Όταν το παράλογο γίνεται καθρέφτης της εποχής

Το meme «six seven», η κουλτούρα της σύμπτωσης και η κρίση νοήματος στη Δύση

 
Σε μια πρώτη ανάγνωση, το φαινόμενο του «six seven» μοιάζει με ακόμη ένα εφήμερο διαδικτυακό αστείο της Generation Alpha: μια φράση χωρίς νόημα, επαναλαμβανόμενη μηχανικά, που προκαλεί εκνευρισμό στους ενήλικες και υστερία στα σχολεία. Όμως στο άρθρο του ( thedispatch.com ) ο Jonah Goldberg χρησιμοποιεί αυτό το φαινομενικά ασήμαντο meme ως αφορμή για μια πολύ ευρύτερη και πιο ανησυχητική πολιτισμική διάγνωση .

Το «six seven» δεν είναι απλώς ένα αστείο. Είναι ένας καθρέφτης της εποχής μας: της ανάγκης για νόημα μέσα σε έναν κόσμο που μοιάζει όλο και πιο αποσυνδεδεμένος από σταθερά σημεία αναφοράς.

 
Από την ασημαντότητα στο υπερ-νόημα

Ο Goldberg ξεκινά από τη δημοσιογραφική καταγραφή του φαινομένου —εκπαιδευτικοί που αποφεύγουν τους αριθμούς 6 και 7 στην τάξη— και σταδιακά οδηγεί τον αναγνώστη σε μια σκόπιμη υπερβολή ερμηνειών. Φιλοσοφία (Καμύ), Σαίξπηρ, αριθμολογία, Βίβλος, ιστορικές ημερομηνίες, ακόμη και πολιτικές αναφορές, στοιβάζονται η μία πάνω στην άλλη.

Αυτή η υπερσυσσώρευση δεν είναι τυχαία. Αποτελεί αφηγηματική στρατηγική:
ο συγγραφέας αναπαριστά τη σύγχρονη εμμονή με τις «συμπτώσεις», τα κρυφά νοήματα και τα μοτίβα που θέλουμε να βλέπουμε — όχι απαραίτητα αυτά που υπάρχουν.

Το αποτέλεσμα είναι μια ειρωνική αλλά αιχμηρή παρατήρηση: σε έναν κόσμο όπου οι μεγάλες αφηγήσεις έχουν καταρρεύσει, ακόμη και ένα κενό meme μπορεί να μετατραπεί σε φορέα υπαρξιακού άγχους.

 
Η γενιά Alpha και το βάρος της ερμηνείας

Κομβικό σημείο του κειμένου είναι η αναφορά στη νέα γενιά όχι ως αθώο θύμα του παραλόγου, αλλά ως ενεργό φορέα του. Ο Goldberg φλερτάρει ειρωνικά με την ιδέα ότι τα παιδιά «βλέπουν» όσα οι ενήλικες αγνοούν. Όμως στο τέλος ανατρέπει αυτή τη ρομαντική υπόθεση.

Η ουσία δεν είναι ότι οι νέοι κατέχουν κάποια κρυφή σοφία.
Η ουσία είναι ότι όταν η κοινωνία αποθεώνει το συναίσθημα εις βάρος της αλήθειας, τότε κάθε «αίσθηση» αποκτά αξίωση νοήματος.

Εδώ το κείμενο γίνεται σαφώς πολιτικό και πολιτισμικό: το meme λειτουργεί ως αλληγορία για τον σύγχρονο δημόσιο λόγο, όπου η πίστη προηγείται των γεγονότων και η «παρατήρηση» αντικαθιστά την απόδειξη.

 
Από το meme στη μετα-αλήθεια

Στο πιο αιχμηρό του σημείο, το άρθρο συνδέει την κουλτούρα του «six seven» με ευρύτερα φαινόμενα: συνωμοσιολογία, απόρριψη της επιστήμης, υποκατάσταση της πραγματικότητας από το βίωμα. Η ειρωνεία βαθαίνει, αλλά το συμπέρασμα είναι σοβαρό: αν όλα μπορούν να σημαίνουν τα πάντα, τότε τίποτα δεν σημαίνει πραγματικά κάτι.

Η κοινωνία δεν απειλείται από το παράλογο αστείο των παιδιών, αλλά από την ενήλικη ανάγκη να του αποδώσει αλήθεια.

 
Το πρόβλημα δεν είναι το «six seven»

Ο Goldberg δεν γράφει για αριθμούς. Γράφει για την κρίση ερμηνείας. Για μια Δύση που, έχοντας χάσει την εμπιστοσύνη σε θεσμούς, επιστήμη και κοινά αποδεκτά κριτήρια αλήθειας, καταφεύγει είτε στον κυνισμό είτε στη μυστικιστική ανάγνωση του τυχαίου.

Το «six seven» είναι απλώς το σύμπτωμα.
Το πρόβλημα είναι η ανάγκη μας να πιστεύουμε ότι κάτι πρέπει οπωσδήποτε να σημαίνει κάτι, ακόμη κι αν δεν σημαίνει τίποτα.

Και ίσως, τελικά, αυτό να είναι το πιο ανησυχητικό μήνυμα του κειμένου: όχι ότι οι νέοι παίζουν με το παράλογο, αλλά ότι οι μεγάλοι έχουν ξεχάσει πώς να ξεχωρίζουν το νόημα από την επιθυμία για νόημα.

 
mywaypress.gr –Περιεχόμενο αξίας με την υποστήριξη  υβριδικής νοημοσύνης.

Για  αναγνώστες με μεγάλο εύρος προσοχής.