Μνημόνιο μακράς διαρκείας και λαθών

Λάθη στο ελληνικό πρόγραμμα, που εγκρίθηκε τον Μάιο του 2010 χωρίς να περιλαμβάνεται η αναδιάρθρωση του χρέους, ώστε να επιβεβαιώνεται η βιωσιμότητά του, παραδέχεται εμμέσως πλην σαφώς το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο σε έκθεση, που εγκρίθηκε στις 7 Δεκεμβρίου από το δ.σ.του Ταμείου και δόθηκε σήμερα στη δημοσιότητα.

 
Σχετικά με την αναδιάρθρωση του χρέους, η έκθεση αναφέρει ότι δεν πραγματοποιήθηκε λόγω του φόβου διάχυσης της κρίσης, αλλά και της έκθεσης των ευρωπαϊκών τραπεζών στο χρέος της Ελλάδας. Όπως τονίζεται, ήταν συστημική εξαίρεση.

«Για την Ελλάδα, το Ταμείο δεν μπορούσε να εκτιμήσει ότι το χρέος ήταν, κατά μεγάλη πιθανότητα, βιώσιμο, μια εκτίμηση που συνήθως απαιτείται για πρόσβαση σε χρηματοδότηση του Ταμείου σε εξαιρετικές περιπτώσεις. Όμως, το ρίσκο των επιπτώσεων στο σύστημα διεθνώς, δοθείσης της έλλειψης – την εποχή εκείνη – προστατευτικών τειχών που θα απομόνωναν (δηλ .προστατευτικά) άλλα μέλη της Ευρωζώνης, αποτέλεσε (ικανή) αιτιολόγηση για να μην απαιτηθεί μια επιχείρηση μείωσης του χρέους εξ αρχής ως προϋπόθεσης για συμφωνία (χρηματοδότησης) με το Ταμείο για εξαιρετική πρόσβαση», αναφέρεται στην έκθεση.

Όταν η ΕΚΤ ανέλαβε τη δέσμευση να κάνει ό,τι απαιτείται για να διασωθεί η ζώνη του ευρώ, και αφού πέρασαν δύο χρόνια αβεβαιότητας, άρχισε να αποκτάται ξανά η εμπιστοσύνη στην Ευρωζώνη, σημειώνει η έκθεση. Συγκεκριμένα τονίζεται:

«Συνολικά η εμπειρία αποκαλύπτει τα προβλήματα που παρουσιάζουν τα προγράμματα που υποστηρίζει το Ταμείο όταν η βιωσιμότητα του χρέους δεν είναι εξασφαλισμένη εκ των προτέρων. Όταν έγινε τελικά η αναδιάρθρωση του χρέους ήταν πολύ αργά και αυτή απεδείχθη πολύ λίγη. Όταν τελικά αποφασίσθηκε η αναδιάρθρωση του χρέους του ιδιωτικού τομέα (PSI) το ‘κούρεμα’ ήταν μεγάλο για τους πιστωτές σε σύγκριση με άλλες περιπτώσεις, αλλά την ίδια στιγμή είχαν αυξηθεί και οι πιθανότητες να αποδειχθεί ανεπαρκές για να αποκαταστήσει τη βιωσιμότητα του χρέους».

Απαντώντας σε ερώτηση για την ελληνική υπόθεση, ο αναπληρωτής Διευθυντής, Στρατηγικής και Πολιτικής του ΔΝΤ Βίβεκ Αρόρα δήλωσε ότι σε κάποιες χώρες όπως η Ελλάδα η ταχεία δημοσιονομική προσαρμογή ήταν αναπόφευκτη.

Μιλώντας για την αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους ανέφερε ότι ήταν επιβεβλημένη το 2010. Αποτελεί ερώτημα, είπε, εάν ήταν εφικτή, αλλά και επιθυμητή εκείνη την περίοδο. Δεν υπήρχε «δίχτυ προστασίας» της Ευρωζώνης και ήταν μεγάλη η ανησυχία ότι η αναδιάρθρωση θα οδηγούσε σε σοβαρή μετάδοση της κρίσης στην Ευρωζώνη, υποστήριξε ο κ. Αρόρα.

Για τα προγράμματα του 2010 το ΔΝΤ παραδέχεται ότι η εσωτερική υποτίμηση μέσω των μεταρρυθμίσεων στις αγορές εργασίας και προϊόντων ήταν ο βασικός στόχος. Για το σκοπό αυτό αποφάσισαν μέτρα όπως η μείωση των ονομαστικών μισθών και επιδομάτων στο Δημόσιο, η μείωση των κατώτατων αποδοχών, η μεταρρύθμιση του συστήματος συλλογικών διαπραγματεύσεων, η προώθηση των αποκρατικοποιήσεων, η μείωση της γραφειοκρατίας και η προώθηση του ανταγωνισμού. Πηγή: ΑΜΠΕ

 
Μνημόνιο…διαρκείας στην Ελλάδα

Ο αντιπρόεδρος της Κομισιόν Β. Ντομπρόβσκις δεν αποκλείει χρονικές καθυστερήσεις, πέρα από τα μέσα Φεβρουαρίου στην ολοκλήρωση της πρώτης αξιολόγησης. Ξεκαθαρίζει πως η Ευρώπη δεν μπορεί να επιβάλλει στο ΔΝΤ να συμμετάσχει στο νέο ελληνικό πρόγραμμα, τονίζοντας όμως πως το Eurogroup περιμένει πως το Ταμείο θα συμμετάσχει.

