Η Ελλάδα του 2035: Η Τεχνητή Νοημοσύνη και τα δεδομένα ως νέα υποδομή ισχύος (1)
Από την ψηφιοποίηση στην παραγωγικότητα: γιατί η επόμενη μεγάλη ελληνική επένδυση πρέπει να είναι στην ικανότητα της χώρας να μετατρέπει δεδομένα σε αποφάσεις, καινοτομία και πλούτο.
Η ουσία σε 30 δευτερόλεπτα
Η Ελλάδα του 2035 δεν θα κριθεί μόνο από το πόσα χρήματα θα έχει επενδύσει στην τεχνητή νοημοσύνη. Θα κριθεί από το αν θα έχει μετατρέψει την AI και τα δεδομένα σε παραγωγική υποδομή.
Το 2025 μόλις 8,93% των ελληνικών επιχειρήσεων χρησιμοποιούσαν τεχνολογίες AI, έναντι 19,95% στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η απόσταση είναι διαφορά παραγωγικότητας, ανταγωνιστικότητας και ικανότητας δημιουργίας μεγαλύτερης αξίας.
Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα διαθέτει ήδη σημαντικά στοιχεία του νέου οικοσυστήματος: αναπτύσσει AI Factory, έχει επενδύσεις σε ψηφιακές υποδομές και διαθέτει εθνικό πρόγραμμα ψηφιακού μετασχηματισμού με δημόσια χρηματοδότηση 6,1 δισ. ευρώ. Το πρόβλημα δεν είναι ότι ξεκινάμε από το μηδέν. Είναι ότι πρέπει να ενώσουμε τα κομμάτια σε συνεκτική παραγωγική στρατηγική.
ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΣΤΟΙΧΗΜΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ Η AI. ΕΙΝΑΙ Η ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑ.
Για χρόνια η Ελλάδα συζητά την ψηφιοποίηση ως διοικητικό εκσυγχρονισμό: λιγότερα χαρτιά, ηλεκτρονικές υπηρεσίες, ψηφιακές υπογραφές, πλατφόρμες και αυτοματοποιημένες διαδικασίες. Αυτή η φάση ήταν αναγκαία. Δεν αρκεί όμως για την επόμενη δεκαετία.
Η μεγάλη ερώτηση για το 2035 είναι διαφορετική: πόση πρόσθετη αξία θα μπορεί να παράγει κάθε ελληνική επιχείρηση, κάθε εργαζόμενος και κάθε δημόσιος οργανισμός χάρη στα δεδομένα και την AI;
Το 2025, το 20% των επιχειρήσεων της ΕΕ με τουλάχιστον 10 εργαζομένους χρησιμοποιούσε AI, από 13,5% το 2024. Η Ελλάδα βρισκόταν περίπου στο 9%. Η χώρα βρίσκεται σε φάση υιοθέτησης, ενώ άλλες οικονομίες περνούν ήδη στη φάση κλιμάκωσης.
Η παραγωγικότητα όμως δεν αυξάνεται επειδή μια εταιρεία εγκαθιστά ένα chatbot. Αυξάνεται όταν η τεχνολογία αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζει, παράγει, πουλά, προβλέπει, συντηρεί, χρηματοδοτεί και αποφασίζει.
1.179 ΠΡΟΪΟΝΤΑ, ΕΝΑ ΜΑΘΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
Η πρόσφατη μελέτη της RAND για την AI στη διαχείριση εκτάκτων αναγκών κατέγραψε 1.179 προϊόντα AI με δυνητική εφαρμογή στον χώρο της πολιτικής προστασίας. Το εντυπωσιακό εύρημα όμως δεν είναι ο αριθμός. Είναι το χάσμα ανάμεσα στην προσφορά τεχνολογίας και στην ικανότητα των οργανισμών να την υιοθετήσουν.
Η RAND διαπιστώνει ότι τα περισσότερα προϊόντα καλύπτουν στενά τμήματα μιας εργασίας, πολλά χρειάζονται άλλα συστήματα για να λειτουργήσουν, απαιτούν τεχνική ολοκλήρωση, συνεχή δεδομένα και επαρκή IT υποδομή. Παράλληλα, η τιμολόγηση συχνά δεν είναι διαφανής και οι μηχανισμοί επαληθεύσιμης διακυβέρνησης της AI παραμένουν περιορισμένοι.
Το μάθημα για την Ελλάδα είναι ευρύτερο από την Πολιτική Προστασία: δεν πρέπει να μετράμε τον ψηφιακό μετασχηματισμό με τον αριθμό των εφαρμογών που αγοράσαμε. Πρέπει να τον μετράμε με το πόσες παραγωγικές διαδικασίες άλλαξαν.
