Δημιουργία ενιαίας τραπεζικής ένωσης;
Παραθέτουμε από το έγκυρο Δελτίο Οικονομικών Εξελίξεων της Alpha bank, τις πλέον επικαιροποιημένες εξελίξεις της παγκόσμιας οικονομίας.
Σύμφωνα με τους αναλυτές της Διευθύνσεως Οικονομικών Μελετών :
«Το Eurogroup της 9.6.2012, με συμμετοχή και του ΔΝΤ, αποφάσισε να διαθέσει έως και € 100 δις υπό τη μορφή δανείου για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών της Ισπανίας, όπως αναμενόταν ευρέως τις τελευταίες εβδομάδες.
Ωστόσο, η ενέργεια αυτή δεν καθησύχασε τις αγορές για τους ακόλουθους λόγους:
α) Η χρηματοδοτική βοήθεια των € 100 δις δίδεται στην Ισπανία, μέσω του Κυβερνητικού Οργανισμού Αναδιάρθρωσης των Τραπεζών (FROB) και όχι απευθείας στις τράπεζες της Ισπανίας. Αυτό συνεπάγεται αύξηση του δημοσίου χρέους της Ισπανίας στο 90% του ΑΕΠ το 2013, από 80,9% του ΑΕΠ στο τέλος του 2012.
β) Η βοήθεια των € 100 δις δεν θα είναι χρέος μειωμένης εξασφάλισης (χαμηλότερης προτεραιότητας του ισχύοντος χρέους) αλλά κανονικό χρέος, με ευνοϊκούς μεν όρους ως προς το κόστος του, αλλά με υψηλότερη προτεραιότητα εξυπηρέτησης σε περίπτωση χρεοκοπίας από ότι το ισχύον χρέος.
γ) Αξιωματούχοι της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Γερμανίας δήλωσαν ότι η Ισπανία θα τεθεί τελικά υπό τον έλεγχο των δανειστών της όσον αφορά την εφαρμογή των αναγκαίων μέτρων δημοσιονομικής προσαρμογής και εξυγίανσης των τραπεζών. Επιδιώκεται να υπάρξει μια τετραμερής ομάδα η οποία θα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις. Για το σκοπό αυτό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα συνεργασθεί με την ΕΚΤ, το ΔΝΤ και την Ευρωπαϊκή Τραπεζική Αρχή (EBA).
Η ανακεφαλαιοποίηση των ισπανικών τραπεζών
Το ακριβές ποσό που θα δανεισθεί η Ισπανία θα διευκρινιστεί περίπου σε μία εβδομάδα, όταν οι εταιρίες λογιστικού ελέγχου Oliver Wyman και Roland Berger παραδώσουν τις εκτιμήσεις τους για τις κεφαλαιακές ανάγκες των τραπεζών.
Η Ισπανική κυβέρνηση δεν αποκλείει το ενδεχόμενο να χρεώνει τις τοπικές τράπεζες που καταφεύγουν σε οικονομική ενίσχυση με επιτόκια υψηλότερα από αυτά που η κεντρική κυβέρνηση θα καταβάλει για το δάνειο που θα λάβει από την ΕΕ.
Σύμφωνα με αξιωματούχους της ΕΕ, η ανακεφαλαιοποίηση των ισπανικών τραπεζών ενδέχεται να πραγματοποιηθεί μέσω του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF) αντί του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM) που θα τεθεί σε εφαρμογή τον Ιούλιο.
Μια διάσωση από τον ESM συνεπάγεται υψηλότερο κόστος δανεισμού για την Ισπανία, αφού το δάνειο θα περιλαμβάνει ρήτρα πρώτης εξόφλησης, το οποίο σημαίνει ότι σε περίπτωση αδυναμίας αποπληρωμής, ο ESM θα προηγείται έναντι των δανείων του ιδιωτικού τομέα. Πρακτικά αυτό καθιστά τα ισπανικά ομόλογα λιγότερο ελκυστικά στους ιδιώτες επενδυτές και για να μπορεί η χώρα να καταφεύγει στις αγορές θα πρέπει να προσφέρει υψηλά επιτόκια δανεισμού.
