ΣΥΖΕΥΞΙΣ II: Το μεγάλο στοίχημα του ψηφιακού σχολείου — και γιατί δεν έχει κερδηθεί ακόμα

Με 6.050 σχολικές μονάδες ήδη ενταγμένες και σχεδόν 5.000 ακόμα σε εκκρεμότητα, το φιλόδοξο εθνικό πρόγραμμα δικτύωσης των ελληνικών σχολείων αποκαλύπτει τόσο τις δυνατότητες όσο και τα δομικά κενά της εκπαιδευτικής ψηφιοποίησης.

 
Κύρια σημεία

Το ποσοτικό χάσμα. Τα επίσημα στοιχεία αποκαλύπτουν ότι μόνο το 46% των σχολείων έχει ενταχθεί — ένας αριθμός που αφήνει 4.865 μονάδες σε εκκρεμότητα, γεγονός που αντιφάσκει με τον εμβληματικό χαρακτήρα που αποδίδεται στο πρόγραμμα.

Η κληρονομιά του χαλκού. Η επισήμανση του ΙΤΥΕ Διόφαντος για τις παρωχημένες τεχνολογίες σύνδεσης είναι κρίσιμη: το πρόβλημα δεν είναι μόνο ταχύτητα, αλλά δομικής φύσης υποτεχνολογισμός.

Το «ψηφιακό άγχος» ως δείκτης αποτυχίας. Η έκφραση της Πολύζου λειτουργεί ως «ανθρωπολογικό» εύρημα — η τεχνολογία δεν πρέπει να δημιουργεί άγχος, αλλά να το εξαλείφει.

Η διάσταση υποδομής–παιδαγωγίας. Ένα ανοιχτό  ερώτημα που η ημερίδα δεν απάντησε: η σύνδεση είναι μέσο, όχι σκοπός.

 
Με μια ματιά

13.160-Σύνολο σχολικών μονάδων στην Ελλάδα

6.050-Μονάδες ήδη ενταγμένες στο έργο

4.865-Μονάδες που παραμένουν σε εκκρεμότητα

 
Στα τέλη Μαρτίου, η Κοινωνία της Πληροφορίας (ΚτΠ Μ.Α.Ε.) πραγματοποίησε ημερίδα με τίτλο «Ανοιχτοί ορίζοντες στις τάξεις, γρήγορο και ασφαλές σχολείο, ψηφιακή αναβάθμιση της εκπαίδευσης μέσα από το ΣΥΖΕΥΞΙΣ ΙΙ». Επρόκειτο για την τέταρτη σε σειρά δράση ενημέρωσης που χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης — και, συνολικά, αποκάλυψε μια εικόνα εν πολλοίς αντιφατική: ένα φιλόδοξο πρόγραμμα υποδομής που προχωρά, αλλά διανύει ακόμα τη μισή διαδρομή.

Το Δίκτυο Δημόσιου Τομέα — ΣΥΖΕΥΞΙΣ ΙΙ (ΔΔΤ-ΣΥΖΕΥΞΙΣ ΙΙ) είναι μια εθνική ψηφιακή υποδομή που χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ 2021-2027 και του Προγράμματος «Ψηφιακός Μετασχηματισμός». Στόχος: η διασύνδεση χιλιάδων σχολικών και διοικητικών μονάδων σε ένα ενιαίο, ταχύ και ασφαλές δίκτυο που θα αντικαταστήσει παρωχημένες τεχνολογίες χαλκού.

 
Η αδύναμη κληρονομιά των δικτύων χαλκού

Ο Ευάγγελος Καπούλας, Διευθυντής Υποδομών και Δικτύων του ΙΤΥΕ Διόφαντος, έθεσε στη σωστή της διάσταση μια πραγματικότητα που συχνά διαφεύγει της δημόσιας συζήτησης: η συντριπτική πλειονότητα των ελληνικών σχολείων παραμένει συνδεδεμένη με τεχνολογίες χαλκού, δηλαδή υποδομές δεκαετιών που δεν μπορούν να ανταποκριθούν στις σημερινές απαιτήσεις.

Σε μια εποχή όπου η διαδραστική μάθηση, οι βιντεοκλήσεις μεταξύ σχολείων, οι ψηφιακές πλατφόρμες και η σε πραγματικό χρόνο διαχείριση εκπαιδευτικού υλικού αποτελούν αδήριτη ανάγκη, η έλλειψη αξιόπιστης συνδεσιμότητας μετατρέπεται σε ανασχετικό παράγοντα για ολόκληρο το εκπαιδευτικό οικοσύστημα.

«Όταν το δίκτυο λειτουργεί σωστά στις σχολικές μονάδες κανείς δεν το παρατηρεί· ωστόσο, αν κάτι δεν πάει καλά, παγώνουν όλα.»— Αλεξάνδρα Πολύζου, Αναπλ. Προϊσταμένη Τμήματος Πληροφορικής

Η παρατήρηση της Αλεξάνδρας Πολύζου, Αναπληρώτριας Προϊσταμένης του Τμήματος Πληροφορικής, αποτυπώνει με χαρακτηριστική ακρίβεια το παράδοξο της ψηφιακής υποδομής: είναι αόρατη όταν λειτουργεί, αλλά καθοριστική όταν απουσιάζει. Συστήματα όπως το Webex και το Myschool — που χρησιμοποιούνται καθημερινά σε εκατοντάδες σχολικές μονάδες — εξαρτώνται απόλυτα από την ποιότητα της σύνδεσης. Οι διευθυντές και οι εκπαιδευτικοί βιώνουν αυτό που η Πολύζου ονομάζει «ψηφιακό άγχος»: την τεχνολογική ανασφάλεια που διαταράσσει τη ροή της διδακτικής πράξης.

