Διεθνής αναγνώριση της αξίας του ΑΠΘ
✏ Μεταξύ των καλύτερων Πανεπιστημίων παγκοσμίως ✏ Τα αποτελέσματα επιβεβαιώνουν τις επιλογές και επιβραβεύουν τις προσπάθειες της Διοίκησης για διεθνή ανάδειξη του έργου που επιτελείται στο Α.Π.Θ. ✏ Σημαντική είναι η συμβολή της Μονάδας Διασφάλισης Ποιότητας (ΜΟ.ΔΙ.Π.) του Α.Π.Θ. και της Επιτροπής Παρακολούθησης Διεθνών Συστημάτων Ταξινόμησης και Κατάταξης των Πανεπιστημίων
✏ H θέση του Α.Π.Θ. στις λίστες κατάταξης Shanghai Ranking και του οργανισμού QS για το 2013-14
✏ Η μεθοδολογία της Academic Ranking of World Universities
Εν μέσω δύσκολων καιρών για την Παιδεία και την Κοινωνία γενικότερα, οι θέσεις του ΑΠΘ στις Διεθνείς Κατατάξεις, έρχονται ως επιβράβευση των προσπαθειών όλου του διδακτικού και ερευνητικού προσωπικού του Ιδρύματος και των λίγων –αναλογικά με το μέγεθος του ΑΠΘ- διοικητικών υπαλλήλων του, που καταβάλλουν υπεράνθρωπες προσπάθειες για την εξυπηρέτηση και την υποστήριξη των φοιτητών και του διδακτικού προσωπικού του Ιδρύματος.
Η επικείμενη διαθεσιμότητα προσωπικού των ΑΕΙ –που φημολογείται ότι θα πλήξει το ΑΠΘ- θα οδηγήσει σε κυριολεκτική αδυναμία λειτουργίας του.
Σύμφωνα με τις κοινοποιήσεις των διεθνών οργανισμών κατάταξης Academic Ranking of WorldUniversities (ARWU), γνωστότερου και ως Shanghai Ranking ( INFO1), καθώς και του οργανισμού QS ( INFO 2), το ΑΠΘ βρίσκεται μεταξύ των καλύτερων Πανεπιστημίων παγκοσμίως στις αντίστοιχες λίστες κατάταξης των οργανισμών, διατηρώντας τις θέσεις που κατείχε την προηγούμενη χρονιά, συνεχίζοντας την σταθερά ανοδική πορεία των τελευταίων χρόνων.
Συγκεκριμένα, στην λίστα Shanghai Ranking το ΑΠΘ για το 2013 βρίσκεται μεταξύ των θέσεων 301-400 της παγκόσμιας γενικής κατάταξης( INFO 3), διατηρώντας την θέση του 2012, και στην 1η θέση μεταξύ των Ελληνικών Πανεπιστημίων( INFO 4), ισοβαθμώντας με το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Το ΑΠΘ είχε ιδιαίτερα καλές επιδόσεις στα κριτήρια του αριθμού μελών ΔΕΠ (θέση 125), του ποσοστού μελών ΔΕΠ με διδακτορικό δίπλωμα (θέση 29), και της χρηματοδότησης από την βιομηχανία (θέση 182).
Επισημαίνεται ότι το ΑΠΘ διακρίθηκε στην θεματική κατάταξη της Επιστήμης των Υπολογιστών, καθώς και στην ευρύτερη θεματική περιοχή Engineering/Technology and Computer Sciences, λαμβάνοντας την θέση 151-200.
Αντίστοιχα, στην λίστα της QS το ΑΠΘ( INFO 5) για το 2013/14 βρίσκεται μεταξύ των θέσεων 471-480 της παγκόσμιας γενικής κατάταξης( INFO 6) και στην 1η θέση μεταξύ των Ελληνικών Πανεπιστημίων, βελτιώνοντας ελαφρά την περυσινή του θέση στην παγκόσμια κατάταξη (451-500), καθώς και την βαθμολογία του.
