Ενστερνιζόμενοι την αβεβαιότητα: Το κρυφό πλεονέκτημα των startups σε έναν κόσμο που την αποφεύγει

Σε ένα επιχειρηματικό τοπίο που κυριαρχείται από την εμμονή με την προβλεψιμότητα και τα δεδομένα, η αβεβαιότητα συχνά θεωρείται εχθρός. Ωστόσο, για τον κόσμο των startups, αυτή ακριβώς η αβεβαιότητα αποτελεί όχι απλώς μια αναπόφευκτη συνθήκη, αλλά το θεμελιώδες ανταγωνιστικό τους πλεονέκτημα. Λειτουργεί ως μια αρχική «τάφρος» προστασίας απέναντι σε εδραιωμένους γίγαντες και νέους ανταγωνιστές, οι οποίοι, δέσμιοι των δομών και της κουλτούρας τους, διστάζουν να κινηθούν σε αχαρτογράφητα νερά,  σημειώνει ο Alex Alexakis σε άρθρο του στο startuppirate.com.

 
Το παράδοξο της Google και η «ανατολή» του ChatGPT

Η ιστορία της τεχνητής νοημοσύνης προσφέρει ένα από τα πιο τρανταχτά παραδείγματα. Το 2017, οκτώ επιστήμονες της Google δημοσίευσαν μια επαναστατική ερευνητική εργασία με τίτλο “Attention Is All You Need”, εισάγοντας την αρχιτεκτονική “transformer”³. Αυτή η τεχνολογία, που γεννήθηκε στους κόλπους του απόλυτου κυρίαρχου της αναζήτησης, ο οποίος κατείχε το 90% της παγκόσμιας αγοράς, έμελλε να αλλάξει τον ρου της ιστορίας. Παρόλα αυτά, δεν ήταν η Google που την κεφαλαιοποίησε εμπορικά, αλλά μια startup που ιδρύθηκε μόλις δύο χρόνια νωρίτερα: η OpenAI.

Η OpenAI εκμεταλλεύτηκε με τόλμη την αβεβαιότητα που περιέβαλλε τις δυνατότητες αυτής της νέας αρχιτεκτονικής, δημιουργώντας το φαινόμενο ChatGPT, ένα προϊόν που σήμερα αποφέρει έσοδα 415 εκατομμυρίων δολαρίων μηνιαίως. Γιατί η Google, που είδε πρώτη την ευκαιρία, δίστασε; Όπως εξήγησε ο CEO, Sundar Pichai, η εταιρεία θεώρησε επωφελές να αφήσει άλλους να ηγηθούν σε ένα πεδίο όπου η επιτυχία δεν ήταν εγγυημένη. Στα υψηλότερα κλιμάκια της Google, το εγχείρημα θεωρήθηκε απλώς ένα ακόμη ενδιαφέρον project τεχνητής νοημοσύνης. Οι μεγάλες, ιεραρχικές οργανώσεις απαιτούν δεδομένα και ορθολογικές εξηγήσεις για να εγκρίνουν δράσεις, καθιστώντας σχεδόν αδύνατη την πλοήγηση σε συνθήκες θεμελιώδους αβεβαιότητας.

 
Η δύναμη του επιχειρηματία και η ελληνική πραγματικότητα

Εδώ ακριβώς έγκειται η δύναμη του επιχειρηματία. Χωρίς την ανάγκη να λογοδοτήσει σε προϊσταμένους που απαιτούν βεβαιότητα, μπορεί να προχωρήσει βασιζόμενος στο ένστικτο και το όραμά του. Μια startup δεν χρειάζεται να είναι η πρώτη που θα δοκιμάσει κάτι νέο, αλλά πρέπει είτε η κατηγορία στην οποία εισέρχεται να είναι αρκετά καινούργια ώστε να μην υπάρχει κυρίαρχος, είτε το προϊόν της να είναι εκθετικά καλύτερο για να αποσπάσει μερίδιο αγοράς.

Αυτή η προσέγγιση βρίσκει γόνιμο έδαφος και στην Ελλάδα, παρά το γεγονός ότι η χώρα, διαμορφωμένη από το ταραχώδες παρελθόν της, εμφανίζει έναν από τους υψηλότερους δείκτες αποφυγής αβεβαιότητας παγκοσμίως, σύμφωνα με τη θεωρία των πολιτισμικών διαστάσεων του Hofstede. Αυτή η «αλλεργία» στο ρίσκο συχνά καταπνίγει την καινοτομία.

