Όταν οι ηγέτες σου σκέφτονται σε θητείες, η χώρα σου διαλύεται σε επεισόδια

Το πολιτικό έλλειμμα της εποχής μας: Όταν η θητεία υποκαθιστά το όραμα

Ζούμε σε μια εποχή όπου κάθε πολιτικός ηγέτης μπορεί να σου απαριθμήσει με ακρίβεια τα ποσοστά της επόμενης δημοσκόπησης, αλλά κανείς δεν μπορεί να σου περιγράψει πώς θα είναι η χώρα το 2045. Και αυτό δεν είναι απλώς ανησυχητικό — είναι καταστροφικό.

Το θεμελιώδες πρόβλημα της σύγχρονης πολιτικής δεν είναι ιδεολογικό. Δεν είναι ζήτημα δεξιάς ή αριστεράς, φιλελευθερισμού ή κρατισμού. Είναι χρονικό. Η πολιτική ηγεσία έχει συρρικνωθεί σε ένα παιχνίδι τετραετιών, όπου ο ορίζοντας σχεδιασμού σταματά στην επόμενη κάλπη και το μέτρο επιτυχίας είναι η επανεκλογή, όχι η μετασχηματιστική αλλαγή.

 
Η λογική της διαχείρισης

Κοιτάξτε γύρω σας. Οι πολιτικοί μας δεν κυβερνούν — διαχειρίζονται. Διαχειρίζονται κρίσεις, διαχειρίζονται σκάνδαλα, διαχειρίζονται εντυπώσεις. Κάθε απόφαση υπολογίζεται με βάση το πολιτικό της κόστος τώρα, όχι την αξία της σε είκοσι χρόνια. Κάθε πολιτική αξιολογείται από το πρίσμα του “πώς θα παίξει στα social media”, όχι “πώς θα επηρεάσει την επόμενη γενιά”.

Αυτή η κοντόφθαλμη λογική έχει μετατρέψει την πολιτική από τέχνη οικοδόμησης μέλλοντος σε επάγγελμα επιβίωσης παρόντος. Και το χειρότερο; Έχουμε συνηθίσει σε αυτό. Έχουμε κατεβάσει τόσο τον πήχη των προσδοκιών μας, που μια κυβέρνηση που απλώς “δεν τα κάνει θάλασσα” μας φαίνεται επιτυχία.

 
Το κόστος της απουσίας οράματος

Πού είναι το ελληνικό—ή ευρωπαϊκό, ή παγκόσμιο—ισοδύναμο των μεγάλων εθνικών σχεδίων που όρισαν εποχές; Πού είναι οι πολιτικοί που σχεδιάζουν συστήματα παιδείας για το 2045, υποδομές για το 2050, ενεργειακή μετάβαση για το 2060;

Δεν υπάρχουν. Και την απουσία τους τη νιώθουμε καθημερινά:

Δεν έχουμε στρατηγική για τη δημογραφική κατάρρευση που έρχεται σαν τσουνάμι. Δεν έχουμε σχέδιο για την κλιματική αλλαγή πέρα από ευχολόγια σε διασκέψεις. Δεν έχουμε όραμα για το πώς η τεχνητή νοημοσύνη θα ανασχηματίσει κάθε πτυχή της κοινωνίας μας. Έχουμε μόνο αντιδράσεις, επιδιορθώσεις, ημίμετρα.

Όταν οι ηγέτες σου σκέφτονται σε θητείες, η χώρα σου διαλύεται σε επεισόδια.

 
Η ουσία της ηγεσίας

Πραγματική ηγεσία δεν σημαίνει να κερδίζεις εκλογές. Σημαίνει να φυτεύεις δέντρα στη σκιά των οποίων δεν θα καθίσεις ποτέ. Σημαίνει να παίρνεις δύσκολες αποφάσεις που θα σε κοστίσουν πολιτικά σήμερα, αλλά θα σώσουν τη χώρα αύριο. Σημαίνει να χτίζεις θεσμούς που θα  επιζήσουν της θητείας σου.

Όμως αυτό το είδος ηγεσίας απαιτεί πολιτικό θάρρος που έχει εξαφανιστεί. Απαιτεί ηγέτες που νοιάζονται περισσότερο για την ιστορική τους κρίση παρά για τη δημοσκοπική τους δημοτικότητα. Απαιτεί πολιτικό σύστημα που επιβραβεύει τη μακρόπνοη σκέψη, όχι το τακτικό επικοινωνιακό κόλπο.

 
Η ευθύνη μας

Και εδώ έρχεται το δύσκολο μέρος: Δεν φταίνε μόνο οι πολιτικοί. Φταίμε κι εμείς.

Εμείς ζητάμε λύσεις χθες. Εμείς τιμωρούμε κάθε κυβέρνηση που τολμά να πει την αλήθεια ότι κάποιες αλλαγές χρειάζονται χρόνο. Εμείς ψηφίζουμε με βάση το “τι κέρδισα εγώ φέτος”, όχι “τι χτίζεται για τα παιδιά μου”. Εμείς δημιουργούμε το περιβάλλον όπου η μακροπρόθεσμη σκέψη είναι πολιτική αυτοκτονία.

Αν θέλουμε ηγέτες που σκέφτονται σε ορίζοντα δεκαετιών, πρέπει να γίνουμε πολίτες που απαιτούν και ανταμείβουν αυτή τη σκέψη. Πρέπει να μάθουμε να αξιολογούμε την πολιτική όχι από το τι μας υπόσχεται σήμερα, αλλά από το τι χτίζει για αύριο.

 
Το διακύβευμα

Το πολιτικό έλλειμμα της εποχής μας δεν είναι αφηρημένο πρόβλημα. Είναι η βασική αιτία που δεν αντιμετωπίζουμε καμία από τις πραγματικά μεγάλες προκλήσεις του 21ου αιώνα. Είναι ο λόγος που αφήνουμε στα παιδιά μας ένα βουνό από άλυτα προβλήματα.

Χρειαζόμαστε επειγόντως πολιτική ηγεσία που να καταλαβαίνει ότι η τετραετία είναι εργαλείο, όχι ορίζοντας. Ότι το κράτος δεν είναι εταιρεία προς διαχείριση αλλά έργο ζωής προς οικοδόμηση. Ότι κάποιες φορές η πολιτική θέση που θα σε στείλει σπίτι στις επόμενες εκλογές είναι ακριβώς αυτή που σε κάνει ηγέτη.

Μέχρι να το καταλάβουμε—πολιτικοί και πολίτες μαζί—θα συνεχίσουμε να ζούμε σε μια δημοκρατία χωρίς μέλλον. Μια χώρα σε διαρκή διαχείριση κρίσης, ποτέ σε κατάσταση δημιουργίας αύριο.

Και κάποια στιγμή, το αύριο θα φτάσει. Και δεν θα είμαστε έτοιμοι.

 
mywaypress.gr –Περιεχόμενο αξίας με την υποστήριξη  υβριδικής νοημοσύνης.

Για  αναγνώστες με μεγάλο εύρος προσοχής.