Το ΑΠΘ είχε καλές επιδόσεις στα κριτήρια της «φήμης» στους ακαδημαϊκούς κύκλους (θέση 316), της «φήμης» μεταξύ των εργοδοτών των αποφοίτων του (θέση 322) και του μέσου αριθμού των ετεροαναφορών σε εργασίες των καθηγητών και λεκτόρων του (θέση 398).
Επισημαίνεται ότι στην λίστα της QS το ΑΠΘ βρίσκεται μεταξύ των 200 καλύτερων Πανεπιστημίων της παγκόσμιας κατάταξης σε 2 από τους 5 επιστημονικούς κλάδους (faculty areas) και συγκεκριμένα στους κλάδους Arts and Humanities (θέση 192) και Engineering and Technology (θέση 193).
Υπενθυμίζεται ακόμη ότι σε προηγούμενη ανακοίνωση της QS τον περασμένο Μάιο, το ΑΠΘ βρισκόταν μεταξύ των 200 καλύτερων Πανεπιστημίων της παγκόσμιας κατάταξης σε 10 από τα 30 θεματικά-επιστημονικά πεδία, που αποτελούν υπο-περιοχές των 5 επιστημονικών κλάδων, και ειδικότερα:
Τα παραπάνω αποτελέσματα, επιβεβαιώνουν τις επιλογές, καθώς και της προσπάθειας της Διοίκησης για διεθνή ανάδειξη του έργου που επιτελείται στο Α.Π.Θ.
Σημαντική, προς αυτήν την κατεύθυνση, είναι η συμβολή της Μονάδας Διασφάλισης Ποιότητας (ΜΟ.ΔΙ.Π.) του Α.Π.Θ. και της Επιτροπής Παρακολούθησης Διεθνών Συστημάτων Ταξινόμησης και Κατάταξης των Πανεπιστημίων.
Η Σύνθεση της Επιτροπής Παρακολούθησης Διεθνών Συστημάτων Ταξινόμησης και Κατάταξης των Πανεπιστημίων περιλαμβάνει :
Πρόεδρος: Αναπληρώτρια Πρύτανη, Καθηγήτρια Δέσπω Αθ. Λιάλιου, Αντιπρύτανις Ακαδημαϊκών Υποθέσεων & Προσωπικού, Πρόεδρος ΜΟΔΙΠ-ΑΠΘ
Μέλη:
Καθηγήτρια Μαρία Λαζαρίδου (Τμήμα Βιολογίας), Μέλος ΜΟΔΙΠ-ΑΠΘ, Πρόεδρος Επιτροπής Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων
Καθηγητής Γεώργιος Καρακιουλάκης (Τμήμα Ιατρικής, Κοσμήτορας Σχολής Επιστημών Υγείας)
Αναπλ. Καθηγητής Νικόλαος Βασιλειάδης (Τμήμα Πληροφορικής)
Αναπλ. Καθηγητής Νικόλαος Καραμπετάκης (Πρόεδρος Τμήματος Μαθηματικών)
Αλεξάνδρα Τζανεράκη, υπάλληλος ΙΔΑΧ
INFO 1: Η λίστα κατάταξης Academic Ranking of World Universities (ARWU), ή Shanghai ranking, προέρχεται από το ΠανεπιστήμιοShanghai Jiaotong και είναι η ιστορικά πρώτη λίστα κατάταξης (από το 2003). Συγκαταλέγεται μαζί με τις λίστες QS και Timesστις 3 γνωστότερες και ευυπόληπτες λίστες. Η λίστα κάθε χρόνο αξιολογεί περίπου 1200 ιδρύματα ανώτατης εκπαίδευσης και δημοσιεύει τα 500 καλύτερα από αυτά. Η λίστα προσανατολίζεται κυρίως στις θετικές και φυσικές επιστήμες και δίνει μεγάλη έμφαση στην αριστεία που προκύπτει από διάσημα επιστημονικά βραβεία, όπως Nobel, κλπ. Εκτενέστερη αναφορά για την μεθοδολογία της ARWU γίνεται στο τέλος του κειμένου.
