Το θετικό παραγωγικό κενό: όταν η ανάπτυξη αρχίζει να τρώει τις σάρκες της

Γιατί πίσω από το «θετικό παραγωγικό κενό» δεν κρύβεται επιτυχία· κρύβεται ένταση

 
Στα δελτία οικονομικών εξελίξεων, το «θετικό παραγωγικό κενό» εμφανίζεται συχνά ως τεχνικός όρος. Μια ουδέτερη, σχεδόν αδιάφορη διαπίστωση: η οικονομία παράγει πάνω από τις δυνητικές της δυνατότητες. Όμως, στην πραγματική ζωή –εκεί που πληρώνονται οι λογαριασμοί και κλείνουν οι επιχειρήσεις– το θετικό παραγωγικό κενό δεν είναι στατιστική λεπτομέρεια. Είναι σήμα κινδύνου.

Για πρώτη φορά μετά από σχεδόν δύο δεκαετίες, η ελληνική οικονομία λειτουργεί όχι απλώς στο όριό της, αλλά πέρα από αυτό. Και αυτό, σε αντίθεση με το κυρίαρχο αφήγημα, δεν είναι κατ’ ανάγκην καλό νέο.

 
Η ψευδαίσθηση της υπερθέρμανσης

Η σημερινή εικόνα σύμφωνα με το Δελτίο Οικονομικών Εξελίξεων του Economic Research της Alpha Bank μοιάζει ελκυστική: ανάπτυξη άνω του 2%, ιστορικά χαμηλή ανεργία, ρεκόρ τουριστικών εσόδων, αυξήσεις μισθών. Όμως όλα αυτά συνθέτουν ένα γνώριμο μοτίβο: ζήτηση που τρέχει ταχύτερα από την παραγωγική ικανότητα.

Όταν μια οικονομία παράγει πάνω από το δυνητικό της ΑΕΠ, δεν γίνεται πιο αποδοτική από θαύμα. Αντίθετα, αρχίζει να λειτουργεί με τριβές: ελλείψεις εργατικού δυναμικού, πίεση στις υποδομές, άνοδο κόστους, μετακύλιση τιμών. Αυτό δεν είναι βιώσιμη ανάπτυξη· είναι υπερβολή με ημερομηνία λήξης.

 
Πληθωρισμός υπηρεσιών: ο εσωτερικός εχθρός

Το πιο ανησυχητικό στοιχείο δεν είναι ο γενικός πληθωρισμός, αλλά ο δομικός. Οι τιμές στις υπηρεσίες αυξάνονται με ρυθμούς που δεν δικαιολογούνται από εξωτερικά σοκ. Δεν φταίει το πετρέλαιο. Δεν φταίει το φυσικό αέριο. Φταίει ότι η οικονομία πιέζει τον εαυτό της.

Ο τουρισμός, η εστίαση, τα ενοίκια, οι μεταφορές, η υγεία: κλάδοι που λειτουργούν κοντά ή πάνω από το όριο δυναμικότητας. Όταν η προσφορά δεν προλαβαίνει, οι τιμές ανεβαίνουν. Και όταν αυτό παγιώνεται, ο πληθωρισμός δεν αποκλιμακώνεται εύκολα, ακόμη κι αν πέσει η ενέργεια.

 
Η ανάπτυξη που δεν επενδύεται

Το πιο ύπουλο στοιχείο του θετικού παραγωγικού κενού είναι ότι καλύπτει δομικές αδυναμίες. Δημιουργεί την ψευδαίσθηση ότι «η οικονομία πάει μόνη της». Όμως μεγάλο μέρος της σημερινής ζήτησης δεν στηρίζεται σε αύξηση παραγωγικότητας, αλλά σε:

• κατανάλωση,
• τουριστικά έσοδα,
• πιστωτική επέκταση,
• δημόσιους και ευρωπαϊκούς πόρους.

Αν αυτή η υπερβάλλουσα ζήτηση δεν μετατραπεί σε επενδύσεις που αυξάνουν το δυνητικό ΑΕΠ, τότε το κενό δεν θα κλείσει με ανάπτυξη. Θα κλείσει με επιβράδυνση.

 
Το πολιτικό λάθος που καραδοκεί

Ιστορικά, οι κυβερνήσεις κάνουν το ίδιο λάθος: διαβάζουν το θετικό παραγωγικό κενό ως επιβεβαίωση πολιτικής επιτυχίας. Στην πραγματικότητα, είναι η στιγμή που απαιτείται πειθαρχία, όχι πανηγυρισμός.

Γιατί αν συνεχιστεί η τόνωση της ζήτησης χωρίς αντίστοιχη ενίσχυση της παραγωγικής βάσης, το αποτέλεσμα θα είναι:

• επίμονος πληθωρισμός,
• απώλεια ανταγωνιστικότητας,
• πίεση εισοδημάτων,
• και τελικά, αναγκαστική προσαρμογή απότομα και όχι ομαλά.

 
Το πραγματικό στοίχημα

Το στοίχημα δεν είναι αν η Ελλάδα αναπτύσσεται. Αναπτύσσεται.
Το στοίχημα είναι πώς και μέχρι πότε.

Το θετικό παραγωγικό κενό είναι σαν κινητήρα που δουλεύει μόνιμα στο κόκκινο. Μπορεί να δώσει ταχύτητα για λίγο. Αλλά αν δεν αλλάξεις σχέση, κάποια στιγμή θα σπάσει.

Και τότε, οι ψυχροί αριθμοί θα πάψουν να είναι ουδέτεροι. Θα γίνουν λογαριασμοί.

mywaypress.gr –Περιεχόμενο αξίας με την υποστήριξη  υβριδικής νοημοσύνης.

Για  αναγνώστες με μεγάλο εύρος προσοχής.