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι για το υπόλοιπο του έτους η Ισπανία έχει να αναχρηματοδοτήσει χρέος € 98 δις. Εάν το επιτόκιο του 10ετούς ομολόγου διατηρηθεί περί το 7%, η αναχρηματοδότηση αυτή θα αντιμετωπίσει δυσκολίες με προοπτική να υποχρεωθεί η Ισπανία να ζητήσει και ένα 2ο πακέτο διάσωσης. Ο δανεισμός αναμένεται να επηρεάσει αρνητικά το χρέος της Ισπανίας, ενώ η Ισπανία θα συνεχίσει να συμμετέχει στο δανεισμό των τριών μνημονιακών χωρών, δεδομένου ότι αντλεί κεφάλαια από τις αγορές. Η κυβέρνηση της Ισπανίας έχει ήδη δαπανήσει € 15 δις για τη διάσωση μικρών τραπεζών, ενώ η διάσωση της Bankia θα στοιχίσει τουλάχιστον € 23,5 δις.
Σύμφωνα με τον οίκο αξιολόγησης Fitch, οι ανάγκες ανακεφαλαιοποίησης των ισπανικών τραπεζών εκτιμώνται περί τα € 60 δις, ενώ το ευρωπαϊκό σχέδιο στήριξης μπορεί να καλύψει τις κεφαλαιακές ανάγκες του τραπεζικού κλάδου ακόμα και σε ένα ακραίο σενάριο. Η εκτίμηση του οίκου ήλθε λίγες ημέρες μετά την ανακοίνωση υποβάθμισης της πιστοληπτικής ικανότητας της Ισπανίας (8.6.2012) κατά 3 βαθμίδες από Α σε ΒΒΒ. Ο οίκος προέβη σε αυτή την κίνηση του, καθώς ήταν ο μοναδικός που αξιολογούσε σε υψηλότερο βαθμό την Ισπανία σε σχέση με τους S&P και Moody’s, με αποτέλεσμα να μπορεί να χαρακτηρισθεί ως κίνηση ευθυγράμμισης. Βέβαια η Fitch δεν παρέλειψε να εκφράσει την αισιόδοξη άποψη ότι εάν η Ισπανία κατορθώσει να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη για το τραπεζικό της σύστημα, το σχέδιο της ΕΕ θα έχει θετική επίπτωση στην αξιολόγηση της χώρας.
Την Fitch ακολούθησε η Moody’s η οποία προχώρησε σε υποβάθμιση του δημοσίου χρέους της Ισπανίας κατά 3-βαθμίδες στο Baa3, από A3 και κατατάσσει τώρα την Ισπανία δύο βαθμίδες κάτω από την S&P’s και μία βαθμίδα κάτω από την Fitch.
Έτσι, νέα κίνηση αναμένεται τώρα από την S&P’s, η οποία προς το παρόν διατηρεί την αξιολόγηση του ΒΒΒ+ για την Ισπανία, καθώς κρίνει ότι το ποσό των € 100 δις καλύπτει ικανοποιητικά τις ανάγκες του χρηματοπιστωτικού της συστήματος.
Επόμενη χώρα η Κύπρος;
Όπως δείχνουν οι μέχρι σήμερα εξελίξεις, η επόμενη χώρα που θα καταφύγει στην ΕΕ μετά την Ισπανία για οικονομική ενίσχυση είναι η Κύπρος. Άλλωστε ο υπουργός Οικονομικών της χώρας παραδέχθηκε δημοσίως, ότι κάτι τέτοιο θα γίνει εντός του μήνα. Στις άμεσες προτεραιότητες της Κύπρου είναι η ολοκλήρωση της κεφαλαιακής ενίσχυσης της Λαϊκής τράπεζας με € 1,8 δις λόγω των ζημιών που υπέστη από το ελληνικό PSI. Η κυπριακή κυβέρνηση εκτός της προσφυγής για χρηματοδοτική βοήθεια από την ΕΕ, εξετάζει το ενδεχόμενο της σύναψης και δεύτερου δανείου από την Ρωσία. Η Moody’s παράλληλα με την απόφαση της για την Ισπανία, προχώρησε σε υποβάθμιση του δημοσίου χρέους της Κύπρου κατά 2-βαθμίδες στο Ba3, από Ba1 λόγω της δημοσιονομικής εικόνας της χώρας και της αυξημένης πιθανότητας εξόδου της Ελλάδας από την Ευρωζώνη.