INFO 2: Η λίστα κατάταξης QS World University Rankings (http://www.topuniversities.com/) κατατάσσει τα 600 καλύτερα πανεπιστήμια του κόσμου και εκδίδεται από την εταιρεία Quacquarelli Symonds από το 2004. Εκτενέστερη αναφορά για την μεθοδολογία της QS γίνεται στο τέλος του κειμένου.
INFO 3: http://www.shanghairanking.com/ARWU2013.html
INFO 4: http://www.shanghairanking.com/World-University-Rankings-2013/Greece.html
INFO 5: http://www.topuniversities.com/node/2155/ranking-details/world-university-rankings/2013
INFO 6: http://www.topuniversities.com/university-rankings/world-university-rankings/2013
INFO PLUS
Η μεθοδολογία της Academic Ranking of World Universities
Στην μεθοδολογία της ARWU ( INFO 7) για την κατάταξη των Πανεπιστημίων χρησιμοποιούνται οι παρακάτω επιμέρους δείκτες:
• Αριθμός αποφοίτων που έχουν λάβει βραβεία (Nobel, κλπ) με βάρος 10%,
• Αριθμός μελών ΔΕΠ που έχουν λάβει βραβεία (Nobel, κλπ) με βάρος 20%,
• Αριθμός μελών ΔΕΠ που συμπεριλαμβάνονται σε λίστες ερευνητών με πολύ μεγάλο αριθμό ετερο-αναφορών με βάρος 20%,
• Αριθμός δημοσιεύσεων στα περιοδικά Nature και Science με βάρος 20%,
• Αριθμός δημοσιεύσεων που συμπεριλαμβάνονται στις βάσεις δεδομένων Science CitationIndex and Social Sciences Citation Index με βάρος 20%, και
• Κανονικοποιημένη ακαδημαϊκή επίδοση, η οποία προκύπτει από το σταθμισμένο άθροισμα των παραπάνω δεικτών διά του αριθμού των μελών ΔΕΠ, με βάρος 10%.
Για κάθε δείκτη το “καλύτερο” ίδρυμα βαθμολογείται με 100, οπότε κάθε άλλο ίδρυμα βαθμολογείται με το ποσοστό που υπολείπεται της βαθμολογίας του πρώτου.
Τα κριτήρια της λίστας ARWU είναι κυρίως ακαδημαϊκά και προσανατολισμένα κυρίως στην έρευνα και σχεδόν καθόλου στην ποιότητα της παρεχόμενης εκπαίδευσης.
Η μεθοδολογία της QS World University Rankings
Στην μεθοδολογία της QS τόσο για την γενική κατάταξη( INFO 8), όσο και για τα επί μέρους επιστημονικά πεδία( INFO 9)χρησιμοποιούνται οι ακόλουθοι δείκτες:
√ Ακαδημαϊκή έρευνα ερωτηματολογίων. Στο ερωτηματολόγιο χρησιμοποιούνται ακαδημαϊκοί διαφόρων ειδικοτήτων και ερωτούνται για την κατά τη γνώμη τους 30 καλύτερα πανεπιστήμια, χωρίς να μπορούν να επιλέξουν το δικό τους. Στην έρευνα του 2013 χρησιμοποιήθηκαν 62,000 ερωτηματολόγια από ακαδημαϊκούς που προέρχονται από περισσότερες από 140 χώρες. Το βάρος του κριτηρίου αυτού ποικίλλει ανάλογα με το επιστημονικό πεδίο από 50% (science,technology) έως 90% (literature), ενώ στην γενική κατάταξη έχει βάρος 40%.
