Είναι ένας κόσμος των «ισχυρών» και εμείς απλά ζούμε σε αυτόν

Σύμφωνα με τον αναλυτή του Bloomberg Opinion, Hal Brands, ο κόσμος μας εισέρχεται σε μια νέα εποχή, γνωστή ως το «σύστημα των ισχυρών» (strongman system). Αυτό το σύστημα χαρακτηρίζεται από την άνοδο επιβλητικών, αυταρχικών ή ημιαυταρχικών ηγετών, οι οποίοι χρησιμοποιούν τη συγκεντρωμένη εξουσία τους για να επιδιώξουν ριζικές αλλαγές τόσο στις χώρες τους όσο και στην παγκόσμια σκηνή.

Ο συγγραφέας επισημαίνει ότι αυτή η τάση δεν είναι καινούργια, καθώς προσωπικότητες όπως ο Αδόλφος Χίτλερ, ο Στάλιν και ο Μάο Τσετούνγκ ήταν παραδείγματα αυταρχικών ηγετών. Ωστόσο, μετά τον Ψυχρό Πόλεμο, η Δύση προσπάθησε να οικοδομήσει έναν κόσμο βασισμένο στη δημοκρατία και τους διεθνείς κανόνες. Αυτό, όμως, έχει αλλάξει δραματικά.

 
Οι αιτίες πίσω από την επιστροφή των «ισχυρών»

Η επιστροφή των αυταρχικών ηγετών οφείλεται σε ένα σύνθετο πλέγμα παραγόντων:

• Οικονομική και πολιτιστική ανασφάλεια: Η παγκοσμιοποίηση έχει δημιουργήσει ένα έδαφος αβεβαιότητας, το οποίο εκμεταλλεύτηκαν λαϊκιστές και εθνικιστές πολιτικοί.
• Νέες τεχνολογίες: Το διαδίκτυο και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν δώσει στους χαρισματικούς ηγέτες νέα μέσα για να προσεγγίσουν το κοινό τους.
• Απογοήτευση από τις ελίτ: Η δυσπιστία απέναντι σε διεφθαρμένες ελίτ και παγιωμένους θεσμούς, τόσο σε αυταρχικά όσο και σε δημοκρατικά καθεστώτα, έχει δημιουργήσει πρόσφορο έδαφος για ηγέτες που υπόσχονται την πάταξη της διαφθοράς.
• Γεωπολιτική μετατόπιση: Η άνοδος ή η ανανέωση αυταρχικών δυνάμεων, όπως η Κίνα και η Ρωσία, και η αίσθηση της υποχώρησης των ΗΠΑ, έχουν δώσει την ευκαιρία σε ισχυρούς ηγέτες και ανταγωνιστικά κράτη να επιδιώξουν τις δικές τους φιλοδοξίες.

 
Παραδείγματα «ισχυρών» ηγετών

Ο Χαλ Μπραντς αναφέρει διάφορα παραδείγματα «ισχυρών» ηγετών από όλο τον κόσμο, επισημαίνοντας τις διαφορετικές προσεγγίσεις τους:

• Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν (Σαουδική Αραβία): Ο διάδοχος του θρόνου έχει χρησιμοποιήσει τον «μοναρχικό λαϊκισμό» του για να απελευθερώσει κοινωνικά τους νέους Σαουδάραβες, αλλά παράλληλα έχει χρησιμοποιήσει βίαιες μεθόδους για να εδραιώσει τον προσωπικό του έλεγχο. Έχει, επίσης, παγκόσμιες φιλοδοξίες, μετατρέποντας το βασίλειο σε μία από τις κύριες δυνάμεις στη διαμάχη ΗΠΑ-Κίνας.
• Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν (Τουρκία): Ο Ερντογάν έχει αλλάξει δραστικά τον γεωπολιτικό προσανατολισμό της Τουρκίας, από μια χώρα που ταυτιζόταν με τη Δύση σε μια χώρα που επιδιώκει μια νεο-Οθωμανική σφαίρα επιρροής.
• Ναρέντρα Μόντι (Ινδία): Από το 2014, ο Μόντι έχει προωθήσει έναν έντονο, μερικές φορές βίαιο, ινδουιστικό εθνικισμό. Οι μέθοδοί του είναι εμφανείς και στην εξωτερική πολιτική, όπου χρησιμοποιεί διεθνείς εκδηλώσεις για να παρουσιάσει τον εαυτό του ως έναν παγκόσμιο ηγέτη.
• Ντόναλντ Τραμπ (ΗΠΑ): Ο Τραμπ έχει μεταμορφώσει την αμερικανική πολιτική, μετατρέποντας το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα σε όχημα για τις «βεντέτες» και τη βούλησή του. Το αναθεωρητικό του στυλ εξωτερικής πολιτικής διαταράσσει το παγκόσμιο εμπορικό σύστημα και προωθεί ριζοσπαστικές ιδέες.
• Βλαντιμίρ Πούτιν (Ρωσία) και Σι Τζινπίνγκ (Κίνα): Και οι δύο ηγέτες έχουν εδραιώσει τον απόλυτο έλεγχο στις χώρες τους και τον χρησιμοποιούν για να αμφισβητήσουν την παγκόσμια τάξη που δημιούργησαν οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους.

