Από την «κατάρτιση» στην παραγωγικότητα: γιατί ο ΣΕΒ χτίζει τώρα τη δική του τεχνική ελίτ
Η μετονομασία του ΙΒΕΠΕ-ΣΕΒ σε «ΣΕΒ Τεχνική Ακαδημία» δεν είναι μια συνηθισμένη εταιρική ανανέωση ταυτότητας. Είναι μια πολιτική και οικονομική δήλωση για το πού βλέπει ο ελληνικός παραγωγικός κόσμος το μεγαλύτερο πρόβλημα της επόμενης δεκαετίας: όχι στη χρηματοδότηση, ούτε μόνο στην τεχνολογία, αλλά στους ανθρώπους που μπορούν να χειριστούν την παραγωγή του μέλλοντος.
Το ανακοίνωση του ΣΕΒ είναι προσεκτικά διατυπωμένη, αλλά πίσω από τη γλώσσα της «αναβάθμισης δεξιοτήτων» κρύβεται μια πολύ πιο σκληρή πραγματικότητα: η ελληνική οικονομία εισέρχεται σε περίοδο τεχνικής ανεπάρκειας. Και ο ΣΕΒ φαίνεται να θεωρεί ότι το υπάρχον εκπαιδευτικό και καταρτιστικό μοντέλο δεν επαρκεί πλέον για να στηρίξει τη βιομηχανική παραγωγή, τις υποδομές, την ενέργεια και τη νέα ψηφιακή οικονομία.
Το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι η αλλαγή ονόματος. Είναι η αλλαγή φιλοσοφίας.
Η ΣΕΒ Τεχνική Ακαδημία δηλώνει ανοιχτά ότι μετακινείται «από την παροχή προγραμμάτων κατάρτισης και πιστοποίησης στη συν-διαμόρφωση προγραμμάτων μαζί με τις επιχειρήσεις». Αυτό σημαίνει κάτι βαθύτερο: οι ίδιες οι επιχειρήσεις αναλαμβάνουν πλέον ενεργότερο ρόλο στη διαμόρφωση του ανθρώπινου κεφαλαίου που χρειάζονται, επειδή θεωρούν ότι η αγορά εργασίας και το παραδοσιακό εκπαιδευτικό σύστημα δεν το παράγουν με την απαιτούμενη ταχύτητα.
Το πραγματικό μήνυμα: η Ελλάδα δεν έχει αρκετούς τεχνικούς
Το κείμενο επαναλαμβάνει διαρκώς έννοιες όπως «παραγωγικότητα», «άμεση εφαρμογή», «πραγματικές ανάγκες παραγωγής», «μετρήσιμος αντίκτυπος». Δεν είναι τυχαίο. Πρόκειται για λεξιλόγιο που παραπέμπει σε ένα νέο βιομηχανικό δόγμα: τέλος στην αφηρημένη κατάρτιση, έμφαση σε δεξιότητες που αποδίδουν άμεσα στην παραγωγή.
Η αναφορά σε αυτοματοποίηση, ρομποτική, κυβερνοασφάλεια βιομηχανικών συστημάτων και αξιοποίηση τεχνητής νοημοσύνης δείχνει επίσης ότι ο ΣΕΒ δεν μιλά για τη βιομηχανία του χθες. Μιλά για ένα υβριδικό περιβάλλον όπου ο τεχνίτης του μέλλοντος δεν θα είναι απλώς χειριστής μηχανών, αλλά operator ψηφιακών και αυτοματοποιημένων συστημάτων.
Και εδώ βρίσκεται η ουσία: η ελληνική αγορά δεν αντιμετωπίζει μόνο brain drain. Αντιμετωπίζει και «skills drain». Δηλαδή έλλειψη τεχνικών μεσαίας και υψηλής εξειδίκευσης που να μπορούν να λειτουργήσουν σε ένα παραγωγικό περιβάλλον Industry 4.0.
Το γεγονός ότι η Ακαδημία απευθύνεται όχι μόνο σε στελέχη αλλά και σε τεχνίτες, χειριστές, προσωπικό συντήρησης και εργοδηγούς έχει ιδιαίτερη σημασία. Ο ΣΕΒ ουσιαστικά αναγνωρίζει πως η κρίσιμη μάχη της ανταγωνιστικότητας δεν θα κριθεί αποκλειστικά στα διοικητικά συμβούλια, αλλά στο εργοστάσιο, στη γραμμή παραγωγής, στην εφοδιαστική αλυσίδα και στα συστήματα λειτουργίας.
Data-driven ανάγνωση: γιατί η παραγωγικότητα γίνεται το νέο εθνικό αφήγημα
Αν διαβάσει κανείς προσεκτικά την ανακοίνωση, θα διαπιστώσει ότι η λέξη-κλειδί δεν είναι η «εκπαίδευση». Είναι η «παραγωγικότητα».
Αυτό αποτελεί ένδειξη μετατόπισης ολόκληρου του επιχειρηματικού αφηγήματος στην Ελλάδα.
Για χρόνια, η δημόσια συζήτηση περιστρεφόταν γύρω από:
- την ανεργία,
- το κόστος εργασίας,
- την προσέλκυση επενδύσεων,
- τη φορολογία.