√ Έρευνα ερωτηματολογίων εργοδοτών. Πρόκειται για ίδιου τύπου με την προηγούμενη έρευνα ερωτηματολογίων, μόνο που απευθύνεται σε δείγμα εργοδοτών των αποφοίτων των πανεπιστημίων. Στην έρευνα του 2013 χρησιμοποιήθηκαν 27,900 ερωτηματολόγια από περισσότερες από 130 χώρες. Το κριτήριο αυτό θεωρείται ότι αντανακλά την ποιότητα διδασκαλίας των πανεπιστημίων. Το βάρος του κριτηρίου αυτού ποικίλλει ανάλογα με το επιστημονικό πεδίο από 10% (life and natural sciences, social sciences, humanities) έως 40% (accounting, finance), ενώ στην γενική κατάταξη έχει βάρος 10%.
√ Αριθμός ετερο-αναφορών ανά εργασία. Η QS χρησιμοποιεί τα δεδομένα της βάσης Scopus. Αθροίζεται ο συνολικός αριθμός ετερο-αναφορών σε εργασίες της τελευταίας πενταετίας που συνεγράφησαν από μέλη ΔΕΠ του Πανεπιστημίου πάνω στο συγκεκριμένο επιστημονικό τομέα και διαιρούνται με τον αντίστοιχο συνολικό αριθμό εργασιών. Ο τομέας μιας εργασίας καθορίζεται από τον κύριο επιστημονικό τομέα των περιοδικών στα οποία έχουν δημοσιευτεί οι εργασίες, σύμφωνα με τον κωδικό ASJC (All Science Journal Classification). Τα διεπιστημονικά περιοδικά δεν συμπεριλαμβάνονται. Το βάρος του κριτηρίου αυτού ποικίλλει ανάλογα με το επιστημονικό πεδίο από 0% (literature) έως 25% (life and natural sciences), ενώ στην γενική κατάταξη έχει βάρος 20%.
√ Λόγος φοιτητών προς μέλη ΔΕΠ. Το κριτήριο αυτό θεωρείται ότι αντανακλά την αφοσίωση του πανεπιστημίου στη διδασκαλία και ισχύει μόνο για την γενική κατάταξη, με βάρος 20%.
√ Διεθνής διάσταση. Το κριτήριο ισχύει μόνο για την γενική κατάταξη και αναλύεται σε δύο υπο-κριτήρια: ποσοστό αλλοδαπών φοιτητών που φοιτούν στο ίδρυμα (βάρος 5%) και ποσοστό αλλοδαπών μελών καθηγητών-λεκτόρων που εργάζονται στο ίδρυμα (βάρος 5%).
√ H–index: Αυτό το κριτήριο ισχύει μόνο για τα επί μέρους επιστημονικά πεδία. Πρόκειται για το γνωστό μας h-index, αλλά προσαρμοσμένο σε ομάδες εργασιών. Συγκεκριμένα, προσμετράται ο αριθμός ετερο-αναφορών για κάθε εργασία του ιδρύματος πάνω στον συγκεκριμένο τομέα και ο αριθμός h-index υποδηλώνει ότι h εργασίες έχουν πάνω από h αναφορές. Χρησιμοποιούνται 2 δείκτες, το h1 που αφορά τις εργασίες που χαρακτηρίζονται ως ανήκοντες σε συγκεκριμένο επιστημονικό τομέα και το h2 που αφορά τις εργασίες που χαρακτηρίζονται ως ανήκοντα MONO σε συγκεκριμένο επιστημονικό τομέα. Οι δύο δείκτες συναθροίζονται (μέσος όρος) με βάρος διπλάσιο στον h2. Το βάρος του κριτηρίου αυτού ποικίλλει ανάλογα με το επιστημονικό πεδίο από 0% (literature) έως 25% (life and natural sciences).
INFO 7: http://www.shanghairanking.com/ARWU-Methodology-2013.html
INFO 9: http://www.iu.qs.com/university-rankings/subject-tables/
www. My Way Press.gr
11/9/13