Η ΝΕΑ ΥΠΟΔΟΜΗ: ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥΣ
Η Ελλάδα έχει κάνει ένα συχνό λάθος στη συζήτηση για την AI: μιλάμε πολύ για τα μοντέλα και λίγο για τα δεδομένα.
Χωρίς αξιόπιστα, προσβάσιμα και διαλειτουργικά δεδομένα, η AI παραμένει εντυπωσιακό εργαλείο χωρίς σταθερή παραγωγική βάση.
Το 2035 η στρατηγική υποδομή της χώρας δεν θα είναι μόνο οι οπτικές ίνες, τα data centres και τα δίκτυα 5G. Θα είναι και η ποιότητα των δεδομένων που ρέουν μέσα από αυτά.
Η Ελλάδα πρέπει να αντιμετωπίσει τα δεδομένα ως εθνικό παραγωγικό κεφάλαιο. Όχι ως γραφειοκρατικό απόθεμα.
Κάθε υπουργείο, περιφέρεια, νοσοκομείο, επιχείρηση κοινής ωφέλειας και μεγάλη υποδομή παράγει δεδομένα. Το ερώτημα είναι αν αυτά μπορούν να συνδεθούν με ασφάλεια και κανόνες ώστε να παράγουν νέα γνώση και καλύτερες αποφάσεις.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει ότι η Ελλάδα έχει δημιουργήσει πλαίσιο διακυβέρνησης δεδομένων, αλλά η χαμηλή υιοθέτηση ψηφιακών τεχνολογιών από τις επιχειρήσεις και τα επίμονα κενά δεξιοτήτων περιορίζουν την αξιοποίηση της καινοτομίας.
Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΤΙΦΑΣΗ: ΙΣΧΥΡΟΙ ΧΡΗΣΤΕΣ, ΑΔΥΝΑΜΗ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΔΙΑΧΥΣΗ
Υπάρχει μια ενδιαφέρουσα ελληνική αντίφαση.
Το 2025, το 83,5% των Ελλήνων ηλικίας 16–24 ετών είχε χρησιμοποιήσει εργαλεία generative AI, το υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ. Οι πολίτες, ιδιαίτερα οι νεότερες ηλικίες, είναι ήδη εξοικειωμένοι με την τεχνολογία.
Οι επιχειρήσεις όμως υστερούν σημαντικά στην υιοθέτηση.
Το πρόβλημα λοιπόν δεν είναι απλώς «η Ελλάδα δεν έχει ψηφιακή κουλτούρα». Έχει. Το πρόβλημα είναι ότι η ψηφιακή συμπεριφορά των πολιτών δεν μετατρέπεται αρκετά γρήγορα σε παραγωγική ικανότητα των επιχειρήσεων.
Εδώ βρίσκεται μια τεράστια ευκαιρία για το 2035: η χώρα διαθέτει μια γενιά που μαθαίνει ήδη να συνεργάζεται με AI. Πρέπει να μετατρέψει αυτή την εξοικείωση σε επιχειρηματική παραγωγικότητα, βιομηχανική καινοτομία και εξαγωγική ικανότητα.
ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΟ 2035
Αν η Ελλάδα θέλει πραγματικά να χρησιμοποιήσει την AI ως υποδομή ανάπτυξης, χρειάζεται διαφορετική πολιτική.
- Εθνικό Data Commons: ασφαλή, διαλειτουργικά σύνολα δεδομένων σε ενέργεια, μεταφορές, τουρισμό, αγροδιατροφή, υγεία και βιομηχανία, με σαφείς κανόνες πρόσβασης και προστασίας.
- AIvouchers για ΜΜΕ με στόχο την παραγωγικότητα: όχι επιδότηση «λογισμικού», αλλά χρηματοδότηση συγκεκριμένων μετασχηματισμών με μετρήσιμα αποτελέσματα.
- AI-first δημόσιες υπηρεσίες: κάθε νέα ψηφιακή υπηρεσία να σχεδιάζεται εξαρχής με δυνατότητες αυτοματοποίησης, ανάλυσης και υποστήριξης αποφάσεων.
- Εθνικό πρόγραμμα AI skills: από τη βασική χρήση έως τα advanced skills, με έμφαση σε εργαζομένους που ήδη βρίσκονται στην παραγωγή.
- Ανεξάρτητος μηχανισμός αξιολόγησης AI: να βοηθά επιχειρήσεις και δημόσιους φορείς να συγκρίνουν λύσεις, κόστος, ασφάλεια και πραγματική απόδοση.
Η RAND προτείνει αντίστοιχα έναν εθνικό μηχανισμό τύπου «Consumer Reports» για αξιολόγηση προϊόντων AI στην Πολιτική Προστασία, καθώς και εκπαίδευση, πρότυπα προμηθειών και μηχανισμούς διάχυσης καλών πρακτικών. Η λογική αυτή μπορεί να επεκταθεί σε ολόκληρη την οικονομία.
