Η Ευρώπη μπροστά σε νέο στρατηγικό κενό

10 Δεκεμβρίου, 2025 1:10 μμ

Πώς το δόγμα Τραμπ κινδυνεύει να πυροδοτήσει νέα κρίση με τη Ρωσία

 
Η νέα Εθνική Στρατηγική Ασφάλειας των ΗΠΑ υπό τον Ντόναλντ Τραμπ επιχειρεί να κατασκευάσει μια «κληρονομιά ειρήνης». Όμως πίσω από τα φιλόδοξα αφήγηματα, η πραγματικότητα μοιάζει πιο σύνθετη—και, κρίνοντας από τα δεδομένα, πιο επικίνδυνη για την Ευρώπη. Το άρθρο γνώμης του Hans Binnendijk, διακεκριμένου αναλυτή του Atlantic Council και πρώην στελέχους του NSC, αποδομεί μεθοδικά το νέο στρατηγικό πλαίσιο, προειδοποιώντας ότι μπορεί να οδηγήσει τον Βλαντίμιρ Πούτιν σε νέο ιστορικό λάθος υπολογισμό — με τη Δύση απροετοίμαστη.

 
Ένας Πρόεδρος της «ειρήνης» με πολιτική υψηλού ρίσκου

Ο Τραμπ αυτοπροβάλλεται ως «President of Peace», επικαλούμενος οκτώ συμφωνίες ειρήνης και προσωπική εμπλοκή από τη Γάζα έως διεθνείς πρωτοβουλίες. Έχει δώσει το όνομά του στο U.S. Institute of Peace και διεκδικεί Νόμπελ.

Όμως η στρατηγική του πλαισιώνεται όχι από μια ενιαία σχολή σκέψης, αλλά από ένα συνονθύλευμα ιστορικών δόγματων:

• Το Δόγμα Μονρόε αναθερμαίνεται μέσω του «Trump Corollary», όπως ακριβώς ο Roosevelt πρόσθεσε το δικό του παρεμβατικό συμπλήρωμα.
• Επικαλείται δασμολογικές πολιτικές τύπου McKinley και Hawley-Smoot (1930),
• Επανεμφανίζει στοιχεία Dollar Diplomacy,
• Ενσωματώνει απομονωτιστικά αντανακλαστικά της περιόδου Lodge–Borah,
• Αντηχεί τη ρητορική της επιτροπής America First πριν τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Πρόκειται για ένα ιδιότυπο κράμα, στο οποίο η ενίσχυση της αμερικανικής ισχύος συγκατοικεί με βαθιά δυσπιστία προς τις πολυμερείς δεσμεύσεις.

 
Το κεντρικό κενό: Η αποδυνάμωση του Άρθρου 5

Η στρατηγική Τραμπ επαναλαμβάνει ότι οι ΗΠΑ θα στηρίξουν τους Ευρωπαίους «στη διατήρηση της ελευθερίας και της ασφάλειας της Ευρώπης». Η φράση αυτή, όπως επισημαίνει ο Binnendijk, είναι σημαντική υποχώρηση από το επίσημο «attack on one is an attack on all». Ακόμη και η προηγούμενη θέση Μπάιντεν —«θα υπερασπιστούμε κάθε ίντσα του ΝΑΤΟ»— εγκαταλείπεται.

Η Ευρώπη επιστρέφει έτσι σε μια μετέωρη στρατηγική εποχή, θυμίζοντας περιόδους όπου η αμερικανική αβεβαιότητα οδήγησε ιστορικά σε παγκόσμιες συγκρούσεις.

 
Η στρατηγική Τραμπ υπονομεύει την Ευρώπη σε τρεις άξονες

1. Αντιευρωπαϊκή ρητορική και πολιτισμικές συγκρούσεις

Το έγγραφο χαρακτηρίζει τις ευρωπαϊκές οικονομίες «σε παρακμή» λόγω υπερεποπτείας και εισάγει επισήμως τις αμερικανικές πολιτισμικές διαμάχες στην Ευρώπη, φθάνοντας στο σημείο να προειδοποιεί για «civilizational erasure» — μια ορολογία που παραπέμπει στη θεωρία της «Μεγάλης Αντικατάστασης».

2. Απάνθρωπα χρονοδιαγράμματα για ευρωπαϊκή αυτονομία

Η κυβέρνηση θέτει το 2027 ως χρονικό ορίζοντα μετάβασης σε «ευρωπαϊκή πρωτοκαθεδρία» στην άμυνα. Το χρονοδιάγραμμα χαρακτηρίζεται εντελώς μη ρεαλιστικό, δεδομένου ότι:

• Η Ευρώπη δεν μπορεί να αναπληρώσει μέχρι τότε αμερικανικές δυνατότητες όπως στρατηγική αερομεταφορά, ανεφοδιασμό, επιχειρησιακή πληροφόρηση, πυραυλικά συστήματα κ.ά.
• Η δημιουργία αξιόπιστης, ανεξάρτητης πυρηνικής αποτροπής θα απαιτήσει ακόμη περισσότερες δεκαετίες.