 
Οι συνέπειες ενός κόσμου των «ισχυρών»

Αυτός ο νέος κόσμος θα είναι πολύ διαφορετικός και γεμάτος προκλήσεις:

• Απρόβλεπτος και ασταθής: Οι «ισχυροί» ηγέτες, απαλλαγμένοι από γραφειοκρατικά και νομικά εμπόδια, μπορούν να λαμβάνουν τολμηρές αποφάσεις, όπως η εισβολή σε χώρες ή η κήρυξη εμπορικών πολέμων. Αυτό καθιστά τον κόσμο πιο απρόβλεπτο.
• Αδυναμία των κανόνων: Οι προσωπικοί ηγέτες τείνουν να περιφρονούν τους διεθνείς κανόνες και τις νόρμες, συμπεριλαμβανομένου του διεθνούς δικαίου και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, καθώς τους θεωρούν εμπόδια.
• Αλλαγή συμμαχιών: Οι συμμαχίες θα διαταραχθούν, καθώς ένας «ανελεύθερος» Αμερικανός πρόεδρος μπορεί να δείχνει μεγαλύτερη συγγένεια με άλλους αυταρχικούς ηγέτες παρά με δημοκρατικούς συμμάχους. Αυτό αποδυναμώνει την έννοια ενός «ελεύθερου κόσμου» που αντιστέκεται στην αυταρχική επιθετικότητα.
• Προσωπική γεωπολιτική: Η εξωτερική πολιτική γίνεται όχημα για προσωπική προβολή, με τους ηγέτες να χρησιμοποιούν γεωπολιτικά επιτεύγματα για να αποδείξουν την αναγκαιότητά τους. Καθώς οι θεσμοί χάνουν τη σημασία τους, οι προσωπικές σχέσεις αποκτούν μεγαλύτερη βαρύτητα.
• Κίνδυνος αποτυχίας: Αν και οι «ισχυροί» ηγέτες παρουσιάζονται ως ιδιοφυΐες, συχνά κάνουν σοβαρά λάθη. Ιστορικά παραδείγματα περιλαμβάνουν την εισβολή του Χίτλερ στη Σοβιετική Ένωση και το Μεγάλο Άλμα προς τα Εμπρός του Μάο. Πρόσφατα παραδείγματα είναι οι καταστροφικές επιλογές του Πούτιν στην Ουκρανία και η εμμονή του Σι με την πολιτική μηδενικών κρουσμάτων COVID-19.
• Αβεβαιότητα της διαδοχής: Οι «ισχυροί» ηγέτες, κυριαρχώντας στα πολιτικά συστήματα, δημιουργούν μεγάλη αβεβαιότητα για το τι θα ακολουθήσει μετά την αποχώρησή τους.

Ο Χαλ Μπραντς καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ενώ ένας κόσμος των «ισχυρών» μπορεί να είναι συναρπαστικός, θα είναι αναμφίβολα πιο ασταθής, απρόβλεπτος και επιθετικός από τον κόσμο που αφήνουμε πίσω.

 
Πηγή: aei.org

mywaypress.gr –Περιεχόμενο αξίας με την υποστήριξη  υβριδικής νοημοσύνης.

Για  αναγνώστες με μεγάλο εύρος προσοχής.