ΝΑ ΠΑΡΑΓΟΥΜΕ AI, ΟΧΙ ΜΟΝΟ ΝΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΝΟΥΜΕ
Η Ελλάδα δεν χρειάζεται να κατασκευάζει όλα τα foundation models του κόσμου. Χρειάζεται όμως ισχυρές ικανότητες σε εφαρμοσμένη AI, δεδομένα, βιομηχανικό λογισμικό, κυβερνοασφάλεια, αυτοματοποίηση και κάθετους κλάδους.
Το AI Factory που θα φιλοξενήσει η Ελλάδα είναι σημαντική υποδομή, αλλά πρέπει να συνδεθεί με την πραγματική οικονομία. Το ίδιο ισχύει για τα data centres, τα ερευνητικά κέντρα και τις ψηφιακές επενδύσεις.
Η ερώτηση δεν πρέπει να είναι «πόση υπολογιστική ισχύ αποκτήσαμε;». Πρέπει να είναι «πόση νέα παραγωγική ικανότητα δημιουργήσαμε;»
Αν ένα AI Factory δεν τροφοδοτεί startups, βιομηχανία, πανεπιστήμια, δημόσιες υπηρεσίες και εξαγωγικές επιχειρήσεις, παραμένει υποδομή. Αν τα συνδέσει, γίνεται αναπτυξιακός πολλαπλασιαστής.
ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙ Ο ΠΡΩΤΟΣ ΑΠΑΙΤΗΤΙΚΟΣ ΠΕΛΑΤΗΣ
Η δημόσια διοίκηση μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης. Όχι αγοράζοντας μαζικά τεχνολογία χωρίς αξιολόγηση, αλλά δημιουργώντας απαιτητική ζήτηση.
Το κράτος διαχειρίζεται τεράστιους όγκους δεδομένων και σύνθετα προβλήματα: φορολογία, υγεία, ενέργεια, μεταφορές, πολεοδομία, πολιτική προστασία, προμήθειες.
Αν σχεδιάσει διαγωνισμούς που ζητούν μετρήσιμη βελτίωση αποτελεσμάτων αντί για απλή παράδοση λογισμικού, μπορεί να δημιουργήσει αγορά για ελληνικές και ευρωπαϊκές εταιρείες.
Αυτό είναι βιομηχανική πολιτική μέσω της ζήτησης.
Και είναι ιδιαίτερα σημαντικό για μια οικονομία όπως η ελληνική, όπου το μέγεθος της εσωτερικής αγοράς περιορίζει συχνά τη δυνατότητα των τεχνολογικών επιχειρήσεων να κλιμακωθούν.
Το κράτος μπορεί να γίνει ο πρώτος πελάτης. Όχι ο μόνιμος πελάτης.
Ο ΔΕΙΚΤΗΣ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΕΙ Η ΕΛΛΑΔΑ ΜΕΧΡΙ ΤΟ 2035
Χρειαζόμαστε έναν νέο «Δείκτη Παραγωγικής AI».
Όχι έναν δείκτη που θα μετρά πόσες εταιρείες χρησιμοποιούν AI. Αυτό είναι το πρώτο επίπεδο.
Ο δείκτης θα πρέπει να παρακολουθεί:
• ποσοστό επιχειρήσεων που χρησιμοποιούν AI σε βασικές παραγωγικές διαδικασίες,
• αύξηση παραγωγικότητας ανά εργαζόμενο,
• εξαγωγές προϊόντων και υπηρεσιών που βασίζονται σε AI,
• επενδύσεις επιχειρήσεων σε data infrastructure,
• αριθμό εργαζομένων με advanced AI skills,
• αριθμό ελληνικών εταιρειών που κλιμακώνουν διεθνώς,
• χρόνο και κόστος δημόσιων διαδικασιών που μειώνονται μέσω AI,
• και, κυρίως, την οικονομική αξία που παράγεται από την αξιοποίηση δεδομένων.
Ο στόχος του 2035 δεν πρέπει να είναι «να έχουμε περισσότερη AI».
Πρέπει να είναι να έχουμε περισσότερη Ελλάδα ανά μονάδα AI: περισσότερη παραγωγή, περισσότερες εξαγωγές, καλύτερες υπηρεσίες, υψηλότερους μισθούς και μεγαλύτερη διεθνή ανταγωνιστικότητα.
Η ΜΕΓΑΛΗ ΕΥΚΑΙΡΙΑ
Η Ελλάδα βρίσκεται μπροστά σε μια σπάνια συγκυρία.