3. Υποβάθμιση της ρωσικής απειλής

Η στρατηγική βάζει την Ευρώπη στην τρίτη θέση των περιφερειακών προτεραιοτήτων των ΗΠΑ, πίσω από τη Λατινική Αμερική και την Ασία.
Την ίδια στιγμή:

• Απορρίπτει την ευρωπαϊκή άποψη ότι η Ρωσία αποτελεί υπαρξιακή απειλή,
• Προβάλλει ένα αφήγημα «μη επέμβασης»,
• Επιπλέον υποβαθμίζει την ουκρανική αντοχή, φτάνοντας στο σημείο να κατηγορεί τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ότι «εμποδίζουν» την ειρήνη.

Το τελευταίο είναι ιδιαίτερα κρίσιμο, καθώς εντάσσεται στο πλαίσιο του αρχικού 28-σημείων ειρηνευτικού πλάνου του Steve Witkoff, το οποίο φλέρταρε με ουσιαστική ουκρανική παράδοση.

 
Ιστορικά δεδομένα: Πόσο κοστίζει μια λανθασμένη ανάγνωση των ΗΠΑ

Η data-driven αφήγηση του Binnendijk υπενθυμίζει ότι οι μεγάλοι πόλεμοι του 20ού αιώνα δεν ξεκίνησαν από ορθολογική σύγκρουση συμφερόντων, αλλά από λάνθαστους υπολογισμούς:

• 1917: Ο Κάιζερ παρερμηνεύει την αμερικανική ουδετερότητα.
• 1938: Ο Χίτλερ εσφαλμένα πιστεύει ότι η Βρετανία δεν θα αντισταθεί.
• 1941: Η Ιαπωνία θεωρεί πως οι ΗΠΑ δεν θα αντέξουν ένα σοκ τύπου Pearl Harbor.
• 1950: Η Βόρεια Κορέα συμπεραίνει από μια ομιλία Acheson ότι η Σεούλ είναι εκτός αμερικανικής «περιμέτρου άμυνας».
• 1990: Ο Σαντάμ κατανοεί λάθος τη θέση της πρεσβείας των ΗΠΑ για «ενδοαραβικές υποθέσεις».

Κάθε φορά, η παρεξήγηση πυροδότησε πόλεμο.
Στο ίδιο μοτίβο, ο Πούτιν έχει ήδη αποτύχει να υπολογίσει την ουκρανική αντίσταση το 2022 — και μπορεί να το κάνει ξανά.

 
Η ευρωπαϊκή ασφάλεια σε κρίσιμη καμπή: Ποιες κινήσεις απαιτούνται τώρα

Ο Binnendijk καταλήγει με καθαρές συστάσεις:

Τι πρέπει να κάνουν οι ΗΠΑ

• Να επαναβεβαιώσουν ρητά το Άρθρο 5, χωρίς αστερίσκους.
• Να αποφύγουν μεγάλες αποχωρήσεις στρατευμάτων από την Ευρώπη.
• Να αντιμετωπίσουν τη Ρωσία ως αυτό που είναι: ο επιτιθέμενος.

Τι πρέπει να κάνει η Ευρώπη

• Να κινηθεί ταχύτερα προς τον στόχο του 5% του ΑΕΠ για άμυνα.
• Να συνεχίσει τη στήριξη της Ουκρανίας με κρίσιμα οπλικά συστήματα.
• Να διαμορφώσει σε βάθος χρόνου ένα νέο διατλαντικό συμβόλαιο ρόλων και αποτροπής.

 
Η Ευρώπη δεν μπορεί να περιμένει

Σε μια εποχή όπου η Ρωσία ανασυντάσσεται, η Ουκρανία παλεύει για επιβίωση και το ΝΑΤΟ ξαναμετρά τις συμμαχικές του αντοχές, το μεγαλύτερο ρίσκο δεν είναι η αμερικανική αποχώρηση καθαυτή. Είναι το στρατηγικό κενό αντίληψης, το οποίο μπορεί να οδηγήσει τον Πούτιν σε νέο, καταστροφικό λάθος.

Αν ο Τραμπ επιθυμεί πραγματικά να είναι «ο Πρόεδρος της Ειρήνης», τότε —όπως εισηγείται ο αναλυτής— πρέπει να κλείσει γρήγορα τα επικίνδυνα κενά της νέας του στρατηγικής. Πριν οι παρεξηγήσεις ξαναγίνουν πόλεμο.

Με πληροφορίες από defensenews.com

 
mywaypress.gr –Περιεχόμενο αξίας με την υποστήριξη  υβριδικής νοημοσύνης.

Για  αναγνώστες με μεγάλο εύρος προσοχής.