αποκλειστική συντακτική ευθύνη του περιεχομένου (EU AI Act, Art. 50.4). Τηρούμε πλήρως τους κανόνες διαφάνειας και τις εκάστοτε οδηγίες των Εθνικών Αρχών Εποπτείας της Αγοράς.

Φωτογραφία / Εικονογράφηση: Δημιουργήθηκε με χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης (AI Generated Image).

Ανάλυση και σύνθεση: mywaypress.gr

© 2026 mywaypress.gr — Από το τι συμβαίνει στο τι σημαίνει