Ανοικτό άφησε χθες, ο αντιπρόεδρος της Κομισιόν, το ενδεχόμενο για Μνημόνιο…διαρκείας στην Ελλάδα, χωρίς να αποκλείει χρονικές καθυστερήσεις, πέρα από τα μέσα Φεβρουαρίου στην ολοκλήρωση της πρώτης αξιολόγησης. Ξεκαθαρίζει πως η Ευρώπη δεν μπορεί να επιβάλλει στο ΔΝΤ να συμμετάσχει στο νέο ελληνικό πρόγραμμα, τονίζοντας όμως πως το Eurogroup περιμένει πως το Ταμείο θα συμμετάσχει. Απορρίπτει το ενδεχόμενο αύξησης των εισφορών, στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης του ασφαλιστικού, εμφανίζοντας πάντως τους θεσμούς ανοικτούς να συζητήσουν δημοσιονομικά ισοδύναμα για τις περικοπές στις συντάξεις και καταλήγει τονίζοντας πως όσο το πρόγραμμα παραμένει σε τροχιά δεν υπάρχει καμία ανάγκη επιστροφής στη συζήτηση περί Grexit.

 
Σύμφωνα με συνέντευξη του κ. Ντομπρόβσκις στο πρακτορείο MNI:

–Αν και εξυπακούεται πως χώρες της ΕΕ σε πρόγραμμα θα πρέπει όποτε είναι δυνατόν να υποβάλλουν αίτημα για αντίστοιχα προγράμματα του Ταμείου, στο τέλος της ημέρας το διοικητικό συμβούλιο του ΔΝΤ θα αποφασίσει για τη συμμετοχή του. Για το τι θα συμβεί εάν το ΔΝΤ αποσύρει το ενδιαφέρον του εκτίμησε πως δεν υπάρχουν ενδείξεις μη συμμετοχής, υπογραμμίζοντας πως το Eurogroup περιμένει πως το ΔΝΤ θα συμμετάσχει.

–Στοιχείο, σημαντικό για το ΔΝΤ είναι η βιωσιμότητά του χρέους και ήδη υπάρχουν ήδη διατάξεις στα συμπεράσματα του Eurogroup για την εξέταση του ζητήματος αυτού μετά την επιτυχημένη ολοκλήρωση της πρώτης αξιολόγησης. Αν και το ονομαστικό κούρεμα αποκλείεται, υπάρχει συμφωνία με το Ταμείο για την μεθοδολογία αξιολόγησης της βιωσιμότητας με βάση το κόστος εξυπηρέτησης. Τελικά πάντως στέλνει μήνυμα και προς το Ταμείο πως οι χώρες του ευρώ θα αποφασίσουν ποιοι όροι για το χρέος είναι αποδεκτοί και ποιοι όχι, στη σκιά των πληροφοριών που θέλουν το Ταμείο να κατεβαίνει στις συζητήσεις με μαξιμαλιστικές απαιτήσεις.

–Αναφέρεται σε τροποποιημένη πρόταση για το ασφαλιστικό που συζητείται, και εμφανίζει τους θεσμούς διατεθειμένους να συζητήσουν εναλλακτικά, δημοσιονομικά, ισοδύναμα μέτρα. Ωστόσο ξεκαθαρίζει πως η αύξηση της φορολόγησης της εργασίας δεν θα είναι παραγωγικό μέτρο, στο στάδιο αυτό, και με αυτή την επισήμανση, προσθέτει πως θα αξιολογηθεί η οικονομική επίπτωση διαφόρων σεναρίων και θα υπάρξει συνεργασία κυβέρνησης – θεσμών για την καλύτερη δυνατή λύση.

–Για την πρώτη αξιολόγηση κάνει λόγο για καθυστερήσεις, ήδη, ενώ στόχος στη φάση αυτή είναι η ολοκλήρωση στα μέσα Φεβρουαρίου. «Δεν θα έβαζα συγκεκριμένη ημερομηνία, αυτό που έχει πραγματικά σημασία είναι η συμφωνία στην ουσία και στους όρους του προγράμματος» προσθέτει.

-Με την ολοκλήρωση της πρώτης αξιολόγηση οι πιστωτές θα επιστρέψουν στη συζήτηση για το χρέος, ενώ εκτιμά πως βάσει της τρέχουσας συμφωνίας δεν υπάρχει ανάγκη για ειδικό Μνημόνιο, συνδεδεμένου με την αναδιάρθρωση. Όμως , «δεν μπορεί να αποκλείσει κανείς την πιθανότητα ενός συμπληρωματικού Μνημονίου στο μέλλον».

–Κάνει λόγο για πιο εποικοδομητική στάση από την ελληνική κυβέρνηση κατά το δεύτερο εξάμηνο. «H Κομισιόν έχει ξεκάθαρα απορρίψει την πιθανότητα Grexit και εάν το πρόγραμμα είναι σε τροχιά δεν υπάρχει προφανέστατα καμία ανάγκη να γυρίσει κανείς στη συζήτηση αυτή», δηλώνει με νόημα.