998.737 επιχειρήσεις, 611.705 «φαντάσματα»: τι δεν λέει το Γ.Ε.ΜΗ. 2025

9 Σεπτεμβρίου, 2026 9:28 πμ

Η Ετήσια Έκθεση Επιχειρηματικότητας του ΙΕΜΕ-ΚΕΕΕ μιλά για θετικό ισοζύγιο ιδρύσεων για ένατη συνεχή χρονιά. Διαβασμένη προσεκτικά, περιγράφει κάτι πιο ανήσυχο: μια οικονομία που ανακυκλώνει επιχειρήσεις πιο γρήγορα απ’ όσο τις χτίζει.

Το βασικό εύρημα δεν είναι το ισοζύγιο +26.741 επιχειρήσεων του 2025. Είναι ότι, όταν τα 1.610.442 μοναδικά αρχεία του Γενικού Εμπορικού Μητρώου (Γ.Ε.ΜΗ.) προσγειώνονται τελικά σε 998.737 ενεργές οντότητες, σχεδόν 4 στις 10 εγγραφές που ανοίχτηκαν ποτέ στο ελληνικό εμπορικό μητρώο δεν λειτουργούν πια. Το ποσοστό αυτό —38%— δεν αναδεικνύεται πουθενά ως εύρημα στην ίδια την Έκθεση. Είναι, όμως, το πιο σημαντικό ενιαίο στοιχείο της έκθεσης.

 
Γιατί έχει σημασία

• Η Έκθεση παρουσιάζεται ως αφήγημα σταθερής, θετικής δυναμικής («ισοζύγιο θετικό από το 2017»). Αυτό είναι ακριβές — αλλά περιγράφει τη ροή, όχι το απόθεμα.
• Ένα σύστημα όπου πάνω από 1 στις 3 εγγραφές καταλήγουν ανενεργές δεν είναι απλώς «δυναμικό». Είναι θεσμικά και κοινωνικά ακριβό για όσους απέτυχαν στην πορεία.
• Το ερώτημα που μένει ανοιχτό για το 2026 δεν είναι πόσες επιχειρήσεις ανοίγουν, αλλά πόσες επιβιώνουν πέρα από την πενταετία που η ίδια η Έκθεση αναγνωρίζει ως κρίσιμη.

1. Η πενταετία-λαιμός της φιάλης

Το 33,0% των ενεργών εταιρικών επιχειρήσεων λειτουργεί έως 2 έτη, και άλλο 18,7% από 3 έως 5. Πάνω από τις μισές εταιρικές επιχειρήσεις της χώρας δεν έχουν ακόμη περάσει τη ζώνη φθοράς που η ίδια η Έκθεση εντοπίζει μεταξύ τρίτου και πέμπτου έτους λειτουργίας.

Αυτό σημαίνει πως το θετικό ισοζύγιο του 2025 δεν είναι απόδειξη αντοχής — είναι στιγμιότυπο μιας γραμμής παραγωγής που δεν έχει ακόμη περάσει από ποιοτικό έλεγχο. Αν θα άξιζε, θα φανεί το 2029-2030, όταν η φετινή γενιά ιδρύσεων θα έχει διανύσει την κρίσιμη καμπή.

2. Ο μύθος της «εταιρικοποίησης» μέσω ΙΚΕ

Το μερίδιο των ατομικών επιχειρήσεων στις νέες συστάσεις υποχώρησε από 68,3% σε 45,2% μέσα σε μια δεκαετία — αριθμός που εύκολα διαβάζεται ως ωρίμανση του επιχειρηματικού ιστού, ως μετάβαση της ατομικής επιχείρησης προς την εταιρική μορφή.

Δύο δεδομένα ανατρέπουν αυτή την ανάγνωση: οι πραγματικοί μετασχηματισμοί υφιστάμενων ατομικών επιχειρήσεων σε ΙΚΕ είναι μόλις 4,1%, και η μέση ηλικία των ΙΚΕ είναι μόλις 5,0 έτη. Δεν βλέπουμε δηλαδή ατομικές επιχειρήσεις που μεγάλωσαν και άλλαξαν νομική μορφή· βλέπουμε νέους επιχειρηματίες που επιλέγουν εξαρχής την ΙΚΕ, πιθανότατα για λόγους περιορισμένης ευθύνης και ελάχιστου απαιτούμενου κεφαλαίου. Η «εταιρικοποίηση» είναι σε μεγάλο βαθμό νομικό-γενεαλογικό φαινόμενο — όχι οργανωτική εμβάθυνση επιχειρήσεων που ήδη υπήρχαν.