Έχει ήδη ψηφιακές υποδομές, σημαντική δημόσια χρηματοδότηση, ευρωπαϊκούς πόρους, AI Factory, επιχειρήσεις που ψηφιοποιούνται και μια νέα γενιά που υιοθετεί τα εργαλεία AI με ταχύτητα.
Αλλά έχει και ένα σοβαρό κενό: η τεχνολογία δεν έχει ακόμη περάσει με την ίδια ταχύτητα στην καρδιά της παραγωγής.
Αυτό ακριβώς πρέπει να αλλάξει μέχρι το 2035.
Η επόμενη δεκαετία δεν πρέπει να είναι η δεκαετία της «ψηφιακής Ελλάδας». Αυτή η φράση ανήκει ήδη στην προηγούμενη φάση.
Πρέπει να γίνει η δεκαετία της παραγωγικής Ελλάδας που λειτουργεί με δεδομένα.
Η διαφορά είναι τεράστια.
Στην πρώτη περίπτωση, ψηφιοποιούμε ό,τι ήδη κάνουμε.
Στη δεύτερη, ξανασχεδιάζουμε το πώς παράγουμε.
Η ΜΕΓΑΛΗ ΕΙΚΟΝΑ
Η Ελλάδα δεν χρειάζεται να κερδίσει την παγκόσμια κούρσα της τεχνητής νοημοσύνης. Χρειάζεται να κερδίσει την κούρσα της εφαρμοσμένης παραγωγικότητας.
Η χώρα μπορεί να γίνει εξαιρετικά ανταγωνιστική αν μετατρέψει τα δικά της δεδομένα, τις ιδιαίτερες ανάγκες και τα συγκριτικά της πλεονεκτήματα σε εφαρμογές AI για τουρισμό, ναυτιλία, ενέργεια, αγροδιατροφή, logistics, πολιτική προστασία, υγεία και βιομηχανία.
Το 2035 δεν θα κερδίσει όποιος έχει τον μεγαλύτερο αλγόριθμο.
Θα κερδίσει όποιος έχει οργανώσει καλύτερα τη σύνδεση δεδομένων → AI → ανθρώπων → παραγωγής → εξαγωγών.
Αυτή είναι η πραγματική νέα υποδομή ισχύος.
…
Το 2035 είναι αρκετά μακριά ώστε να μπορούμε να σχεδιάσουμε και αρκετά κοντά ώστε να μην έχουμε πλέον δικαιολογία για καθυστέρηση.
Η Ελλάδα δεν ξεκινά από το μηδέν. Αλλά ούτε έχει το περιθώριο να θεωρήσει ότι η ψηφιοποίηση ολοκληρώθηκε.
Η επόμενη φάση απαιτεί κάτι δυσκολότερο: να μετατρέψουμε την τεχνολογία σε παραγωγικό κεφάλαιο.
Να μετατρέψουμε τα δεδομένα σε γνώση.
Τη γνώση σε αποφάσεις.
Τις αποφάσεις σε παραγωγικότητα.
Και την παραγωγικότητα σε εισόδημα, επενδύσεις και ισχυρότερη οικονομία.
Αν αυτό συμβεί, τότε η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν θα είναι απλώς μια ακόμη τεχνολογική επανάσταση που πέρασε από την Ελλάδα.
Θα είναι μέρος της υποδομής πάνω στην οποία θα χτιστεί η Ελλάδα του 2035.
Πηγές και τεκμηρίωση
RAND, AI and the Future of Emergency Management: Market Supply and Adoption Pathways, 4 Αυγούστου 2026.
European Commission, Greece’s 2026 Digital Decade Country Report.
Eurostat, 20% of EU enterprises use AI technologies, 11 Δεκεμβρίου 2025.
Eurostat, 64% of 16–24-year-olds used AI in 2025, 10 Φεβρουαρίου 2026.
Οι προτάσεις για το 2035 αποτελούν αναλυτική σύνθεση και πρόταση πολιτικής και δεν αποδίδονται αυτούσιες στις παραπάνω πηγές.
Συντακτική σημείωση & πολιτική AI: Κάθε δημοσιευμένο άρθρο στο mywaypress.gr αποτελεί προϊόν ουσιαστικού συντακτικού ελέγχου και ανθρώπινης επιμέλειας, η οποία φέρει την αποκλειστική συντακτική ευθύνη του περιεχομένου (EU AI Act, Art. 50.4). Τηρούμε πλήρως τους κανόνες διαφάνειας και τις εκάστοτε οδηγίες των Εθνικών Αρχών Εποπτείας της Αγοράς.
Ανάλυση και σύνθεση: mywaypress.gr
© 2026 mywaypress.gr — Από το τι συμβαίνει στο τι σημαίνει