Επαναφορά προγράμματος αγοράς κρατικών ομολόγων (SMP)
Ωστόσο οι αγορές εμφανίζονται επιφυλακτικές τόσο για την αποτελεσματικότητα του δανείου της ισπανικής κυβέρνησης για τη διάσωση των τραπεζών της, όσο και για τις δυνατότητες της ιταλικής οικονομίας. Η ανησυχία αυτή αποτυπώθηκε στις αγορές ομολόγων, με τα 10ετή ομόλογα της Ισπανίας και της Ιταλίας να εξανεμίζουν τα κέρδη που είχαν σημειώσει με το άκουσμα της ανακεφαλαιοποίησης του ισπανικού τραπεζικού κλάδου και τα spreads των δύο χωρών με το γερμανικό 10ετές ομόλογο να διαμορφώνονται σε πολύ υψηλότερα επίπεδα. Το κόστος δανεισμού για την Ισπανία διαμορφώνεται στις 14.6.2012 στο 6,89% ενώ για την Ιταλία στο 6,30%.
Ίσως η ΕΚΤ να χρειαστεί να επαναφέρει σε λειτουργία το πρόγραμμα αγοράς κρατικών ομολόγων (SMP) ώστε να περιορίσει τις ανησυχίες των επενδυτών. Το σύνολο των αγορών μέσω του προγράμματος SMP από 10.5.2011 έως 8.6.2012 διαμορφωνόταν σε € 212 δις. Παρά τη συμφωνία για τη στήριξη του τραπεζικού τομέα της Ισπανίας οι επενδυτές θεωρούν ότι ο κίνδυνος για την Ιταλία παραμένει υψηλός, καθώς και αυτή διαθέτει υψηλό χρέος και η οικονομία της βρίσκεται σε ύφεση. Το 2011 το χρέος της Ιταλίας ανήλθε στο 120,1% του ΑΕΠ, από 118,7% του ΑΕΠ το 2010, ενώ κάθε μήνα θα πρέπει να αντλεί από τις αγορές περί τα € 35 δις.
Δημιουργία μιας ενιαίας τραπεζικής ένωσης
Το κλίμα στις αγορές επιβαρύνθηκε και μετά την ανακοίνωση της Fitch να μειώσει την πιστοληπτική αξιολόγηση των ισπανικών τραπεζών Santander και BBVA από Α σε BBB+ ως απόρροια της πρόσφατης απόφασης να πράξει κάτι ανάλογο σε επίπεδο χώρας, διατηρώντας ταυτόχρονα αρνητικές τις προοπτικές. Ο Ευρωπαίος Επίτροπος για Οικονομικές και Νομισματικές Υποθέσεις εξέφρασε την άποψη ότι οι όροι που θα τεθούν για την Ισπανία θα επικεντρωθούν στο χρηματοοικονομικό και τραπεζικό κλάδο και απέκλεισε να υπάρξουν νέοι όροι δημοσιονομικής πολιτικής και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Υπό το πρίσμα των εξελίξεων στον ευρωπαϊκό τραπεζικό κλάδο δεν αποκλείεται η υπαγωγή των μεγάλων τραπεζών σε μια τραπεζική ένωση υπό τον έλεγχο μιας κοινής εποπτικής αρχής. Οποιαδήποτε σκέψη, σχετικά με τη δημιουργία μιας ενιαίας τραπεζικής ένωσης, αναμένεται να δημοσιοποιηθεί επισήμως στη Σύνοδο Κορυφής που θα πραγματοποιηθεί στο τέλος του μήνα.