3. Η Ελλάδα των δύο ταχυτήτων

Από τις 121.878 εταιρικές επιχειρήσεις με διαθέσιμα οικονομικά στοιχεία χρήσης 2024 — μόλις το 12,2% του συνόλου των ενεργών επιχειρήσεων της χώρας — το 80,6% είναι πολύ μικρές. Ταυτόχρονα, μόλις 796 μεγάλες επιχειρήσεις (0,7%) παράγουν το 53,0% του συνολικού τζίρου, με τις Ανώνυμες Εταιρείες να συγκεντρώνουν το 83,5%.

Το εύρημα δεν περιγράφει απλώς ανισότητα μεγέθους. Περιγράφει δύο παράλληλες οικονομίες με ελάχιστη επικοινωνία μεταξύ τους: μια τεράστια βάση ατομικής και μικρής επιχειρηματικότητας που παράγει απασχόληση αλλά ελάχιστο μετρήσιμο τζίρο, και μια στενή κορυφή εταιρικών σχημάτων που συγκεντρώνει την πραγματική οικονομική ισχύ. Οι δύο αυτές Ελλάδες δεν μιλούν την ίδια γλώσσα πολιτικής· τα εργαλεία που ταιριάζουν στη μία —φορολογικά κίνητρα, πρόσβαση σε κεφάλαια— δεν έχουν νόημα για την άλλη, όπου το ζητούμενο είναι ρευστότητα επιβίωσης και διαδοχή.

4. Γεωγραφία: τουρισμός εναντίον συνόρων

Η πυκνότητα επιχειρήσεων δεν είναι τυχαία διάσπαρτη — ακολουθεί σχεδόν στο ακέραιο τον τουριστικό χάρτη της χώρας:

Περιφερειακή ενότητα	Πυκνότητα / 1.000 κατ.	Προφίλ
Κυκλάδες	257,9	Τουριστικό
Ζάκυνθος	225,6	Τουριστικό
Λευκάδα	213,0	Τουριστικό
Εθνικός μέσος όρος	96,3	—
Σέρρες	64,4	Μεθοριακό / ενδοχώρα
Ξάνθη	64,4	Μεθοριακό / ενδοχώρα
Ροδόπη	57,5	Μεθοριακό / ενδοχώρα

Επιχειρήσεις ανά 1.000 κατοίκους, κατά περιφερειακή ενότητα. Πηγή: Ετήσια Έκθεση Επιχειρηματικότητας ΓΕΜΗ 2025, ΙΕΜΕ-ΚΕΕΕ.

Η ερμηνεία που προτείνει η ίδια η Έκθεση —εξάρτηση από την εποχικότητα— είναι σωστή, αλλά ημιτελής. Το πραγματικό ερώτημα είναι γιατί περιοχές όπως η Ροδόπη και η Ξάνθη, μεθοριακές περιοχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης με πρόσβαση σε ενωσιακά κονδύλια συνοχής επί δεκαετίες, εξακολουθούν να έχουν πυκνότητα επιχειρηματικότητας λιγότερο από το ένα τέταρτο εκείνης των νησιωτικών προορισμών. Αν η πυκνότητα επιχειρήσεων είναι δείκτης οικονομικής ζωτικότητας, τότε η ανατολική χερσαία μεθόριος της χώρας παραμένει βαθιά υποεπενδεδυμένη — και αυτό δεν είναι μόνο οικονομικό ζήτημα, είναι και γεωστρατηγικό.

5. Ποιος θα κάνει επιχειρήσεις σε δέκα χρόνια

Η μέση ηλικία των επιχειρηματικών προσώπων είναι 46,6 έτη· η συμμετοχή κάτω των 29 μόλις 7,2%· η γυναικεία συμμετοχή 31,3%. Σε συνδυασμό με τη γνωστή διαρροή νέου επιστημονικού και επιχειρηματικού δυναμικού προς το εξωτερικό, το εύρημα αυτό δεν είναι δημογραφική λεπτομέρεια — είναι προειδοποίηση διαδοχής. Μια χώρα όπου το 92,8% των επιχειρηματιών είναι άνω των 29 ετών δεν ανανεώνει τον επιχειρηματικό της ιστό· τον συντηρεί.

6. Το στρατηγικό πλαίσιο: 2027

Η Έκθεση παρουσιάζεται ρητά ως εργαλείο τεκμηρίωσης ενόψει της Ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 2027, όταν το επιμελητηριακό δίκτυο θα κληθεί να διαμορφώσει θέσεις για τη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Αυτό μετατοπίζει τον χαρακτήρα του εγγράφου: δεν είναι απλώς απολογισμός, είναι προκαταρκτική διαπραγματευτική θέση.

Αν η Ελλάδα φτάσει στις Βρυξέλλες με το αφήγημα του «θετικού ισοζυγίου» χωρίς να αναγνωρίσει ρητά το πρόβλημα μεγέθους (0,7% των επιχειρήσεων παράγει το 53% του τζίρου) και το πρόβλημα διαδοχής (7,2% νέοι επιχειρηματίες), θα διαπραγματευτεί ευρωπαϊκή πολιτική ΜΜΕ έχοντας μισή εικόνα του δικού της προβλήματος.