 
Η πρόοδος — και τα κενά

Κατάσταση ένταξης σχολικών μονάδων στο ΔΔΤ-ΣΥΖΕΥΞΙΣ ΙΙ

Ενταγμένες 6.050 μονάδες (46%)

Σε φάση ένταξης 2.200 μονάδες (17%)

Σε εκκρεμότητα 4.865 μονάδες (37%)

Τα αριθμητικά δεδομένα που παρουσίασε ο Καπούλας αποτελούν τον πιο ειλικρινή «μετρητή» της πορείας του έργου. Από τα συνολικά 13.160 σχολεία της χώρας, μόνο τα 6.050 έχουν ήδη ενταχθεί — ποσοστό που αγγίζει το 46%. Άλλες 2.200 μονάδες βρίσκονται σε φάση ένταξης, ενώ 4.865 παραμένουν σε εκκρεμότητα. Με άλλα λόγια, σχεδόν τέσσερα στα δέκα ελληνικά σχολεία δεν έχουν εισέλθει καν στη διαδικασία ψηφιακής αναβάθμισης. Το εύρος του εναπομένοντος έργου υπογραμμίζει γιατί ο Δρ Χάρης Στελλάκης, Διευθυντής Διαχείρισης Έργων Υποδομών της ΚτΠ Μ.Α.Ε., έκρινε απαραίτητο να τονίσει την ανάγκη στενότερης συνεργασίας των εκπαιδευτικών φορέων με το πρόγραμμα.

 
Στρατηγική σημασία: πέρα από τη σύνδεση

Ο Βαγγέλης Θωμόπουλος, Προϊστάμενος Τμήματος Δικτύου Δημόσιου Τομέα, ανέδειξε μια διάσταση που συχνά υποτιμάται στη δημόσια συζήτηση περί ψηφιακού μετασχηματισμού: το ΔΔΤ-ΣΥΖΕΥΞΙΣ ΙΙ δεν είναι απλώς ένα τεχνικό έργο ανάπτυξης δικτύου — αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής για τη μείωση του τηλεπικοινωνιακού κόστους του Δημοσίου και την απλούστευση της τεχνικής πολυπλοκότητας που βαραίνει εκπαιδευτικούς και διοικητικό προσωπικό.

Υπό αυτό το πρίσμα, η ψηφιακή αναβάθμιση των σχολείων δεν αποτελεί «προνόμιο» ορισμένων μονάδων, αλλά απαραίτητη υποδομή για μια ισότιμη, ανοιχτή και σύγχρονη εκπαίδευση. Ο Δημοσθένης Κουλουμπής, Προϊστάμενος Τμήματος Συντονισμού στο Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ), επεσήμανε ότι η εμβληματική αυτή εθνική υποδομή «διαμορφώνει ένα νέο σύγχρονο ψηφιακό περιβάλλον για το ελληνικό σχολείο» — ένα περιβάλλον ευέλικτο, αποτελεσματικό και, κυρίως, ισότιμα προσβάσιμο.

 
Η ουσιαστική πρόκληση: από υποδομή σε εκπαιδευτικό αποτέλεσμα

Η ημερίδα ανέδειξε, έμμεσα αλλά σαφώς, και έναν προβληματισμό που ξεπερνά τα τεχνικά ζητήματα: η παροχή σύγχρονης υποδομής δεν είναι από μόνη της επαρκής. Η πλήρης αξιοποίησή της προϋποθέτει παιδαγωγική ετοιμότητα, επιμόρφωση εκπαιδευτικών και σχεδιασμό ψηφιακού περιεχομένου που να αντικατοπτρίζει τις σύγχρονες μαθησιακές ανάγκες.

Το ΔΔΤ-ΣΥΖΕΥΞΙΣ ΙΙ μπορεί να αποτελέσει ισχυρό «πυλώνα» ψηφιακής αλλαγής — αλλά η αλλαγή αυτή θα κριθεί τελικά στην τάξη, και όχι στο server room. Και εκεί, ακόμα, ο δρόμος παραμένει μακρύς.

 
Χρηματοδότηση: Το έργο Δίκτυο Δημόσιου Τομέα — ΣΥΖΕΥΞΙΣ ΙΙ χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΣΠΑ 2021-2027) και το Πρόγραμμα «Ψηφιακός Μετασχηματισμός» 2021-2027. Η ημερίδα αποτελεί την τέταρτη από τις πέντε προγραμματισμένες δράσεις δημοσιότητας που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης.

 
mywaypress.gr –Περιεχόμενο αξίας με την υποστήριξη  υβριδικής νοημοσύνης.

Για  αναγνώστες με μεγάλο εύρος προσοχής.