Παγκόσμια Οικονομία: τι να περιμένουμε
•Στην Κίνα και στα πλαίσια τόνωσης της εσωτερικής ζήτησης, η ΤτΚίνας μείωσε τα βασικά της επιτόκια κατά 25 πμβ για πρώτη φορά από τα τέλη του 2008. Ειδικότερα, το επιτόκιο καταθέσεων 1 έτους μειώθηκε από 3,50% σε 3,25% και το επιτόκιο δανεισμού 1 έτους από 6,56% σε 6,31%. Εκτιμάται ότι η μείωση των επιτοκίων θα συμβάλει στην στήριξη της χρηματοδότησης και κατά συνέπεια στην άνοδο της οικονομικής δραστηριότητας. Παρόλα αυτά το πλεόνασμα του εμπορικού ισοζυγίου της Κίνας ανήλθε και πάλι σε πολύ υψηλό επίπεδο τον Απρίλιο.
•Στις ΗΠΑ, το έλλειμμα του ισοζυγίου αγαθών και υπηρεσιών περιορίσθηκε στα $ 50,06 δις τον Απρ.΄12, από $ 52,62 δις τον Μάρτ.΄12 και $ 43,56 δις τον Απρ.΄11. Σε σωρευτική βάση, το έλλειμμα την περίοδο Ιαν-Απρ.’12 διαμορφώθηκε στα $ 201,06 δις, έναντι $ 180,78 δις της αντίστοιχης περιόδου του 2011. Στην αγορά εργασίας, οι αιτήσεις για εγγραφή στα ταμεία ανεργίας μειώθηκαν κατά 12.000 την εβδομάδα έως 2.6.2012 με αποτέλεσμα ο μέσος όρος 4 εβδομάδων που απομακρύνει την υψηλή μεταβλητότητα των στοιχείων να αυξηθεί στις 377 χιλ. αλλά να διαμορφώνεται αρκετά χαμηλότερα από το όριο των 400 χιλ. που θεωρείται σημείο εισόδου προς την ανάπτυξη.
• Στη ΖτΕ, μηδενική ήταν η οικονομική ανάπτυξη το 1ο 3μηνο.΄12 σε 3μηνιαία βάση, από -0,3% το 4ο 3μηνο.΄11. Σε ετήσια βάση, η πτώση ήταν -0,1%, από +0,7% το 4ο 3μηνο.΄11. Οι κυριότεροι παράγοντες που προσδιόρισαν τη μείωση του ΑΕΠ σε ετήσια βάση ήταν η πτώση της εγχώριας ζήτησης, και των επενδύσεων, ενώ ο εξαγωγικός τομέας συνέχισε να λειτουργεί ως αντίβαρο της οικονομικής δραστηριότητας. Ωστόσο, η σημαντική υποχώρηση που έχουν καταγράψει οι δείκτες οικονομικού κλίματος, ΡΜΙ και επιχειρηματικού κλίματος δείχνουν ότι στα επόμενα τρίμηνα θα υπάρξει αρνητική ανάπτυξη. Άλλωστε, η γερμανική οικονομία η οποία στήριζε μέχρι πρότινος τη θετική εικόνα της Ευρωζώνης, σύντομα θα εισέλθει και αυτή σε αρνητικούς αναπτυξιακούς ρυθμούς.
Τέλος, στην αγορά συναλλάγματος, το ευρώ κινήθηκε ανοδικά μετά την ανακοίνωση του Eurogroup της 9.6.2012. Ειδικότερα από το επίπεδο των 1,2434 USD/EUR στις 8.6.2012 ανήλθε στα 1,2668 USD/EUR στις 11.6.2012 για να απολέσει στη συνέχεια τμήμα των κερδών και να σταθεροποιηθεί στην περιοχή των 1,25 USD/EUR. Εν μέσω της έλλειψης σαφούς εικόνας σχετικά με το πακέτο διάσωσης του τραπεζικού κλάδου στην Ισπανία και την αβεβαιότητα για το αποτέλεσμα των εκλογών στην Ελλάδα, το ευρώ αναμένεται να διατηρήσει τα κέρδη των τελευταίων ημερών.
Εφόσον εκλεγεί σταθερή κυβέρνηση που θα συνεχίσει το πρόγραμμα προσαρμογής στην Ελλάδα το ευρώ θα κινηθεί σε υψηλότερα επίπεδα με στόχο τα $ 1,27»