 
Κριτική αποτίμηση της ίδιας της Έκθεσης

Η μεθοδολογική βάση —αποκλειστικά διοικητικά δεδομένα Γ.Ε.ΜΗ., χωρίς δειγματοληψία— είναι πλεονέκτημα: αποφεύγει τα σφάλματα ερευνών με ερωτηματολόγιο. Έχει όμως δύο δομικούς περιορισμούς που η ίδια η Έκθεση δεν αναδεικνύει επαρκώς.

Πρώτον, τα οικονομικά στοιχεία αναφέρονται στη χρήση 2024, ενώ ο πληθυσμός επιχειρήσεων μετριέται στο τέλος του 2025 — υπάρχει, δηλαδή, ασύγχρονο παράθυρο ενός έτους ανάμεσα στο «ποιος υπάρχει» και στο «πόσο παράγει», σε μια περίοδο όπου εκατοντάδες χιλιάδες ατομικές επιχειρήσεις δεν υποβάλλουν καν στοιχεία τζίρου σε μορφή συγκρίσιμη με τις εταιρικές οντότητες.

Δεύτερον, η ίδια η μετάβαση από 1.615.379 αρχικές εγγραφές σε 1.610.442 μοναδικές οντότητες μετά τον έλεγχο ποιότητας δείχνει πως ακόμη και η κρατική βάση δεδομένων παλεύει με διπλοεγγραφές — ένδειξη ότι η θεσμική υποδομή παρακολούθησης της επιχειρηματικότητας παραμένει, παρά τις βελτιώσεις, ατελής.

 
Η μεγάλη εικόνα

Το βασικό μήνυμα της Έκθεσης του Ινστιτούτου Ερευνών & Μελετών (ΙΕΜΕ) της Κεντρικής Ένωσης Επιμελητηρίων Ελλάδος (ΚΕΕΕ)  δεν είναι αυτό που δηλώνει ο τίτλος της. Δεν είναι ιστορία ανάπτυξης — είναι ιστορία κυκλοφορίας. Η Ελλάδα παράγει επιχειρήσεις με ρυθμό που ξεπερνά τις απώλειες, αλλά η πλειονότητα αυτού του νέου ιστού δεν έχει ακόμη αποδείξει ότι θα επιβιώσει, συγκεντρώνεται γεωγραφικά γύρω από τον τουρισμό, δεν ανανεώνεται δημογραφικά, και παράγει οικονομική αξία με εξαιρετικά συγκεντρωμένο τρόπο.

Το ερώτημα για την επόμενη πενταετία δεν είναι αν θα ανοίξουν περισσότερες επιχειρήσεις. Είναι αν η Ελλάδα θα καταφέρει, επιτέλους, να κρατήσει αυτές που ήδη άνοιξε.

Ένα σημείο που η συζήτηση γύρω από την Έκθεση πιθανότατα θα προσπεράσει: η ΙΚΕ, με μέση ηλικία μόλις 5 ετών, είναι πλέον αρκετά «ώριμη» ως νομική μορφή ώστε να αρχίσει να παράγει τη δική της γενιά αποτυχιών και διαδοχών. Τα επόμενα 3-5 χρόνια θα δείξουν αν η ΙΚΕ είναι πράγματι πιο ανθεκτική μορφή επιχειρηματικότητας από την ατομική επιχείρηση, ή αν απλώς μετέθεσε το ίδιο πρόβλημα θνησιμότητας σε ένα ελαφρώς μεγαλύτερο νομικό περίβλημα. Κανείς δεν θα το μάθει πριν την Έκθεση του 2029-2030 — αλλά είναι το πείραμα που ήδη τρέχει, χωρίς να το έχει προσέξει σχεδόν κανείς

 
Συντακτική σημείωση & πολιτική AI: Κάθε δημοσιευμένο άρθρο στο  mywaypress.gr αποτελεί προϊόν ουσιαστικού συντακτικού ελέγχου και ανθρώπινης επιμέλειας, η οποία φέρει την αποκλειστική συντακτική ευθύνη του περιεχομένου (EU AI Act, Art. 50.4). Τηρούμε πλήρως τους κανόνες διαφάνειας και τις εκάστοτε οδηγίες των Εθνικών Αρχών Εποπτείας της Αγοράς.

Φωτογραφία / Εικονογράφηση: Δημιουργήθηκε με χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης (AI Generated Image).

Ανάλυση και σύνθεση: mywaypress.gr

© 2026 mywaypress.gr — Από το τι συμβαίνει στο τι σημαίνει