Ωστόσο, μια νέα γενιά Ελλήνων ιδρυτών αποδεικνύει έμπρακτα ότι η υπέρβαση αυτής της πολιτισμικής νόρμας είναι εφικτή και άκρως επιτυχημένη:

• Augmenta: Το 2016, δύο μηχανικοί και αγρότες από τον Βόλο, ο Δημήτρης Ευαγγελόπουλος και ο Γιώργος Βαρβαρέλης, ξεκίνησαν να ενσωματώνουν τεχνολογία σε τρακτέρ για τη βελτιστοποίηση της γεωργικής παραγωγής. Σήμερα, η τεχνολογία τους, μετά την εξαγορά από την CNH, αποτελεί αναπόσπαστο μέρος των τρακτέρ της δεύτερης μεγαλύτερης εταιρείας αγροτικού εξοπλισμού στον κόσμο.
• Hack The Box: Το 2017, ο Χάρης Πυλαρινός μετέτρεψε ένα παράπλευρο project σε μια παγκόσμια πλατφόρμα εκμάθησης κυβερνοασφάλειας. Σήμερα, το Hack The Box χρησιμοποιείται από 2.7 εκατομμύρια hackers και τους μεγαλύτερους οργανισμούς διεθνώς.
• Lambda Automata: Το 2020, ο Δημήτριος Κόττας επέστρεψε από την Apple στην Καλιφόρνια για να δημιουργήσει στην Ελλάδα τη σύγχρονη ευρωπαϊκή εταιρεία αμυντικής τεχνολογίας, πολύ πριν την πρόσφατη έξαρση του κλάδου. Η εταιρεία έχει αναπτύξει ένα παγκοσμίως ανταγωνιστικό, αυτόνομο και οικονομικά αποδοτικό σύστημα άμυνας.

Αυτές οι περιπτώσεις, μαζί με άλλες όπως η Yodeck, η Bugsense και η Epignosis, δημιουργούν ισχυρά παραδείγματα που εμπνέουν και άλλους. Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά ο Βαγγέλης Μιχαλόπουλος, CEO της Yodeck: «Είχαμε παραδείγματα στο δίκτυό μας… Αν μπορούσαν εκείνοι, γιατί όχι κι εμείς;». Η επόμενη γενιά Ελλήνων ιδρυτών θα έχει ως πρότυπα αυτές τις εταιρείες που τόλμησαν εκεί όπου οι περισσότεροι έβλεπαν μόνο αβεβαιότητα.

 
 Η αβεβαιότητα ως φάρος διαφοροποίησης

Η εσκεμμένη επιλογή της αβεβαιότητας λειτουργεί ως φάρος διαφοροποίησης σε ένα περιβάλλον που συχνά οδηγείται στη σταδιακή βελτίωση και την επανάληψη. Αντί να προσπαθούμε να κατηγοριοποιήσουμε τις ιδέες, η πρόκληση είναι να αναζητήσουμε αυτό που είναι μοναδικό, πρωτότυπο και διαφορετικό.

Οι startups που χρησιμοποιούν την αβεβαιότητα ως ανταγωνιστικό πλεονέκτημα δεν αποτελούν απλώς επιχειρηματικά οχήματα, αλλά και καταλύτες για την αύξηση της ανεκτικότητας μιας ολόκληρης κοινότητας στο ρίσκο. Επιχειρηματίες, εργαζόμενοι, επενδυτές και η κοινωνία στο σύνολό της λαμβάνουν ένα ταχύρρυθμο μάθημα φιλοδοξίας και διαχείρισης της αβεβαιότητας. Για να ξεκινήσει η αλλαγή νοοτροπίας στην Ελλάδα, αρκούν λίγες μόνο επιτυχημένες «βολές» προς τον στόχο. Η Αθήνα, και κατ’ επέκταση η Ελλάδα, έχει την ευκαιρία να μετατρέψει μια πολιτισμική της αδυναμία σε στρατηγικό πλεονέκτημα, αρκεί να ενστερνιστεί την αβεβαιότητα.

 
mywaypress.gr – Για προσεκτικούς αναγνώστες