Σήμερα, το επίκεντρο αλλάζει. Το πρόβλημα πλέον είναι αν η ελληνική οικονομία διαθέτει επαρκές ανθρώπινο δυναμικό ώστε να αξιοποιήσει τις επενδύσεις που έρχονται.
Η έμφαση στη «μετρήσιμη επίδραση στην παραγωγικότητα» υποδηλώνει ότι οι επιχειρήσεις πιέζονται ήδη από:
- ελλείψεις προσωπικού,
- αυξημένες τεχνολογικές απαιτήσεις,
- ανάγκη για ταχύτερη προσαρμογή,
- αδυναμία εύρεσης εξειδικευμένων εργαζομένων.
Με απλά λόγια: το πρόβλημα δεν είναι μόνο να επενδύσεις σε μηχανές. Είναι να βρεις ανθρώπους που να μπορούν να τις λειτουργήσουν αποτελεσματικά.
Η σιωπηλή παραδοχή αποτυχίας του παραδοσιακού μοντέλου
Υπάρχει όμως και μια δεύτερη, πιο πολιτική ανάγνωση.
Όταν ένας από τους ισχυρότερους θεσμούς της επιχειρηματικής Ελλάδας επενδύει τόσο έντονα σε δικό του οικοσύστημα τεχνικής κατάρτισης, ουσιαστικά παραδέχεται ότι:
- τα δημόσια συστήματα επαγγελματικής εκπαίδευσης δεν επαρκούν,
- η διασύνδεση εκπαίδευσης και αγοράς εργασίας παραμένει αδύναμη,
- οι επιχειρήσεις δεν μπορούν να περιμένουν τις αργές μεταρρυθμίσεις του κράτους.
Η επιλογή του όρου «Ακαδημία» αντί για «Ινστιτούτο Κατάρτισης» επίσης δεν είναι επικοινωνιακά ουδέτερη. Σηματοδοτεί προσπάθεια αναβάθμισης του κύρους της τεχνικής εκπαίδευσης σε μια χώρα όπου επί δεκαετίες το πανεπιστημιακό πτυχίο θεωρούνταν σχεδόν μονόδρομος κοινωνικής ανόδου.
Ο ΣΕΒ φαίνεται να επιχειρεί να επανανομιμοποιήσει την τεχνική εξειδίκευση ως στρατηγικό επάγγελμα υψηλής αξίας.
Η μεγάλη εικόνα: η βιομηχανία ξαναμπαίνει στο κέντρο
Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι αποτυπώνει μια ευρύτερη διεθνή μεταστροφή. Μετά από δεκαετίες κυριαρχίας του χρηματοοικονομικού και υπηρεσιακού μοντέλου ανάπτυξης, η παραγωγή επιστρέφει δυναμικά:
- ενεργειακές επενδύσεις,
- αμυντική βιομηχανία,
- logistics,
- data centers,
- αυτοματοποίηση,
- βιομηχανική κυβερνοασφάλεια,
- reshoring παραγωγής.
Η Ελλάδα προσπαθεί να τοποθετηθεί σε αυτό το νέο περιβάλλον. Και ο ΣΕΒ φαίνεται να θεωρεί ότι χωρίς τεχνική βάση ανθρώπινου δυναμικού, η χώρα κινδυνεύει να μείνει μόνο καταναλωτής τεχνολογίας αντί για παραγωγικός κόμβος.
Η αναφορά ότι περισσότεροι από 100.000 εργαζόμενοι έχουν ήδη εκπαιδευτεί από το ΙΒΕΠΕ λειτουργεί ως στοιχείο αξιοπιστίας, αλλά και ως υπενθύμιση της κλίμακας που απαιτείται. Αν χρειάστηκαν 45 χρόνια για να εκπαιδευτούν 100.000 εργαζόμενοι, το ερώτημα είναι πόσο γρήγορα μπορεί τώρα να παραχθεί το ανθρώπινο δυναμικό που απαιτεί η επόμενη φάση βιομηχανικού μετασχηματισμού.
Αυτό που ίσως υποτιμάται
Υπάρχει μια παρακείμενη ιδέα που δεν αναφέρεται ευθέως αλλά είναι ίσως η πιο κρίσιμη από όλες:
Η μάχη για τις δεξιότητες σύντομα θα εξελιχθεί σε μάχη γεωπολιτικής και οικονομικής ισχύος.
Οι χώρες που θα διαθέτουν επαρκές τεχνικό ανθρώπινο δυναμικό θα μπορούν να προσελκύουν βιομηχανία, ενεργειακές επενδύσεις, αμυντικά projects και κρίσιμες υποδομές. Οι υπόλοιπες θα μετατρέπονται σε αγορές κατανάλωσης ξένης τεχνολογίας.
Ο ΣΕΒ πιθανότατα βλέπει αυτή την εξέλιξη νωρίτερα από το πολιτικό σύστημα και προσπαθεί να δημιουργήσει έναν «ιδιωτικό μηχανισμό επιτάχυνσης δεξιοτήτων» πριν η έλλειψη ανθρώπινου κεφαλαίου εξελιχθεί σε εθνικό παραγωγικό bottleneck.
Και αυτό ίσως είναι το πιο σημαντικό μήνυμα ολόκληρης της πρωτοβουλίας.
mywaypress.gr –Περιεχόμενο αξίας με την υποστήριξη υβριδικής νοημοσύνης.
Για αναγνώστες με μεγάλο εύρος προσοχής.
