Πότε έγιναν τα πάντα τόσο «συνειδητά»;

Από τη Marie Solis

Σε έναν κόσμο όπου ο χρόνος και η προσοχή μας διεκδικούνται αδιάκοπα, η τάση να κάνουμε τα πάντα «συνειδητά» αναδύεται ως μια προσπάθεια ανάκτησης του ελέγχου. Από τα ραντεβού και την άσκηση μέχρι την παρασκευή του καφέ, η έννοια της «συνειδητότητας» (intentionality) έχει εισβάλει σε κάθε πτυχή της καθημερινότητας. Πρόκειται για μια λέξη που, αν και δεν έχει σαφή ορισμό, υποδηλώνει μια βαθύτερη επιθυμία για αυτοδιάθεση σε μια εποχή που κυριαρχείται από αλγόριθμους και εξωτερικές δυνάμεις.

 
Η διπλή όψη της «συνειδητότητας»

Η εφαρμογή της «συνειδητής» ζωής εκδηλώνεται με δύο κυρίως τρόπους, που αντικατοπτρίζουν τις σύγχρονες αντιφάσεις. Από τη μία, μπορεί να σημαίνει την επιβράδυνση και την απόλαυση πολυτελών, αισθητηριακών στιγμών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι βίντεο στο TikTok όπου μια νεαρή γυναίκα επιλέγει προσεκτικά έναν δίσκο βινυλίου και ποτίζει τα φυτά της, μετατρέποντας την καθημερινότητα σε μια τελετουργία.

Από την άλλη, η «συνειδητότητα» χρησιμοποιείται για τον τεμαχισμό και τη βελτιστοποίηση του χρόνου. Σε ένα άλλο βίντεο, μια εργαζόμενη μητέρα παρουσιάζει πώς αξιοποιεί «συνειδητά» τις τέσσερις ώρες μεταξύ της επιστροφής από τη δουλειά και του ύπνου, συμπυκνώνοντας μαγείρεμα, καθάρισμα και βοήθεια στα παιδιά σε ένα λεπτό ταχύτατης δράσης. Αυτή η διττή φύση προσδίδει στην έννοια τη χαρακτηριστική της «γεύση του 2025».

 
Η ανάγκη για έλεγχο σε έναν αβέβαιο κόσμο

Η αυξανόμενη δημοτικότητα του όρου φαίνεται να πηγάζει από ένα ευρύτερο αίσθημα αποδυνάμωσης και έλλειψης κατεύθυνσης. Σε μια εποχή που ακόμα και οι πιο απλές αποφάσεις μοιάζουν να καθορίζονται από αλγόριθμους και πολιτικές δυνάμεις παρά από την ατομική βούληση, η «συνειδητότητα» λειτουργεί ως μια δήλωση ελεύθερης βούλησης. Όπως αναφέρει η Jackie Garbe, εκπαιδεύτρια γιόγκα, «σε αυτόν τον κόσμο, τείνουμε να λειτουργούμε στον αυτόματο πιλότο… η συνειδητότητα μας βγάζει από αυτό και μας φέρνει στην παρούσα στιγμή». Είναι μια προσπάθεια να ευθυγραμμιστούν οι πράξεις και τα λόγια με τις εσωτερικές επιθυμίες, συχνά συνδεδεμένη με πρακτικές όπως ο διαλογισμός.

 
Εφαρμογές στην καθημερινή ζωή: Από τα ραντεβού στην ευεξία

Η τάση της «συνειδητότητας» έχει βρει γόνιμο έδαφος σε συγκεκριμένους τομείς της ζωής:

• «Συνειδητά» Ραντεβού: Άνθρωποι κουρασμένοι από τις εφαρμογές γνωριμιών υιοθετούν το «intentional dating» για να πάρουν τον έλεγχο της ρομαντικής τους μοίρας. Η Talia Koren, παρουσιάστρια του podcast “Dating Intentionally”, το περιγράφει ως το να «δρας με τρόπο που ευθυγραμμίζεται με αυτό που θέλεις». Για την ίδια, αυτό σήμαινε την εστίαση στον στόχο της να βρει έναν σύντροφο που επιθυμούσε τον γάμο, αξιολογώντας συστηματικά τις γνωριμίες της για να αποφύγει μοτίβα που δεν την εξυπηρετούσαν.
• Ευεξία και Αυτοβελτίωση: Στον χώρο της ευεξίας, η τάση μεταφράζεται σε αυστηρή πειθαρχία. Οι ρουτίνες “5 to 9” (5 π.μ. έως 9 π.μ.), που περιλαμβάνουν ασκήσεις, συμπληρώματα και κρύα μπάνια, κερδίζουν δημοτικότητα. Ο Robert Capelluto, ένας 35χρονος σχεδιαστής προϊόντων, συνήθιζε να προγραμματίζει κάθε ώρα της ημέρας του για να διασφαλίσει ότι «αναπτύσσεται και εξελίσσεται ως άτομο».
• Κοινωνική Ζωή: Η έμφαση στη «συνειδητότητα» έχει επηρεάσει ακόμα και την κοινωνικοποίηση. Η Cristina Vanko, συγγραφέας, παρατηρεί μια προτίμηση σε θεματικές εκδηλώσεις με συγκεκριμένη ατζέντα, όπως το τρέξιμο ή η δημιουργία νέων φίλων. Αυτή η τάση προωθεί την «οργανωμένη διασκέδαση» εις βάρος της αυθόρμητης χαράς.

Από την ψυχοθεραπεία στο μάρκετινγκ

Αν και ο όρος ακούγεται σαν να προέρχεται από τον χώρο της ψυχοθεραπείας, οι ίδιοι οι θεραπευτές δεν είναι σίγουροι για την προέλευσή του. Η ψυχολόγος Yuxin Sun εικάζει ότι η λέξη μπορεί να προήλθε από το ευρύ κοινό που είναι «κουρασμένο από το να ωθείται από εξωτερικές δυνάμεις». Ο Jeff Guenther (γνωστός ως Therapy Jeff) πιστεύει ότι πρόκειται για μια «αόριστη πολιτιστική λέξη» που διείσδυσε από τους κύκλους ευεξίας στη θεραπεία, παρατηρώντας αύξηση της χρήσης της μετά την πανδημία, ειδικά από τη Γενιά Ζ.

Παράλληλα, ο όρος έχει υιοθετηθεί και από τον κόσμο του μάρκετινγκ. Μάρκες όπως η Rhode της Hailey Bieber και η Alo Yoga της Kendall Jenner διαφημίζονται ως «συνειδητές», προσδίδοντας στα προϊόντα τους μια αύρα στοχασμού και ποιότητας.

 
Η ψευδαίσθηση του ελέγχου

Η επιδίωξη μιας «συνειδητής» ζωής είναι απόλυτα κατανοητή ως μια προσπάθεια επιβολής της θέλησης σε έναν χαοτικό κόσμο. Ωστόσο, η λέξη αυτή δεν μπορεί να εκπληρώσει όλα όσα υπόσχεται. Όπως επισημαίνει η Dr. Sun, οι άνθρωποι αναζητούν την αίσθηση ασφάλειας και ελέγχου, αλλά «δεν έχουμε τη δυνατότητα να θέσουμε τόσο καλές προθέσεις, να πάρουμε τόσο καλές αποφάσεις, ώστε να είμαστε άτρωτοι στον πόνο, την ασθένεια και όλες τις δυσκολίες της ζωής». Εν τέλει, η «συνειδητότητα», αν και προσφέρει μια αίσθηση ενδυνάμωσης, παραμένει μια προσπάθεια επιβολής τάξης σε μια εγγενώς απρόβλεπτη ύπαρξη, προσφέροντας μια ψευδαίσθηση ελέγχου.

 
mywaypress.gr –Περιεχόμενο αξίας με την υποστήριξη  υβριδικής νοημοσύνης.

Για  αναγνώστες με μεγάλο εύρος προσοχής.