Η καταχθόνια κατάρα της πρώτης επιτυχίας

Της Polina Pompliano

 
Η εξίσωση μοιάζει απλή: δημιουργείς κάτι, ο κόσμος το αγκαλιάζει, γνωρίζεις τεράστια επιτυχία και ζεις ευτυχισμένος. Η πραγματικότητα, ωστόσο, μπορεί να είναι πολύ πιο σκοτεινή. Φράσεις όπως «λάμψη της μιας βραδιάς», «θαύμα της μιας επιτυχίας» ή «καλλιτέχνης του ενός σουξέ» περιγράφουν εύστοχα μια παγίδα στην οποία πολλοί δημιουργοί πέφτουν: την κατάρα της πρώτης, σαρωτικής επιτυχίας. Η τεράστια αναγνώριση μπορεί να μετατραπεί σε μια κόλαση αμφιβολίας, άγχους και μιας συνεχούς πίεσης για επανάληψη, οδηγώντας τελικά τον επιτυχημένο δημιουργό στη δυστυχία.

 
Η περίπτωση του Lewis Capaldi: Από την κορυφή στην αμφισβήτηση

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα αυτής της κατάρας είναι ο Σκωτσέζος μουσικός Lewis Capaldi. Το ντεμπούτο άλμπουμ του σημείωσε εκρηκτική επιτυχία, με τραγούδια που έγιναν παγκόσμια φαινόμενα λίγο πριν την πανδημία. Το τραγούδι του “Someone You Loved” έχει ξεπεράσει τα 2.7 δισεκατομμύρια streams μόνο στο Spotify, μετατρέποντάς τον εν μία νυκτί σε αστέρα παγκοσμίου βεληνεκούς.

Ωστόσο, πίσω από την εικόνα του «hit machine», ο Capaldi παρέμενε ένας «επιθετικά συνηθισμένος τύπος». Η δική του οπτική δεν άλλαξε, αλλά άλλαξαν οι προσδοκίες όλων των άλλων γύρω του. Αυτή η απόκλιση γέννησε μέσα του ένα βαθύ αίσθημα ανασφάλειας, το γνωστό «σύνδρομο του απατεώνα». «Ακόμα νιώθω σαν απατεώνας», παραδέχεται. «Δεν καταλαβαίνω γιατί ο κόσμος έρχεται να με δει». Η πρώτη του δουλειά δημιουργήθηκε για τον εαυτό του, χωρίς εξωτερικές προσδοκίες, μια πράξη «εγωιστικής γραφής» που πήγαζε από προσωπική απόλαυση.

Το ψυχολογικό και σωματικό κόστος της πίεσης

Η προσπάθεια δημιουργίας του δεύτερου άλμπουμ του μετατράπηκε σε έναν Γολγοθά. Η πίεση να ανταποκριθεί στην επιτυχία του πρώτου του έργου ήταν συντριπτική. Αυτή η πίεση εκδηλώθηκε με σοκαριστικό τρόπο: ο Capaldi άρχισε να βιώνει ένα ακούσιο τίναγμα στον ώμο, ένα σύμπτωμα του συνδρόμου Tourette. Η κατάσταση κορυφώθηκε κατά τη διάρκεια μιας συναυλίας του στο Wembley, όπου αναγκάστηκε να διακόψει την εμφάνισή του, καθώς έχασε τον έλεγχο του σώματός του. «Ποτέ στη ζωή μου δεν ήμουν πιο ανασφαλής από ό,τι είμαι τώρα», δήλωσε μετά την πώληση 10 εκατομμυρίων αντιτύπων παγκοσμίως.

Το φαινόμενο αυτό δεν είναι μοναδικό. Στη μουσική βιομηχανία, υπάρχει η ευρέως διαδεδομένη πεποίθηση ότι όποιος κερδίζει το βραβείο Grammy για τον «Καλύτερο Νέο Καλλιτέχνη» είναι καταδικασμένος στην αφάνεια, ανίκανος να επαναλάβει την αρχική του επιτυχία. Παραδείγματα όπως οι Milli Vanilli, η Amy Winehouse και οι Evanescence συχνά αναφέρονται για να στηρίξουν αυτή τη «θεωρία της κατάρας». Ωστόσο, το πρόβλημα δεν είναι μεταφυσικό, αλλά ψυχολογικό: είναι η τεράστια πίεση που οι ίδιοι οι καλλιτέχνες ασκούν στους εαυτούς τους για να παραμείνουν οι καλύτεροι. Τελικά, ο Capaldi αποφάσισε να διακόψει την ηχογράφηση για να επικεντρωθεί στην ψυχική του υγεία, βελτιώνοντας τη διατροφή του, ξεκινώντας άσκηση και ψυχοθεραπεία.

 
Η δημιουργία ως αντίδοτο και η επαναξιολόγηση της επιτυχίας

Η ειρωνεία είναι ότι η μόνη θεραπεία για το άγχος και το σύνδρομο του απατεώνα είναι η ίδια η πράξη της δημιουργίας. Η πίεση είναι συχνά προληπτική: ανησυχείς για ένα άλμπουμ που δεν έχεις γράψει ακόμα. Μόνο όταν ο δημιουργός ξεκινά τη διαδικασία, μπορεί να υπενθυμίσει στον εαυτό του ότι κατέχει τις δεξιότητες. Όταν ο Capaldi άρχισε ξανά να γράφει, ανέκτησε την αυτοπεποίθησή του και παραμέρισε τις προσδοκίες του κόσμου. «Πρέπει να αναλάβω την ευθύνη», είπε, συνειδητοποιώντας ότι κανείς δεν μπορούσε να το κάνει για εκείνον.

Αντικειμενικά, ο δεύτερος δίσκος του Capaldi ήταν επίσης μια μεγάλη επιτυχία, με το single “Forget Me” να φτάνει στο Νο. 1 των charts. Το σημαντικότερο, όμως, είναι ότι ο ίδιος ο Capaldi έμαθε να διαχειρίζεται την πίεση. Έχει πλέον συμφιλιωθεί με την κληρονομιά του πρώτου του άλμπουμ, δηλώνοντας πως θα ήταν ευτυχισμένος να είναι για πάντα «ο τύπος που τραγουδάει το ‘Someone You Loved’ σε πάρτι για το υπόλοιπο της ζωής του». Αυτή η δήλωση δεν αποτελεί παραδοχή ήττας, αλλά μια ώριμη επαναξιολόγηση του τι σημαίνει επιτυχία, απελευθερωμένη από την αέναη και καταστροφική ανάγκη για διαρκή υπέρβαση.

 
mywaypress.gr –Περιεχόμενο αξίας με την υποστήριξη  υβριδικής νοημοσύνης.

Για  αναγνώστες με μεγάλο εύρος προσοχής.